# İstanbul Milletvekili Bihlun Tamaylıgil'in sataşma nedeniyle yaptığı konuşmasındaki bazı ifadelerine ilişkin açıklaması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 26. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Elitaş (AK Parti, Kayseri)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 54. Birleşim
- **Tarih:** 6 Mart 2016
- **Gündem:** İstanbul Milletvekili Bihlun Tamaylıgil'in sataşma nedeniyle yaptığı konuşmasındaki bazı ifadelerine ilişkin açıklaması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=45814
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-elitas-26-2016-03-06-istanbul-milletvekili-bihlun-tamayligil-in-satasma-nedeniyle-yaptigi-k

> Mustafa Elitaş (AK Parti), 6 Mart 2016 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 54. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İstanbul Milletvekili Bihlun Tamaylıgil'in sataşma nedeniyle yaptığı konuşmasındaki bazı ifadelerine ilişkin açıklaması); konuşma 697 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

EKONOMİ BAKANI MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi sevgi, saygı ve hürmetle selamlıyorum.

Öncelikle, 2016 yılı bütçesinin hayırlı olmasını temenni ediyorum. Bütçenin yapılmasında emeği geçen, başta Maliye Bakanı ve personeline, öte yandan Plan Bütçe Komisyonunda uzun bir maratondan sonra görüşmeleri yapıp buraya getiren Plan Bütçe Komisyonunun Değerli Başkanı ve üyelerine, Plan Bütçe Komisyonu üyesi olmayıp da bu bütçeye katkı sağlamak için Komisyonda görüşlerini beyan eden çok değerli milletvekili arkadaşlarıma teşekkür etmeyi borç biliyorum.

On üç günlük bir bütçe maratonunun bugün 10’uncu gününü idrak ediyoruz. Bu süre içerisinde de bütün kurumların bütçeleri hakkında görüşlerini beyan eden, eleştirilerini yapan ve bu çerçevede bütçeye katkı sağlayan tüm değerli, duyarlı milletvekillerini tebrik ediyorum, onlara da milletim adına teşekkürlerimi sunuyorum.

Bildiğiniz gibi, dünya ekonomisi son yıllarda bir duraksama dönemine girdi. Özellikle küresel krizden sonra yeniden ortaya çıkan iyileşmeyle birlikte, 2014 ve 2015 yılında ortaya çıkan farklı sonuçlar çerçevesinde dünya ekonomisinde küresel gelişmenin olumsuzluklarının birlikte ortaya çıktığını görüyoruz.

Büyük ekonomilerin uyguladıkları genişletici para politikalarıyla birlikte, kendi ekonomilerini durgunluktan çıkarmak için yaptıkları gayretlerin henüz başarıya ulaştığını ifade etmek mümkün değil. Bu nedenle, bazı ülkeler mevduatlara negatif faiz uygulaması yaparak kendi ekonomilerini genişletici gayret içerisinde bulunmalarına rağmen sonuç alabilmiş değiller. Japonya, Avrupa Birliği, Danimarka, İsveç ve İsviçre negatif mevduat faizi uygulamasına rağmen henüz bir netice alamadılar.

Küresel ekonomideki bu zayıf görünüm ihracat ve ithalat rakamlarını da olumsuz yönde etkiliyor. Dünya Ticaret Örgütünün tahminlerine göre, 2015 yılı ihracat rakamları 2014 yılı ihracat rakamlarına göre parasal cinsten yüzde 11 civarında bir eksiyle karşı karşıya. Yuvarlak olarak söylüyorum: 2014 yılında 17 trilyon doları aşmış dünya ihracatı, 2015 yılında 15 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşmiş. Aynı şekilde, 17 trilyon doları aşmış dünya ithalatı, 2015 yılında 15 trilyon dolarlık bir seviyeye düşmüş yani ortalama, dünya ihracatında, parasal cinsten baktığımızda, yüzde 11 civarında bir azalış söz konusu.

Yine, bu çerçeveden, baktığımızda, Türkiye’nin ihracatını değerlendirdiğimizde, 2014 yılında gerçekleşen 157,6 milyar dolarlık ihracat, 2015 yılında 143,9 milyarlık ihracat potansiyeline ulaşmış.

