# Kooperatifler kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.496) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Mustafa Elitaş (AK Parti, Kayseri) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim - **Tarih:** 2 Haziran 2010 - **Gündem:** KOOPERATİFLER KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.496) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-elitas-23-2010-06-02-kooperatifler-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d > Mustafa Elitaş (AK Parti), 2 Haziran 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KOOPERATİFLER KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.496)); konuşma 560 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Kooperatifler Kanunu Tasarısı ve bizim verdiğimiz teklifin birlikte, birleştirilerek oluşan bu kanun tasarısı biraz sonra oylarımızla inşallah yasalaşacak. Bizim verdiğimiz kanun teklifi içerisinde üç madde vardı. Birincisi, kooperatiflerin yapacakları seçimlerle alakalı bütün oylamaların gizli oylamalarla yapılması ve açık tasnif usulüne göre yapılması öngörülen bir düzenlemeydi. 90’ıncı maddede de kooperatiflerin nasıl denetlenmesi gerektiğiyle ilgili teftiş heyetinin yapması gereken iş ve eylemlerdi. Şimdi, bu teklifin maddeleri düzenlenirken özellikle siyasi parti gruplarımızın muhalefet şerhlerini dikkatle inceledim, Türkiye’deki toplam kooperatif sayısının yaklaşık 87 bin civarında olduğunu ve bu kooperatiflerin de incelenme imkânlarının çok sınırlı kaldığını, incelenemeyen kooperatiflerde de aşırı derecede de yolsuzlukların olduğunu, dava safhasına gitmesine rağmen sonuçlanmamış ve zaman aşımına giden çeşitli davaların olduğunu da ifade ettik ve arkadaşlarımızın eleştirilerinde, karşı oy yazılarında da özellikle altını çizdikleri konu, kooperatiflerin denetimlerinin daha da etkin bir hâle getirilmesi için Bakanlığın gerekli tedbirleri alması konusundaki uyarıları da vardı; gerçekten önemli, dikkate değer uyarılardı. Ama bizim verdiğimiz önergeyle birlikte sanki Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifinde şahsımla alakalı ve oradaki idare eden kişiyle ilgili bir husumet varmış gibi özele indirgemek, açıkçası Türkiye Büyük Millet Meclisinde görev yapan milletvekillerinin bir yerde hırsızlık varsa, yolsuzluk varsa bunun üzerine gidilmesinin gerektiğiyle ilgili bütün şartların olgunlaşması, oluşması için ellerinden gelen katkıyı göstermeleri gerekirken ve söylenilen şeyle ilgili sadece pancar ekicileri kooperatifi olan Kayseri’de 80 bin çiftçi var, Amasya’da 60 bin çiftçi var, Konya’da 100 binin üzerinde çiftçi var, Adapazarı’nda 50-60 bin civarında çiftçi var; 300 bin çiftçi ailesini ilgilendiren pancar ekicileri kooperatiflerinin denetiminden ortaya çıkan eksikliklerden dolayı o çiftçilerin alın terleri, hakları kaybolmakta ve maalesef o çiftçi kardeşlerimiz o fabrikanın sahibi olduğunun farkında değil, bilincinde değil. Bakınız, bu saydığım şirketler içerisinde Konya Şeker Fabrikası 350 bin ton şeker üretir; 1.500 dolar şekerin tonu, hemen hemen 500 milyon dolarlık bir ciro. Kayseri Şeker Fabrikası 300 bin ton şeker üretir, 450-500 milyon dolarlık ciro. Amasya 90 bin ton şeker üretir, 150 milyon dolarlık ciro. Adapazarı hemen hemen 40-50 bin ton -geçen seneye göre baktığımızda- üretir. 1 milyar dolarlık cironun denetimi maalesef mümkün değil. Ve özellikle denetimden kaçabilmek adına, bu çiftçilerin kontrollerini ortadan kaldırabilmek adına, holding şirket kurarak, kurdukları holding şirket vasıtasıyla özellikle bu şirketlere bağlı olan şirketlerin, Pancar Ekicileri Kooperatifinin ortak olduğu şirketlerin (A) grubu hisselerini vererek şirket sahibi, gerçek sahibi çiftçilerin imkânlarının ortadan kaldırıldığı bir durumla karşı karşıyayız. Kalkıp da burada “Sayın Elitaş’ın böyle böyle, Kayseri Şeker Fabrikasıyla ilgili problemi var. O problemini halledebilmek için, seçimi çiftçiyle beraber kazanamadığından dolayı bunu yapıyor.” diye iddia etmek yerine, 300 bin civarında çiftçinin hakkını korumak için “Bu yasada şöyle şöyle eksiklikler var.” diye sizin de önerme getirmenizi beklerdim. Ama Sayın Şandır’a hak veriyorum. Sayın Şandır kendi geçmişlerindeki yaptıkları için hukuksuz, adaletsiz bir süreç içerisinde bakan talimatıyla ve mahkemeye verilen talimatın AK PARTİ iktidarları döneminde yedi buçuk senedir olmadığı bir süreci açıkça hani “Dervişin fikri neyse zikri odur.” derler ya! 2000 yılında sizin… HÜSEYİN YILDIZ (Antalya) – Siz kendi zihniyetinize bakın! MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) - Sayın Şandır, Pancar Ekicileri Kooperatifini Sanayi ve Ticaret Bakanlığı denetlemez, Tarım Bakanlığı denetler! MEHMET ŞANDIR (Mersin) – Kim denetler? MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) - 2000 yılında sizin bakanınızın Ticaret Mahkemesine verdiği talimatı yarın size vereceğim. “Şu şekilde olması gerekir.” diyeceksiniz. Göstereceğim onu. Ve stadyuma topladığınız “pancar ekicileri kooperatifi üyesi olmayan çiftçiler” diye gösterilen, sağdan soldan toplama insanlarla kazanılan genel kurul çerçevesinde ele geçirilen ve bazı şeyleri, organizasyonları… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Elitaş (AK Parti, Kayseri). “Kooperatifler kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.496)”. TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim tutanağı, 2 Haziran 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-elitas-23-2010-06-02-kooperatifler-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d (erişim: 28 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.