# Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

- **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem)
- **Konuşmacı:** Murat Çan (Yeni Parti, Samsun)
- **Yer:** TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Tarih:** 3 Kasım 2026
- **Gündem:** Tutanak Metni
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91186
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/murat-can-2026-11-03-tutanak-metni

> Murat Çan (Yeni Parti), 3 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 525 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MURAT ÇAN (Samsun) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Bakan, ekonomi programımızın üç yılı geride kaldı, Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nın verilerine göre, asgari ücretin satın alma gücü 2024, 2025 ve 2026 yıllarında üst üste geriledi, yalnızca 2026 yılının ilk dokuz ayında asgari ücretin satın alma gücü yüzde 19,5 olarak azaldı. Bugün 28 bin lira olan asgari ücret alan bir çalışan, TÜRK-İŞ'in hesapladığı 38 bin liralık açlık sınırının altında yaşam mücadelesi veriyor, dolayısıyla ücretleri enflasyon karşısında koruyamadınız. İnsanların emeğiyle kazandığı para her ay biraz daha değer kaybederken bakanlarınız, yakınlarınız ve bürokratlarınız servetine servet kattı fon vurgunuyla. Emeklilerimizin durumu da bundan farklı değil, onlar da fon vurgunlarına çalıştı son sekiz, dokuz yıldır. 2018 yılında aylık alanların sayısı 12,6 milyonken 2025 yılında 17 milyona yükseldi ancak aynı dönemde sigorta ödemelerinin millî gelirden aldığı pay yüzde 6,5'ten yüzde 6'ya geriledi yani emekli sayısı artarken emekli başına düşen payı küçülttünüz. Bugün ortalama emekli aylığı 25.500 lira, emeklilerimizin önemli bir bölümü geçinemediği için çalışmaya devam etmek zorunda kalıyor. Üstelik bir yandan muayene katılım paylarını artırarak sağlık hizmetlerine erişirken ceplerinden çıkan parayı da artırdınız. Yıllarca çalışmış, prim ödemiş insanlara reva gördüğünüz tablo maalesef budur. Emeklilik sisteminde eşitsizlikler, adaletsizlikler bitmiyor. Birkaç günlük sigorta başlangıç farkı nedeniyle binlerce gün prim ödemiş yurttaşlarımızın emeklilik tarihleri arasında on yedi yıla varan farklılıklar oluşuyor. Böylesine büyük bir emeklilik adaletsizliğini mevcut mevzuatı gerekçe göstererek açıklayamazsınız, sorumsuzluğunuzu alın teriyle geçinenlere yükleyemezsiniz. Stajyer ve çırak olarak çalışma hayatına başlayan yurttaşlarımızın sigorta girişleri de emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmiyor. Yıllardır çözüm bekleyen bu insanların taleplerini görmezden gelmek yerine emeklilik haklarını gözeten bir düzenleme ortaya koymak zorundasınız. Devletin devlet olma sorumluluğunu göstermek zorundasınız.

Sayın Bakan, 2027 bütçesinde SGK'nin açığını kapatmak için yaklaşık 2 trilyon öngörüyorsunuz ancak bir taraftan devletin düzenli katkısını kaldırdınız, diğer taraftan primleri ve sağlık katılım paylarını artırdınız. Sosyal güvenliğin finansmanında devletin üstlenmesi gereken sorumluluğu azaltıp yükü çalışanların, hastaların ve emeklilerin üzerine bırakıyorsunuz, üstelik Sayıştay SGK'nin 2,23 trilyon liralık prim alacağının mali tablolarda doğru gösterilmediğini tespit etmiş, bu kadar büyük bir alacağın ne kadarının tahsil edilebilir olduğu, ne kadarının tahsilinin mümkün olmadığı ve hangi alacaklar için takip işlemlerinin yürütüldüğü açık bir şekilde ortaya konulmalıdır. Bu bilgiler olmadan SGK'nin gerçek mali durumunu bize burada anlatamazsınız.

Geçen yıl bu Komisyonda yaptığınız açıklamaları size hatırlatmak istiyorum. SGK gelirlerinin giderleri karşılama oranının yüzde 95,3'e ulaşacağını söylediniz geçtiğimiz yıl bütçe görüşmelerinde mart ayında 2025 yılı gerçekleşmesini yüzde 100,64 olarak açıkladınız, bugün ise 2026 yıl sonu tahmininiz yüzde 88, büyük oranda sapmışsınız hedefimizden. Bir yıl önce sosyal güvenlik sisteminin mali yapısının güçlendiğini anlatırken bugün aynı göstergede önemli bir gerileme öngörüyorsunuz.

Çalışma hayatında çok sayıda mağduriyet var, bunlardan bir tanesi PTT personelinin nakil sürecinde yaşanıyor. 399 sayılı KHK kapsamında PTT'de görev yapan ve sözleşmeli statüye geçmek istemeyen personel başka kamu kurumlarına nakledilmek üzere personel havuzuna alındı ancak nakil işlemleri tamamlanmadığı için bu personeller hangi kurumda ve hangi şehirde görev yapacaklarını bilmeden bekliyorlar. Bakanlığınızın yürüttüğü nakil sürecini neden hâlâ sonuçlandırmıyorsunuz? Bu yüz binlerce vatandaşın sizden beklediği sorudur.

Sayın Bakan, siz yalnızca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı değilsiniz, aynı zamanda bir sosyal hizmet uzmanısınız. Yıllarca üniversitede hocalık yaptınız, yoksulluğu, eşitsizliği, sosyal adaleti, çocukları, yaşlıları, engellileri ve dezavantajlı grupların hakkını savundunuz ama bugün bir kelime bahsetmediniz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Murat Çan (Yeni Parti, Samsun). “Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tutanağı, 3 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/murat-can-2026-11-03-tutanak-metni (erişim: 4 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91186

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.