# CHP Grubu önerisi münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Murat Çepni (Halkların Demokratik Partisi, İzmir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 21. Birleşim
- **Tarih:** 16 Kasım 2022
- **Gündem:** CHP Grubu önerisi münasebetiyle
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=110898
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/murat-cepni-27-2022-11-16-chp-grubu-onerisi-munasebetiyle

> Murat Çepni (Halkların Demokratik Partisi), 16 Kasım 2022 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 21. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: CHP Grubu önerisi münasebetiyle); konuşma 320 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HDP GRUBU ADINA MURAT ÇEPNİ (İzmir) – Teşekkürler Başkan.

Genel Kurul ve değerli halkımız, sahte bal meselesini ben de arıların ve arıcılığın temel sorunlarına bakarak ele almak istiyorum. Evet, arılar yaşamın ta kendisi, kaynağı; bitkilerden bitkilere taşınan polenle ekosistem yeniden ve yeniden üretiliyor. Arıların yok olması, kelimenin gerçek anlamıyla doğrudan yaşamın da yok olması anlamına geliyor.

Dünya çapında arı kolonileri yüzde 40 oranında yok olmuş durumda. Bu, çok büyük bir oran ve bu yok olma süreci hızla sürüyor. Bunun sebeplerinin başında küresel iklim krizi geliyor yani ısınma geliyor; bir diğer boyutu, azalan bitki örtüsü; bir diğer boyutu, tarımsal ilaçlar; bir diğer boyutu da betonlaşma. Bütün bunlar arı popülasyonunu hızla yok ediyor.

Dünya çapında üretilen balların yüzde 75’inde zirai ilaçlar bulunmuş. Bu, aynı zamanda sahte baldan çok daha tehlikeli bir durum.

Bal üretiminde Türkiye Çin’den sonra 2’nci durumda. Yine, ballı bitkilerin de yüzde 70’i Türkiye coğrafyasında bulunuyor. Çam balının da yüzde 95’i yine Türkiye’de üretiliyor. Fakat Türkiye’de, bal kolonisinin oranına göre üretilen bal oranı düşük. Bu da yine, az önce bahsettiğim gerekçelerden kaynaklı. Yani aynı zamanda bal üretimi ve arı kolonilerinin mevcudiyeti bahsettiğim gerekçelerden kaynaklı hızla azalırken ortaya çıkan sonuç bir bütün ekolojik yaşamın yok olması demek.

Şimdi, burada bir örnek vermek istiyorum: Bakın, İkizdere İşkencedere’de bir taş ocağı projesi vardı, herkes hatırlar, çok yoğun tartıştık. Orada köylülerin en temel itirazı bölgede üretilen deli balın üretildiği yer olması itibarıylaydı. “Bu taş ocağı olursa burada deli bal üretimi biter.” demişti köylüler. Bir sene sonra bölgede, İkizdere Vadisi’nde daha önce hiç görülmemiş biçimde toplu arı ölümleri gerçekleşti çünkü taş ocağının yarattığı toz, gürültü, oradaki, İkizdere Vadisi’ndeki çalışmalar, tüneller, betonlaşma, basınç, arı popülasyonunu çok temelden etkilemiş durumda.

Şimdi, biz, burada arıyı, bal üretimini tartışırken aynı zamanda ekolojik dengeyi, ekolojiyi, ekosistemin korunmasını tartışmış oluyoruz. Yani sonuçtan değil sebepten yürüyerek bu arıların yaşamlarının korunması, popülasyonunun korunması, ekosistemin korunması için elbette ki yürütülen bu çevre politikalarına karşı da itirazımızı geliştirmek zorundayız diyorum, teşekkür ediyorum. (HDP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Murat Çepni (Halkların Demokratik Partisi, İzmir). “CHP Grubu önerisi münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 21. Birleşim tutanağı, 16 Kasım 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/murat-cepni-27-2022-11-16-chp-grubu-onerisi-munasebetiyle (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=110898

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.