# Yabancıların çalışma izinleri hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun tasarısı (s.s.:1255)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Dündar (AK Parti, Bursa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim
- **Tarih:** 23 Mayıs 2007
- **Gündem:** YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI (S.S.:1255)
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c158/b110/tbmm221581100206.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-dundar-22-2007-05-23-yabancilarin-calisma-izinleri-hakkinda-kanun-ile-bazi-kanunlarda-degis

> Mustafa Dündar (AK Parti), 23 Mayıs 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI (S.S.:1255)); konuşma 987 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA MUSTAFA DÜNDAR (Bursa) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Yabancıların Türkiye'de Çalışma İzinleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı üzerinde AK Parti Grubu adına söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; yabancıların Türkiye'deki çalışmalarını izne bağlamakla ilgili esasları belirlemek amacıyla, 2003 yılında 4817 sayılı Kanun, yine bu dönem Meclisimiz tarafından kabul edilmiştir. Bu tarihten önce Türkiye'de yabancıların çalışma izinleri, 71 kanun, 10 kanun hükmünde kararname, ayrıca kendilerine kanunla verilen açık bir yetki olmayan muhtelif kurum ve kuruluşlar tarafından düzenlenmekteydi. Çıkarılan bu kanunla, ülkemizde vasıflı yabancıların çalıştırılmasından, uluslararası taahhütlerimizin karşılanmasına, işverenler açısından haksız rekabetin önlenmesinden Türk vatandaşlarının istihdamındaki artışa varıncaya kadar pek çok şey hedeflenmiş ve gerçekleştirilmiştir, yasalar ve kurumlar arasındaki keşmekeş sona erdirilmiştir. Ayrıca, Avrupa Birliğinin 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı hükümlerine uyum sağlanmıştır.

4817 sayılı Kanun ile ülkemizin ve işverenlerin gerçek ihtiyaçları çerçevesinde vasıflı yabancı çalıştırılmasına imkân sağlanmıştır. Uluslararası taahhütlerimiz karşılanmış, kaçak yabancılar açısından ülkemizin hedef ülke olması önlenmiş, işverenler açısından haksız bir rekabet unsuru olan ucuz iş gücü engellenmiş, yabancılar sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmış, ayrıca sigorta prim ve vergi kayıpları önlenmiş, yabancıların çalışma izinlerinin tek merkezden verilmesi sağlanarak, bu konudaki idari prosedür olabildiğince kısaltılmış, Türkiye'de çalışan yabancılarla ilgili veri bankası oluşturulmuş, Türk vatandaşı istihdamında artış sağlanmış ve yabancıların kaçak çalışmalarının önüne geçilmiş, çalışma amaçlı göçün yasal olarak kontrol ve düzenlemesi imkânı getirilmiştir. Ancak, geçen süre içinde ülkemizde yaşanan gelişmeler ve yasanın uygulanması esnasında ortaya çıkan yeni durumlar ve ihtiyaçlar dikkate alınarak, konuyla ilgili yeni düzenlemelerin yapılması ihtiyacı doğmuştur.

Değerli arkadaşlar, Türkiye Büyük Millet Meclisinin görevi yasa çıkarmaktır. Fakat, çıkarılan yasaların ihtiyacı karşılayıp karşılamadığının gözlemlenmesi, zamanla yeni durumlara uygun uyarlama ve düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.

Türkiye, AK Parti Hükümetinin göreve geldiği günden bu yana hızla büyümekte ve gelişmektedir. Gayrisafi millî hasıla 185 milyar dolardan alınmış ve 400 milyar doları aşmıştır. Dört yıl içe- risinde, Türkiye'ye bir Türkiye daha ilave edilmiştir. Yabancı sermaye yatırımları hızla artmıştır. Cumhuriyet tarihinin hiçbir döneminde çekilmediği kadar yabancı sermaye, bu dönemde ülkemize çekilmiştir.

Bütün bu baş döndürücü gelişmeler, yabancı işçi çalıştırılması ile ilgili yasanın da yeniden düzenlenmesini gerekli kılmıştır. 2003 yılından bu yana, süreli izinlerle ilgili 16.970, uzatma 10.055, süresiz 139, süresiz uzatma 416, istisnai izin 557, bağımsız 61 olmak üzere toplam 28.198 yabancıya çalışma izni verilmiştir.

Çıkarılan bu yasayla, ilk kez verilen veya süre uzatımı yapılan tüm çalışma izinleri SSK ve Bağ-Kur Genel Müdürlüğüne bildirilerek takibi ve denetimi sağlanmakta, söz konusu yabancı personelin SSK işe giriş bildirgeleri ve buna ilişkin periyodik bildirimler izlenmektedir.

Bu bağlamda, 15 bin civarında yabancının SSK ve Bağ-Kur ile bağlantısı saptanarak takibi ve denetimi sağlanmış, ayrıca, prim borçları tahsil edilmiştir. Çalışma izni verilen yabancı işçiler kayıt altına alınmıştır.

Söz konusu tasarı ile çalışma izin başvurularının süresi kısaltılmakta ve çalışma izinlerinin mahallinde verilmesi amacıyla, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına çalışma izni verme yetkisini bölge müdürlüklerine devretme imkânı tanınmaktadır.

