# Grup önerisi hk.

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Dündar (AK Parti, Bursa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 30. Birleşim
- **Tarih:** 12 Aralık 2006
- **Gündem:** GRUP ÖNERİSİ HK.
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c139/b030/tbmm221390300062.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-dundar-22-2006-12-12-grup-onerisi-hk

> Mustafa Dündar (AK Parti), 12 Aralık 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 30. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GRUP ÖNERİSİ HK.); konuşma 1.471 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MUSTAFA DÜNDAR (Bursa) - Sayın Başkan, değerli mılletvekıllen, Cumhuriyet Halk Partisi Grup onensı aleyhinde soz almış bulunuyorum Hepinizi saygıyla selamlıyorum

Gerçi Grup onensı verildikten sonra gruplar arasında mutabakata varıldı 9 Ocak 2007 tarihinde Batı Trakya hakkında genel görüşme yapılacaktır Meclisimizde Onun için burada aleyhinde soz alıp ve yine de konuyla ilgili görüşlerimi, düşüncelerimi açıklayacağım

Bugünlerde Avrupa Birliği ile ilişkilerimizin en yoğun olarak konuşulduğu günleri yaşıyoruz Avrupa Birliğini genel manada vatandaşlarımız, kuralların uygulandığı, insan haklarına verilen değerin en ust seviyede olduğu, azınlık haklarının korunduğu bir değerler butunu olarak algılamakta- dırlar Fakat, Avrupa Birliği ile Türkiye ilişkilerinin bugününde Avrupa Birliği tarafına baktığımızda, Avrupa Birliği kuralları ve değerlen içerisinde Avrupa Birliği üyelerinin ilişkilerinde kişisel kaygıların on plana çıktığı görülmektedir Avrupa Birliği ve Avrupa-Turkıye ilişkileri bugün tum boyutlarıyla konuşulmaktadır Ben ise bugün sizlere, Batı Trakya Türk azınlığını anlatacağım

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Batı Trakya Türk azınlığı, her zaman ana vatanına bağlı olmuş, sevgisini hiç eksiltmemiş, aynı şekilde yaşadığı Yunanistan'ın da kanunlarına, düzenine saygılı vatandaşları olmuştur Batı Trakya'nın yakın tarihine baktığımızda, soydaşlarımızın, yen geldiğinde Çanakkale ve Yemen'de şehit duştuklennı, yen geldiğinde de Yunan vatandaşları olarak ülkelerinin savunmasına koştuklarını gormekteyı? Millî kimliğini, dinî, kültürel değerlerim tamamen demokratik usullerle savunma dışında, hiçbir soydaşımız, hiçbir zaman herhangi bir yasa dışı yola başvurmamıştır Nitekim, Yunanlı bazı yerel yöneticilerin, yen geldiğinde soydaşlarımızı dünyanın en iyi ve barışçı azınlığı olarak değerlendirdiklerini de bilmekteyiz Ancak, bu barışçıl ve huzurlu tablonun ardında, ne yazık ki, insan azınlık ve haklarının butun boyutlarıyla ihlal edildiği de görülmektedir ve bu hususta islam Kurtuluş Örgütünün de çeşitli kararlarına yansımış tespitleri vardır ve Yunanistan bu konuda uyan almıştır

Bizler Türkiye açısından olaya baktığımızda, 22'ncı Donem Türkiye Buyuk Millet Meclisinde, gerek Türkiye Buyuk Millet Meclisi içerisindeki arkadaşlarımın gerekse Başbakanımızın, bakanların Batı Trakya ziyaretleri olmuştur Türkiye Buyuk Millet Meclisi Karma Parlamento Komisyonu, Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Batı Trakya'ya gitmişlerdir Hiçbir donemde Batı Trakya'ya bu kadar yoğun ziyaret gerçekleşmemiştir ve hiçbir donemde Batı Trakya konusu bu kadar fazla gündeme gelmemiştir

Bu ziyaretler vesilesiyle buradan giden heyetler, özel veya resmî ziyaretçiler Gumulcıne, Iske- çe ve diğer bölgelerde soydaşlarımızla görüşmeler yapmışlar, dernek başkanları, seçilmiş müftüler, milletvekili ve Yunanlı yetkililerle görüşmeleri olmuştur Bu nedenle, bu ülkedeki soydaşlarımızın sorun lan genel hatlarıyla hepimiz tarafından bilinmektedir Buna rağmen ben bugün bu sorunlara ana hatlarıyla değinmek istiyorum ve bu sorunları gruplara ayırdığımızda, bınncı grup sorunlar olarak da, doğrudan, azınlığın Batı Trakya'dakı mevcudiyetine ilişkin azınlık haklarıyla ilgili sorunlardır

Bunlardan birincisi, müftülük meselesidir Müftülük, Batı Trakya'da çok önemli bir kurumdur Çunku, müftülerin Batı Trakya'da dinî görevlen yanında yargısal yetkileri de bulunmaktadır Müftüler görev bölgelerinde şeriat hükümlerini uygulamakta, din gorevlılennı denetleyebilmekte, vakıfların gelirlerini kontrol edebilmekte, Türkler arasında şahsın hukuku ve aile hukuku konusunda çıkan sorunları çözmekle yukumlu olup, evlenme, boşanma, nafaka, vesayet, velayet, miras gibi konularda karar verebilmektedir ve verilen bu kararlar da Yunan makamları tarafından tanınmaktadır Fakat, bu kadar önemli bir kurum olmasına rağmen ve uluslararası anlaşmalarla, başta Lozan Barış Anlaşması olmak üzere, bu kurumun hakları yasalarla güvence altına alınmış olmasına rağmen, ne yazık ki, bugün Batı Trakya Türkleri müftülerini seçememektedır

Bugün Batı Trakya'da, Batı Trakya'dakı soydaşlarımızın kendilerinin aralarında seçmiş olduğu seçilmiş müftüler, diğer taraftan da Yunanistan tarafından atanmış müftüler bulunmaktadır Yanı, yetkiyi kullanabilen, oradaki soydaşların işlemlerini yapabileceği atanmış bir muftu vardır, bir de kendilerinin seçmiş olduğu, tanıdıkları ve herhangi resmî işlem yapamayan seçilmiş muftu Dolayısıyla, oradaki soydaşlarımız, bir ikilem ıçensınde müftülük sorunu yaşamaktadırlar

Bizler bu konuda Yunanistan'ın kendi ülkesindeki kiliselerine baktığımızda durumu mukayese etmek açısından, ne yazık ki, Yunan devletinin bir kilisenin papazını dahi atama yetkisinin bulunmadığını görmekteyiz Türk azınlığın muftulennı arayabilme hakkını kendinde görmesi, azınlık haklan konusunda bize göre en açık ihlallerden birini teşkil etmektedir Buna mukabil istanbul'daki Rumlara baktığımızda, patnk, Sen Sınod tarafından özgürce seçilebilmektedir

Yine, müftülerle ilgili, seçilmiş müftülerin buyuk baskılara maruz kaldıklarını biliyoruz Örneğin, rahmetli Iskeçe Muftusu Mehmet Emin Aga'nın yayınladığı mesajlardan dolayı yuz ayı aşkın hapis cezasına mahkûm olduğu ve bu cezaların bir kısmını da fiilen hapishanede geçirdiğim hatırlamaktayız Simdi, kendileri rahmetli oldular Kendilerine buradan Allah'tan rahmet diliyorum Yine, Balı Trakya'da, müftülük kadar önemli bir kurum da vakıflardır Batı Trakya'da Müslüman Türk azınlığının müftülükler sorunuyla paralel olan, çözümlenemeyen problemlerinin başında gelen vakıflar, azınlık için hayatı önem taşımaktadır Toplumun hizmetinde kullanılmak için ecdadımız tarafından bırakılan gayrı menkullerin toplandığı, yönetildiği, korunduğu idarelerdir Ne yazık ki yine müftülükler gibi, aynı şekilde, uluslararası anlaşmalar, yasalar olmasına rağmen, vakıflarda da seçimler yapılamamakta ve çeşitli sebeplerle yapılan kamulaştırmalarla vakıfların gayn- menkullerıne el konmakta ve mülk edinmesine müsaade edilmemektedir

