# 2020 Yılı Kamu Denetçiliği Kurumu Raporu Hakkında Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyelerinden Kurulu Karma Komisyon Raporu münasebetiyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem) - **Konuşmacı:** Mustafa Elitaş (AK Parti, Kayseri) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim - **Tarih:** 27 Ekim 2021 - **Gündem:** 2020 Yılı Kamu Denetçiliği Kurumu Raporu Hakkında Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyelerinden Kurulu Karma Komisyon Raporu münasebetiyle - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=100685 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-elitas-27-2021-10-27-2020-yili-kamu-denetciligi-kurumu-raporu-hakkinda-dilekce-komisyonu-il > Mustafa Elitaş (AK Parti), 27 Ekim 2021 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2020 Yılı Kamu Denetçiliği Kurumu Raporu Hakkında Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyelerinden Kurulu Karma Komisyon Raporu münasebetiyle); konuşma 1.220 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Sayın Başkan, AK PARTİ Grubu adına ilk sözü ben alabilir miyim. BAŞKAN – Buyurun. AK PARTİ GRUBU ADINA MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Daha önce ilk denemesini 2006 yılında yaptığımız ama dönemin Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa Mahkemesine götürülüp Anayasa’ya aykırı diye iptal edilen; nihayetinde, bu konudaki kararlılığımızı gösterip 2012 yılındaki Anayasa değişikliğiyle birlikte Anayasa’nın 74’üncü maddesinden temel alan Kamu Denetçiliği Kurumunu yani halk arasında “Ombudsmanlık” diye, “halk hakemi” diye ifade edilen süreci başlatmış olduk. Kamu Denetçiliği Kurumunun üyelerinin nasıl seçildiğini Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin hemen hemen hepsi bilir veya bilebilecek durumdadır. Kamu denetçilerinin seçimi iki müşterek komisyonun toplanmasıyla birlikte gösterilen adaylar arasından 4 kişinin seçilmesi, Kamu Başdenetçisinin ise Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilmesiyle devam eder. İlk kurulduğu 2013 yılında toplam 7.638 başvuru, 2016 yılında 5.519 başvuru, 2019 yılında 20.968 başvuru, 2020 yılında ise 90.209 olmak üzere toplam 179.744 şikâyet başvurusu almış ve bugün bunun yaklaşık 91.100’ü sonuçlandırılmış yani Kamu Denetçiliği Kurumu son yıldaki, 2020 yılındaki başvuru sayısının olağanüstü artışı dikkate alınmadığı takdirde bütün başvuruları hemen hemen zamanında yerine getirmiş. Şimdi, aslında burada incelememiz gereken, irdelememiz gereken Kamu Denetçiliği Kurumunun hangi usul ve esaslar çerçevesinde karar verdiği, “Kendisine nasıl başvurular yapılmış, ne şikâyetler dile getirilmiş, bu şikâyetleri hangi çerçevede incelemiş?” Biraz önce değerli milletvekilimizin okuduğu gibi kanun hükümleri veya kendilerine verilen görev çerçevesinde incelemiş mi incelememiş mi? Burada bulunan arkadaşlarımızın, Kamu Denetçisi olarak seçilmiş kişilerin, başlangıçta hangi siyasi partide görev aldıkları, hangi görevde bulunduklarıyla ilgili eğer ön yargıyla baktığımız takdirde bu ön yargı çerçevesindeki değerlendirmelerimiz yanlış sonuçlara doğru götürür. “Kamu Denetçiliği Kurumu aldığı kararlarda hakkaniyetli davranmış mı? Kişi haklarını gözetmiş mi? Kamu vicdanını yaralamış mı?” bunu değerlendirmemiz gerekir ama Sayın Başkan Şeref Malkoç’un Cumhurbaşkanı Danışmanı olması veya bir siyasi partide milletvekilliği yapması, Fatma Benli Hanımefendi’nin AK PARTİ Grubunda daha önceki dönemde milletvekili olarak görev yapması… O arkadaşlarımızın aldığı kararları, kendilerine gelen dosyalar konusundaki verdiği kararları incelemek gerekir. Onları seçen kim? Türkiye Büyük Millet Meclisi müşterek komisyonu ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu. Buradan “O milletvekillerini niye seçtiniz? Bunları niye seçmediniz? Ya, daha az AK PARTİ'li yok muydu?” ya da “Başka partilerden biri yok muydu?” diye ifade etmek sistemin ve kanunun ruhuna, anlayışına, içeriğine aykırı bir davranıştır. Şu anda bu sistem verilmiş mi? Verilmiş. Usulüne uygun yapılmış mı? Yapılmış. O arkadaşlarımızı kendi kimliklerinden dolayı, daha önceki yaşadıkları siyasi faaliyetlerden dolayı töhmet altında bırakarak, onların kararlarını yok sayarak onların yaptığı işleri siyasi bir davranış şeklinde göstermeye çalışmak, az önce Sayın Haydar Bey'in ifade ettiği gibi… Kamu Denetçiliği Kurumunu methetti, faaliyetlerini de methetti, kararlarını da methetti ama bazı sorular sordu, dedi ki: “Siz bu sorulara cevap verebilir misiniz? Tek adam rejiminde buna imkân verebilir misiniz?” Bakın, değerli arkadaşlar, 190 bin müracaat olmuş, bunun 91.100’ünü sonuçlandırmış. 