Yine, tasarı ile getirilen bir başka önemli değişiklikle, yabancı sermaye yatırımlarının teşvikinin önündeki bürokratik engellerin kaldırılması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, yabancı sermaye yatırımlarının önündeki idari engellerin kaldırılması ile yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik çalışmalar çerçevesinde çalışacak yabancıların çalışma izinlerinden muaf tutulması öngörülmektedir. Mesleki yeterlilik ve denklikle ilgili sürecin tespiti izinlerin zamanında verilmesini imkânsız hâle getirdiği için, Avrupa Birliğine üye ülkelerden ve Bakanlar Kurulunca belirlenecek ülkelerden gelen mimar ve mühendislerin çalışma izinlerinin verilmesinde mesleki ve akademik yeterliliğin tespit ve denetimine ilişkin diploma ve meslek odasına kayıt belgesinin esas alınması öngörülmüş ve izinlerin verilmesi sadeleştirilmiştir.

Savunma Sanayii Müsteşarlığınca yürütülen projelerde ve Türkiye'nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmeler gereğince veya konsorsiyumlar tarafından yürütülecek uluslararası, ulusal projelerde görev alacak yabancılar ile ülkemizin de taraf olduğu uluslararası nitelikteki projelerde ve uluslararası kuruluşlarda mesleki hizmetler kapsamı dışında çalışacak yabancılar, çalışma izin prosedürü dışında bırakılmaktadır. Böylece, ülkemiz açısından önem arz eden büyük projelerin aksamadan ve zamanında tamamlanması hedeflenmekte, ayrıca uluslararası nitelikteki kuruluşlarda görev yapacak yabancılar izin prosedürü dışında bırakılmakta, diplomatik statüdeki yabancılar için kolaylıklar getirilmektedir.

Türkiye'ye çalışmak üzere gelen bir yabancının beraberinde veya daha sonra getirmiş olduğu eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının da yabancıyla birlikte en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olmaları koşulu aranmaksızın kanunun genel hükümlerine tabi olarak çalışma izni talebinde bulunabilmeleri hükmü de getirilmiştir.

4817 sayılı Kanun'un 8'inci maddesine yapılan bir ilave ile en az 10 kişilik yerli iş gücü istihdamı sağlayacak olanlar bakımından bu şartın aranmayabileceği hükme bağlanmış, böylelikle yerel iş gücü istihdamının artırılması hedeflenmiştir.

Yabancı işçi çalıştırılmasıyla ilgili düzenlemede görülen en büyük aksaklıklardan birisi süresi içinde izin başvurularının sonuçlandırılamamasıdır. Bu sıkıntıyı ortadan kaldırabilmek amacıyla bakanlık ya da bölge müdürlüğünün, müracaatı, en fazla kırk beş gün içinde sonuçlandırması öngörülmüştür. Tasarının yasalaşması hâlinde, yabancıların izinlerinin düzenlenmesi günün koşullarına uyarlanmış olacaktır. Buna bağlı olarak da Türkiye'nin hem ihtiyaç duyduğu nitelikli yabancı iş gücü çalıştırması kolaylaşacak hem de yabancı sermaye yatırımlarının önündeki bürokratik engeller ortadan kaldırılmış olacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye büyük bir devlettir. Türkiye dışında Balkanlarda, Kafkaslarda, Orta Asya'da, Orta Doğu'da yaşayan, tarihî ve kültürel bağları olan insanlarımız ve soydaşlarımız vardır. Bunlarla ilgili, 2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye'de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanun vardır, fakat bu Kanun'un uygulanmasında da bazı sıkıntılar çıkmaktadır. Batı Trakya'dan, Bulgaristan'dan, Kafkaslardan, Ahıska'dan gelen soydaşlarımızın da yaşamış olduğu bazı sıkıntılar vardır. İşte bu kanunla yapılacak düzenlemeler ve bundan sonra çıkarılacak olan yönetmeliklerle bu soydaşlarımızın da sıkıntılarına çare bulunacaktır ve bu vesileyle de bu kanun, hem soydaşlarımızın sahiplenilmesi, tarihten gelen sorumluluğumuzun bilincine varılması açısından da önem arz etmektedir diyorum.

Yine, Türkiye'de 40 bin civarında, çalışan Ermeni vatandaşı bulunmaktadır. 50 bin civarında, çalışan Moldovalı ve diğer çevre ülkelerden, bizim soyumuzdan olmayan çalışan yabancılar bulunmaktadır. Tabii bunlar da Türkiye'nin insanlık için yapmış olduğu bir iştir. Çünkü, bugün dünyanın birçok ülkesinde Türkiye aleyhine, Ermeniler tarafından sözde Ermeni soykırım tasarısı münasebetiyle Türkiye aleyhine kampanyalar yürütülmektedir. Hâlbuki Türkiye'nin bunlara verebileceği en güzel cevap, işte, buradaki Ermeni vatandaşlarına Türkiye'de göstermiş olduğu bu kolaylıktır.

İnşallah, bu kolaylıkların Türk soylu yabancılar açısından da ve bundan sonraki Türk çalışma hayatına yeni getireceği açılımlar açısından kanunun hayırlı olmasını diliyorum. Hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Dündar (AK Parti, Bursa). “Yabancıların çalışma izinleri hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun tasarısı (s.s.:1255)”. TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim tutanağı, 23 Mayıs 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-dundar-22-2007-05-23-yabancilarin-calisma-izinleri-hakkinda-kanun-ile-bazi-kanunlarda-degis (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c158/b110/tbmm221581100206.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