Yine, Batı Trakya'da tarihî eserlerle ilgili de sıkıntılar vardır Bugün birçok tarihî eser harap vazıyetledir, bakımı yapılmamaktadır, bakım için izm dahi verilmemektedir

Yine, Batı Trakya'yla ilgili en önemli sorunların, azınlık hakları olarak gördüğümüz sorunların başında da eğitim konusu gelmektedir Çok fazla bu konularla ilgili detaya girmiyorum, surem çok kısıtlı Eğitimle ilgili de, Batı Trakya Türk toplumu, hâlen çok daha eski günlerin şartlarında eğitimim sürdürmektedir Cumhuriyet Halk Partisi Grup Başkan Vekilim de eğitimle ilgili detaylı bilgiler verdi Bugün, Türkiye ile Yunanistan arasında varılan mutabakata göre, her yıl karşılıklı azınlık okulları ve liselerine gönderilmesi kararlaştırılan 35 kontenjan öğretmenin ancak 16'sına müsaade edilmektedir Kitap sıkıntısı da aynı şekildedir Müsaade edilmesi gereken kitapların. 50 kitaptan ancak 21'ine müsaade edilmiştir

Yine, son yıllardaki önemli bir sorun da eğitimle ilgili, Yunanistan, üniversiteye girişlerde Balı Trakya Türk gençliğine binde 5'lık bir kontenjan tanımıştır, fakat bu kontenjan ile Batı Trakya Türk gençliği, üniversiteye giden gençlik, ıkı kışı bir araya gelmeyecek şekilde değişik bölgelere dağıtılmaktadır Bu da, pek tabu ki, oradaki gençlerin asimilasyonunu hızlandıracak bir politikadır bize göre

Bir de, ikinci grup sorunlar olarak. Batı Trakya Türklerinin hak ve özgürlükler alanında yaşamış olduğu sorunlardır Bunlardan bir tanesi, etnik kimliğin tanınmaması, yanı "Sen Türk değil Muslumansın " denmesi, halbuki, buna karşılık, İstanbul'da her kurumda Rum adının çok açık bir şekilde kullanıldığını görmekteyiz Balıklı Rum Hastanesi, Rum Zoğrafyon Lisesi, Rum Fener Lisesi, Özel Kadıköy Rum İlköğretim Okulu gibi

Yine, Batı Trakya Türklerinin yaşadığı diğer bir sorun da vatandaşlıktan çıkarılanlar sorunudur 1998 yılında yürürlükten kaldırılmış olan Yunan Vatandaşlık Kanunu'mın 19'uncu maddesi, "Yunan ırkından olmayan bir vatandaş, genye dönmemek üzere Yunanistan'dan ayrıldığına kanaat getirilmesi hâlinde vatandaşlıktan çıkarılır "hukmu gereği, Avrupa Birliği Konseyi Irkçılığı ve Ayrımcılığı Önleme Komitesi Raporu'na göre 60 004 kışı vatandaşlıktan çıkarılmış, ki, bununla ilgili Yunanistan İçişleri Bakanlığının yapmış olduğu açıklamaya göre de bu rakamın 46 638 kışı olduğu açıklanmıştır 60 004 veya 46 638, demek ki burada vatandaşlıktan atılanlar vardır, fakat bugüne kadar bunlarla ilgili herhangi bir gelişme, bu sorunu giderecek herhangi bir gelişme olmamıştır

Yine, yüzde 3'luk seçim barajı. Balı Trakya'dakı Türklerin toplam mevcudiyeti 150 bin iken, kullanılan oy oranı 60 bin civarında iken, 200 bin oy gerekmektedir yüzde 3'luk barajını aşmak için Burada da, tamamen onların kendi ozgur iradeleriyle bağımsız olarak listelere girebilmelerine, milletvekili olabilmelerine engel teşkil etmektedir bu karar

Sayın Başkan, değerli milletvekili en, tabu, bu sorunların yanında, son dört yılda

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Dundav, lütfen toparlar mısınız