91.100’ünü sonuçlandıran bir Kamu Denetçiliği Kurumuna baskı yapılabileceğini, “Şuna şöyle karar ver, şu şekilde ifade et.” denilebileceği durumu ifade etmek, bunu söylemek hakikaten doğru bir davranış şekli değildir. Türkiye Büyük Millet Meclisi adına görev yapan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonlarının seçtiği -İnsan Hakları Komisyonu ile Dilekçe Komisyonunun müşterek toplantısında seçtiği- Kamu Denetçileriyle, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun seçtiği Başdenetçiyi burada, siyasi kimliklerinden dolayı, aldıkları kararlardan değil… Ama bakıyorum, dinliyorum ki Kamu Denetçiliği Kurumu bugüne kadarki yaptığı incelemelerin hepsini hakkaniyete uygun bir şekilde yapmıştır. O, bugün yapılan konuşmalarda tescil edilmiştir ama milletvekilimiz soru soruyor, diyor ki: “Şu banka niye bu kadar şuna reklam verdi?” Reklam ne için yapılır? Bir ürünün, malın, kendisinin tanıtılması için yapılır ama anonim şirketi, “anonim şirket” diye ifade ettiğimiz kurumları “Sen niye bu kuruma reklam verdin?” diye sorgulayamazsın. Neyi sorabilirsiniz? Basın İlan Kurumunun yaptığı, dağıttığı ilanlarla ilgili… Onların da herhâlde bir usulü, esası veya nasıl dağıtıcılığıyla bir yöntem vardır, bir yönetmelik vardır; o çerçevede eğer bununla ilgili soru sorduğunuz, “Resmî bir kurumun ilanını siz şuraya niye veriyorsunuz? ‘Hakkaniyetli dağıtılıyor mu, dağıtılmıyor mu?’ diye inceleyin.” dediğiniz takdirde Kamu Denetçiliği Kurumu onu inceleyebilir ama bir bankayı, bir özel şirketi “Sen bu arkadaşa niye devamlı reklam veriyorsun?” diye sorgulayabilmek doğru bir iş değildir. O zaman biz herkesi sorgulamak mecburiyetinde kalırız. Kamu Denetçiliği vatandaşın kamuyla olan irtibatlarını, kamuyla olan şikâyetlerini… Yani bir tarafının idare olması gerekir. Söylediniz işte, iki taraf da özel sektör; biri gazete, biri banka. ALİ HAYDAR HAKVERDİ (Ankara) – Kamu bankası. ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – Kamu bankası. MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Bakın, Haydar Bey, kamu bankası başka, anonim şirket niteliğinde olan bir şeydir. Anonim şirketin yönetim kurulu vardır. İş Bankasının hisselerinin yüzde 27’si Cumhuriyet Halk Partisi tarafından yönetilen Atatürk'ün hisseleri değil mi? Ona “Siz kime reklam veriyorsunuz?” diye sorabilir misiniz? GÖKAN ZEYBEK (İstanbul) – Hepsine veriyor çünkü. ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – Eşit veriyor, eşit. MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Soramazsınız, istediğine reklam verebilir, istediğini tercih edebilir. ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – Eşit veriyor, eşit. MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Bakın, o, özel sektörün davranış şeklidir. ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – Bir rezaleti savunmayın burada ya. Bir rezaleti savunuyorsunuz ya. MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Kime, nasıl reklam vereceğini sorgulayamazsınız. ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – MHP muhalefet partisiyken 1 lira reklam vermemişsin… MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Ya, Cumhuriyet Halk Partisinin Kanaltürk’e ne kadar para verdiğini sorgulayamayız. Cumhuriyet Halk Partisinin Halk TV'ye ne kadar para verdiğini sorgulayamayız. Kim sorgular? Anayasa Mahkemesi sorgular. ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – Çatır çatır sorgular. MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Anayasa Mahkemesi “Cumhuriyet Halk Partisi olarak sen partilere bağış, yardım yapabilir misin veya sahte belgelerle bunlara reklam verebilir misin?” diye sorgulayabilir. Anayasa Mahkemesi, defter, kayıt ve belgelerini incelediği takdirde bunu yapabilir ama siz… Bugün, bir siyasi partinin hesaplarını kim denetler? Anayasa Mahkemesi denetler. Anayasa Mahkemesinin denetim hakkı, Anayasa’dan aldığı bir haktır. Siz herhangi bir bankanın, sermayesinin tamamı veya bir kısmı kamuya ait olan bir bankanın nereden sorgulanacağını, nasıl yapılacağını, niye bu şekilde bir faaliyette bulunduğunu soramazsınız. “Şu gazeteye bu kadar verdi...” Ya, arkadaş, belki başka gazeteye de başka şekilde vermiştir. ORHAN SÜMER (Adana) – Nasıl soramaz ya! ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – Rezalete bak! Lafa bak ya! MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Sizi destekleyen gazetelere de başka şekilde vermiştir. Bunu sorgulama yeri siyaset mekanizmasıdır ama bunu sorgulama yeri Kamu Denetçiliği Kurumu değildir. İşte, hatanız burada, yanlışınız burada. