# Yurtdışında yaşayan işçilerimizden alınan pasaport harçları ile sosyal sigortalar primlerindeki artışlar hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Murat Başesgioğlu (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 54. Birleşim - **Tarih:** 25 Ocak 2006 - **Gündem:** YURTDIŞINDA YAŞAYAN İŞÇİLERİMİZDEN ALINAN PASAPORT HARÇLARI İLE SOSYAL SİGORTALAR PRİMLERİNDEKİ ARTIŞLAR HAKKINDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/murat-basesgioglu-22-2006-01-25-yurtdisinda-yasayan-iscilerimizden-alinan-pasaport-harclari-ile-sosyal > Murat Başesgioğlu (AK Parti), 25 Ocak 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 54. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YURTDIŞINDA YAŞAYAN İŞÇİLERİMİZDEN ALINAN PASAPORT HARÇLARI İLE SOSYAL SİGORTALAR PRİMLERİNDEKİ ARTIŞLAR HAKKINDA); konuşma 906 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI MURAT BAŞESGİOĞLU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İstanbul Milletvekili Sayın Onur Öymen'in gündemdışı yapmış olduğu konuşmayla ilgili olarak görev alanıma giren konuları cevaplamak üzere huzurunuzdayım; bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Ben de, öncelikle, dün elim bir trafik kazasında hayatını kaybeden Dışişleri mensuplarına Tanrı'dan rahmet diliyorum, yakınlarına başsağlığı diliyorum. Yine, bu ağır kış şartlarında hayatını kaybeden tüm vatandaşlarımıza da Allah'tan rahmet diliyorum. Ayrıca, yine, kaybetmiş olduğumuz bilim ve siyaset adamı, eski bakanlarımızdan Sayın Aydın Güven Gürkan'a da Tanrı'dan rahmet diliyorum, yakınlarına başsağlığı diliyorum. Evet, ben, sadece Sayın Öymen'in yurtdışı borçlanmasına ilişkin sözlerine veyahut da konuşmalarına cevap vermek üzere huzurunuzdayım. Pasaport harçlarıyla ilgili konuda, inanıyorum ki, Maliye Bakanlığımız ve Dışişleri Bakanlığımız gerekli açıklamayı yapacaklardır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza borçlanma imkânı getiren yasa, 1985 tarihinde çıkarılmıştır. Aslında, sosyal güvenlik sisteminde borçlanma, pek tasvip edilen bir konu değildir, sosyal güvenlik sisteminin temel dinamiklerini bozan bir husustur; ancak, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın özellikleri, çalışma şartları ve Türkiye'ye olan katkıları dikkate alınarak, onlara münhasır olmak üzere, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza borçlanma hakkı verilmiştir. Orada geçirmiş oldukları sürelerin aynısını Türkiye'de borçlanma imkânı getirilerek, kendilerine emekli olma imkânı sağlanmış bulunmaktadır. Sayın Öymen'in ifade ettikleri gibi, bu, yurtdışı borçlanmasının günlük karşılığı olan 2 dolarlık nispet, 10 Mayıs 2005 tarihinden önce 5 dolar olarak yükseltilmiştir. Bunun da gerekçesi, Türkiye'de asgarî ücret üzerinden çalışan bir vatandaşımızın borçlanma ölçütlerine uygun bir miktar olarak Sosyal Sigortalar Kurumumuzca belirlenmiştir; ancak, zaman içerisinde bazı mağduriyetlerin ortaya çıktığı görülerek, bu çıkartılmış bulunan 5 dolardan vazgeçilerek, 3,5 dolara günlük borçlanma miktarı indirilmiş bulunmaktadır; ki, bu 3,5 dolarlık miktar da, aşağı yukarı, Türkiye'de asgarî ücretle çalışan bir vatandaşımızın borçlanma maliyetlerine karşılık gelen bir husustur. Tabiî, gönül arzu eder ki, daha önemli kolaylıklar sağlayalım; ama, bir taraftan da, sosyal güvenlik sistemimizin malî açıdan sürdürülebilirliğini sağlamak için bazı dengelere de dikkat etmemiz gerekiyor. Değerli milletvekilleri, bu hususta söyleyeceğim ikinci husus, hepinizin de yakinen takip ettiği gibi, yeni hazırlamış olduğumuz sosyal güvenlik reformunda da, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın, yine, bu borçlanma imkânlarını muhafaza ediyoruz ve bunu yaparken de, artık, dolara veyahut da dövize endeksli bir borçlanma anlayışından vazgeçiyoruz, asgarî ve azamî hadler arasında kendisinin seçebileceği bir gelir seviyesi üzerinden kendisine bir borçlanma imkânını yeni sosyal güvenlik sistemimizde de muhafaza ediyoruz. İnşallah, yeni yasamız yürürlüğe girdiğinde, yurt dışındaki vatandaşlarımızın bu imkândan daha fazla yararlanacaklarını umut ediyoruz, temenni ediyoruz. Sayın Başkanım, değerli arkadaşlar; Sayın Öymen'in yaratmış olduğu bu imkândan istifade ederek, izninizle, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın sorunlarıyla ilgili birkaç hususu sizlerle paylaşmak istiyorum. Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın hak ve menfaatlarının korunması için devletimiz ikili ve çok taraflı, çok sayıda sözleşmeye taraf olmuş durumdadır. İkili düzeyde yapılan işgücü anlaşmaları ve sosyal güvenlik sözleşmelerinin yanı sıra, özellikle, Uluslararası Çalışma Örgütü, Avrupa Konseyi bünyesinde çalışma ve sosyal güvenlik hayatını ilgilendiren ve doğrudan vatandaşlarımızın hak ve menfaatlarının koruması ve geliştirilmesinde çok önemli yer tutan sözleşmelere ülkemiz taraf durumundadır. Türkiye Avrupa Birliği Ortaklık Hukuku, Avrupa Birliği ülkelerinde bulunan vatandaşlarımızın çalışma, ikamet ve sosyal güvenlik haklarının korunmasında sıklıkla başvurduğumuz alanlardır. Bununla birlikte, özellikle, Batı Avrupa ülkelerinde yaşayan vatandaşlarımızın hukukî konumları, hak ve sorumlulukları, bulundukları toplumda edindikleri yer dikkate alındığında, Türkiye AB Ortaklık Hukukunda kaynaklanan ayrıcalıklı konumlarına karşın, son on yıl içerisinde önemli sorunlarla karşı karşıya bulundukları da açıktır. Bunda, Avrupa ülkelerinin taraf oldukları uluslararası sözleşmelere rağmen, yükümlülüklerinden imtina etme eğiliminde olmaları, önemli bir etken olmaktadır. Vatandaşlarımızın maruz kaldıkları uygulamalar ve sorunları, kısaca, başlıklar halinde özetlemem gerekirse, şunları söyleyebilirim :Bunların başında, çalışma hayatında ayırımcı muamele, sosyal güvenlik ödeneklerinde sınırlamalar, işsizlik, eğitimde fırsat eşitsizliği, ana dil eğitimi, aile birleşimi, aile oluşumu, çalışma ve oturma izinleri, vatandaşlığa kabul, siyasette ayırımcı uygulamalar, sağlık hizmetlerinden eşit derecede yararlanmanın önündeki engeller, sosyal koruma, konut, iletişim eksikliği ve dışlanma, asimilasyon programları ve kamu hizmetlerinden eşit derece yararlanmama gibi hususlar yurt dışında çalışan vatandaşlarımızın bugün karşı karşıya olduğu önemli sorunlardır. Ülkeden ülkeye farklılıklar göstermekle birlikte, yukarıda belirtilen alanlarda vatandaşlarımız, ciddî sıkıntılarla karşı karşıyadır. Bakanlığımız, toplam 17 ülkede, sayısı 40'ı bulan müşavirlik ve ataşeliklerinde görevli uzman personeliyle vatandaşlarımızın özellikle, çalışma hayatı ve sosyal güvenlik alanındaki sorunlarının çözümü için aktif ve etkin bir çalışma içerisindedir. Bu çalışma, sorunun ilgili kurum ve kuruluşlarla vatandaşımız adına doğrudan temasa geçirilerek çözümlenmesi, bu girişimlerden sonuç alınmaması halinde sorunun yargıya intikalinin sağlanması, bu süreçte az önce bahsedilen ikili ve çoktaraflı uluslararası sözleşmelerden yararlanılması ve sorunun neticelendirilmesi süreçlerini kapsamaktadır. Yurt dışında görevli personelimiz bu çalışmalarını bir yandan sürdürürken, diğer yandan sorunları Bakanlığımıza intikal ettirmekte, bu defa, ilgili ülkeyle, bakanlıklar arasında görüşmelerde sorunların çözümlenmesi için her türlü girişimde bulunulmaktadır. Vatandaşlarımızın yoğun olarak bulunduğu Avrupa ülkelerinde sosyal politika alanındaki yönelimlerden kaynaklanan ve çoğu durumda aralarında vatandaşlarımızın da bulunduğu yabancıların haklarının kısıtlanmasına yol açan gelişmeler hakkında müşavirlik ve ataşeliklerimizce bilgilendirme toplantıları düzenlenerek, vatandaşlarımıza zamanında bilgi verilmekte ve neler yapılması gerektiği konusunda telkinlerde bulunulmaktadır. Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; elbette, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın sorunlarını bu kısacık süre içerisinde etraflı bir şekilde anlatmak mümkün değil; ama, şu gerçeği, zannediyorum, hepimiz kabul ediyoruz: Yurt dışında yaşayan Türk varlığına sahip çıkmak, onların sahipsiz olmadıklarını her zaman ifade etmek için, devletimizin, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın hak ve hukuklarının korunması konusunda bugüne kadar göstermiş olduğu sıcak anlayışı bundan sonra da devam ettirmesinde büyük yarar var. Bu anlamda da Parlamentomuza, iktidarıyla muhalefetiyle, çok önemli sorumluluklar düştüğünü ifade etmek istiyorum. Sayın Öymen'in de ifade ettiği gibi, Avrupa ülkelerinde gelişen yeni trendler, gerçekten, vatandaşlarımızı sosyal, ekonomik ve kültürel alanda önemli sorunlarla karşı karşıya bırakmıştır. Bu sorunlarla mücadele ederken yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın yanında olmak her Türk vatandaşının sorumluluğudur diyor, bu anlayış içerisinde, hepinize, şahsım ve Hükümetimiz adına saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Murat Başesgioğlu (AK Parti, İstanbul). “Yurtdışında yaşayan işçilerimizden alınan pasaport harçları ile sosyal sigortalar primlerindeki artışlar hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 54. Birleşim tutanağı, 25 Ocak 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/murat-basesgioglu-22-2006-01-25-yurtdisinda-yasayan-iscilerimizden-alinan-pasaport-harclari-ile-sosyal (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.