Değerli milletvekili arkadaşlarım, az önce ifade ettiğim gibi, dünya ekonomisindeki bu döviz kurlarından ortaya çıkan dolar/euro paritesiyle veya doların başka ülke paraları karşısındaki olağanüstü değer artışıyla birlikte ortaya çıkan parasal değerlendirmenin sonucu olarak, dünya ekonomisinde dış ticaretteki yüzde 11’lik daralmaya karşı, Türkiye miktar cinsinden yüzde 2’lik bir ihracat artışı sağlamasına rağmen, döviz cinsinden parasal olarak yüzde 8,7’lik bir daralmayla karşı karşıya olduğumuzu görüyoruz.

Yine, küresel ticaretin ne kadar zayıf gittiğini başka endekslerde de başka rakamlarda da görmek mümkün. Bakın, Baltık Kuru Yük Endeksi de açıkça bu küresel ticaretteki daralmayı gösteriyor. Bu endeks, küresel kriz dönemi olan 2008 yılında en düşük 715’ler seviyesini görmüşken 3 Mart 2016 tarihi itibarıyla 342 seviyesine düşmüştür; hemen hemen yarıya düşen bir rakamla karşı karşıyayız.

Cari işlemler açığı, Türkiye ekonomisi nezdinde baktığımızda, 2015 yılında bir önceki yıla göre yüzde 26,1 gerilemiş, 32,2 milyar dolara düşmüştür. Böylece cari işlemler açığı son altı yılın en düşük seviyesinde gerçekleşmiştir.

Değerli milletvekilleri, geçen yıl ihracatımızda yaşanan gerilemenin sebeplerini şimdi kısaca sizlere açıklamak istiyorum. Değerli Milletvekilimiz Sayın Emin Haluk Ayhan biraz önce ifade etti: “Bunu kurla, döviz fiyatlarıyla açıklamanız mümkün değil. 2002 yılında da kur 0,89 euro 1 dolar seviyesindeyken şimdi 1,40 dolar 1 euro seviyesine geldi.”

EMİN HALUK AYHAN (Denizli) – O zaman öyleydi.

EKONOMİ BAKANI MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – “O zaman niye ihracattaki artışı buna bağlamadınız?” diye ifade ederken bu sıralarda oturan muhalefet milletvekilleri bu kur değişiminden dolayı ortaya çıkan farklılığı ifade etmişlerdi. Biz de AK PARTİ iktidarı olarak, AK PARTİ Grubu olarak bu farklılığın doğru ama Türkiye ekonomisinin ve ihracat potansiyelinin daha yüksek olduğunu ifade etmiştik.

ERHAN USTA (Samsun) – Hiçbir tane raporda öyle bir ifade yer almadı.

EKONOMİ BAKANI MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Bakın, değerli milletvekilleri, 2015 yılında ihracatın kurdan dolayı azalmasının rakamı 12,6 milyar dolar, ihracatın kurdan dolayı azaldığı miktar, döviz cinsinden. Yani, kurlar 2014 yılı seviyesinde kalmış olsaydı, bizim ihracatımız döviz cinsinden 12,6 milyar dolarlık bir artış ortaya çıkarmış olacaktı. Bir de dünya emtia fiyatlarında olağanüstü derecede bir gerileme söz konusu. Dünya emtia fiyatlarındaki gerilemenin de ihracatımıza olumsuz katkısının 8 milyar doları aştığını görüyoruz. Çevremizdeki…

ERHAN USTA (Samsun) – İthalata katkısı nedir Sayın Bakan?

EKONOMİ BAKANI MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Oraya da geliyorum.

ERHAN USTA (Samsun) – İthalata olumlu katkısı ne?

EKONOMİ BAKANI MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – İthalatımızda da yüzde 14,4’lük bir gerilemenin söz konusu olduğunu…

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Elitaş (AK Parti, Kayseri). “İstanbul Milletvekili Bihlun Tamaylıgil'in sataşma nedeniyle yaptığı konuşmasındaki bazı ifadelerine ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 54. Birleşim tutanağı, 6 Mart 2016. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-elitas-26-2016-03-06-istanbul-milletvekili-bihlun-tamayligil-in-satasma-nedeniyle-yaptigi-k (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=45814

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