Buyurun

MUSTAFA DÜNDAR (Devamla) - Batı Trakya'ya yapılan yoğun ilgi, ziyaretler olduğunu sizlere söyledim ve Batı Trakya Türklerinin de Türkiye'den ilgi beklediklerini, ülkemizin bugüne kadar sürdürdüğü yakın ilgi ve hassasiyeti aynen devam ettirmesini beklediklerini söylüyorum Bu donemde bölgeye yapılan ziyaretleri taııhî bir gelişme olarak görmekteyim Bu ziyaretler oradaki azınlığımızın oz güvenini artırmakta, ayrıca ülkemizdeki bilgi birikimini güçlendirmektedir Bu surecin artarak devamını diliyorum

Türkiye ile Yunanistan arasında var olan bu sorunlara rağmen, söylemiş olduğum iyi ilişkilerin, Avrupa Birliği çatısı altında, Batı Trakya Türklerinin sorunlarının ço7umtıne de katkı sağlayacağını ben umıt ediyorum ve oradaki soydaşlarımızın da beklentisi bu yöndedir Bu iyi ilişkiler, ıkı ülke Başbakanlarının yakın dtyaloğu, Dışişleri Bakanının yapmış oldttğu ziyaretler, Hükümetler arası iyi ilişkiler, ekonomideki ticaret hacminin yükselmesi, bu tur olumlu gelişmeler, önümüzdeki günlerde umıt ediyorum ki azınlık sorunlarının da gündeme gelmesine vesile olacak ve bunların, sorunların çözümüne bir bir adım atılacağını düşünüyorum ve oradaki soydaşlarımızın beklentileri de bu yöndedir

Benden önce -buraya gelen konuşmacı arkadaşlarım- tabu gündemin özellikle yoğun bir şekilde Avrupa Birliği ve Kıbrıs meselesi olmasından dolayı ısrarla Kıbrıs konusu gündeme getirildi, Kıbrıs'la ilgili sözler söylendi Kıbrıs'la ilgili ben de birkaç bir şey söylemek istiyorum

1997 yılında Türkiye'nin Avrupa Birliğine tam üyelik için müracaatı vardır Fakat, o zaman, 1997 yılında bu üyelik müracaatı reddedilmiştir 1999 yılında tam üyelik müracaatı kabul edilmiş ve Annan Planı çerçevesinde Kıbrıs'ta yapılan referandum sonrasında 17 Aralıkta müzakere tarihi verilmiş ve 3 Ekimde de müzakereler başlamıştır ve bu süreçte Avrupa Konseyinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhurıyetı'nın gözlemci sıfatıyla katılımı Türkiye tarafından sağlanmıştır

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MUSTAFA DÜNDAR (Devamla) - Başkanım, toparlıyorum

BAŞKAN Lütfen, Sayın Dündar, teşekkür edin Teşekkür için açıyorum Lütfen

HALUK KOÇ (Samsun) - Mustafa Bey, Kıbrıs'a gitme

MUSTAFA DÜNDAR (Devamla) Toparlıyorum Başkanım

HALUK KOÇ (Samsun) - Sen, Batı Trakya'da kal'

BAŞKAN Lütfen, Sayın Dündar, teşekkür için açtım

MUSTAFA DÜNDAR (Devamla) - Yine, islam Konferansı Örgütüne de devlet sıfatıyla Kıbrıs'ın katıldığını, davet edildiğini görüyoruz Yine, resmî bir ziyaret için Pakistan'a Cumhurbaşkanı Sayın Talat'ın gittiğim görüyoruz

BAŞKAN - Sayın Dündar, lütfen, teşekkür eder mısınız

MUSTAFA DÜNDAR (Devamla) - Çok teşekkür ediyorum Başkanım

Bugüne kadar Kıbrıs'ta hiçbir kazanımımızı kaybetmedik ve artı kazanımlarımız olmuştur

Hepinizi saygıyla selamlıyorum (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Dündar (AK Parti, Bursa). “Grup önerisi hk”. TBMM Genel Kurulu, 30. Birleşim tutanağı, 12 Aralık 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-dundar-22-2006-12-12-grup-onerisi-hk (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c139/b030/tbmm221390300062.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
