# Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair İçtüzük Teklifi münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Destici (Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 5. Birleşim
- **Tarih:** 9 Ekim 2018
- **Gündem:** Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair İçtüzük Teklifi münasebetiyle
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=71544
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-destici-27-2018-10-09-turkiye-buyuk-millet-meclisi-ictuzugunde-degisiklik-yapilmasina-dair-i

> Mustafa Destici, 9 Ekim 2018 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 5. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair İçtüzük Teklifi münasebetiyle); konuşma 529 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MUSTAFA DESTİCİ (Ankara) – Sayın Başkan, Sayın Divan, kıymetli milletvekilleri; öncelikle sizleri şahsım ve Büyük Birlik Partisi camiası adına sevgiyle saygıyla ve hürmetle selamlıyorum.

Tabii, en son Hakkâri’deki şehitlerimizi ve birkaç gün önce de Batman’daki şehitlerimizi rahmetle anıyorum, ruhları şad olsun, mekânları cennet olsun. Yaralı gazilerimize Rabb’imden acil şifalar niyaz ediyorum ve kahraman güvenlik güçlerimize hem içeride hem dışarıda terörün tüm unsurlarına karşı vermiş olduğu mücadelede başarılar ve muzafferiyetler diliyorum. Hain PKK terör örgütünü ve onun tüm uzantılarını siyasiler de içinde olmak üzere lanetliyorum.

Kıymetli milletvekillerimiz, öncelikle, Meclis İçtüzüğü’nün grupların Komisyonda mutabakatı sonucu Türkiye Büyük Millet Meclisine getirilmiş olmasından duyduğumuz memnuniyeti de ifade etmek istiyorum. Farklı görüşlerimiz olabilir, görüş ayrılıklarımız olabilir ama temel meselelerde burada olduğu gibi uzlaşının ne kadar önemli olduğunu ve ülkemizin içinden geçtiği bu şartlarda, birliğe ve beraberliğe ihtiyaç duyduğumuz bu dönemde bunun çok önemli bir aşama olduğunu ve burada emeği geçen bütün gruplara da teşekkür ettiğimi ifade etmek istiyorum.

Tabii, burada şahsım adına söz aldım ama bu, benim gayretimden ziyade AK PARTİ Grubunun bize bir hak devriydi. Kendilerine teşekkür ediyorum. Aynı nezaketi gösteren Cumhuriyet Halk Partisine de teşekkür ediyorum. İnşallah onlarınkini de daha sonra kullanacağım. Böyle, grupları sırayla gezeceğim yoksa başka türlü Mecliste söz alma imkânımız biraz güç.

Ben de tam buna değinmek istedim aslında. Tabii, Meclis İçtüzüğü’müz değişirken Mecliste grubu bulunan siyasi partilerimiz evvelemirde dikkate alınıyor. Lakin Mecliste temsil edilen fakat grubu bulunmayan siyasi partilerimiz çok hesaba katılmıyor. Dolayısıyla burada birkaç husustan bahsetmek istiyorum öncelikle.

Birincisi, değişiklik teklifinin 4’üncü maddesi. İç Tüzük’ün 31’inci maddesinde, biliyorsunuz “Komisyon üyeleri dışında kimse değişiklik önergeleri veremez ve oy kullanamaz.” diyor. Bizim -buradaki talebimiz- Mecliste temsil edilen fakat grubu bulunmayan siyasi partiler de komisyona üye veremedikleri için fakat çok önemli bir grubu, tabanı da temsil ettikleri için en azından önerge verebilmelerine imkân tanınmasını arzu ettiğimizi buradan ifade etmek istiyorum.

İkincisi, değişiklik teklifinin 8’inci ve Meclis İçtüzüğü’nün 59’uncu maddesi. Yine Meclis gündemli toplantılarda, grubu bulunmayan fakat Mecliste temsil edilen her bir siyasi partiye de ayrı ayrı beşer dakikalık söz verilmesini çoğulcu demokrasimizin ilerlemesi adına önemli bulduğumuzu ifade etmek istiyorum.

Yine aynı şekilde, kanun teklifleri de Mecliste görüşülürken burada, Mecliste temsil edilen fakat grubu bulunmayan siyasi partilerin de her birine ayrı ayrı beşer dakika verilmesinin yine uygun olacağı kanaatindeyiz.

Öbür taraftan, Meclis İçtüzüğü’müzün 102’nci maddesinde, genel görüşme açılması, Hükûmet, siyasi parti grupları ve en az 20 milletvekili tarafından dile getirilebiliyor, verilebiliyor. Biz bunun bir tek milletvekili tarafından verilmesinin önünün açılmasını arzu ediyoruz. Örneğin, ben Doğu Türkistan’da yaşanan mezalimin, Batı Trakya’da yaşanan hak ihlallerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi grubu tarafından gündeme alınmasını arzu ediyorum fakat bir tek milletvekili olduğumuz için bunu yapamamanın da ıstırabını yaşıyorum.

Tabii, öbür taraftan esas ana konumuza dönecek olursak Türkiye'deki sistem değişikliği… Değerli arkadaşlar, geçmiş sisteme dönmenin, tartışmaları oraya kilitlemenin bir faydası olmadığını düşünüyorum çünkü geçmiş sistemin arızalı bir sistem olduğunu adı parlamenter sistem ama yarı demokratik arızalı bir parlamenter sistem olduğunu hepimiz biliyoruz. Krizlerin, kaosların yaşandığı, milletin tercihlerinin yok sayılarak ve milletin tercihlerine darbe vurularak, 28 Şubat örneğinde olduğu gibi, farklı hükûmetler kurulduğunu hep birlikte yaşadık. Onun için, biz diyoruz ki gelin bu tartışmaları geride bırakalım ve önümüze bakalım. Bakın, demokrasilerin olmazsa olmazı kuvvetler ayrılığı prensibidir; yasama, yürütme ve yargı ayrılığı…

Bitiriyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Destici (Ankara). “Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair İçtüzük Teklifi münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 5. Birleşim tutanağı, 9 Ekim 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-destici-27-2018-10-09-turkiye-buyuk-millet-meclisi-ictuzugunde-degisiklik-yapilmasina-dair-i (erişim: 29 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=71544

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.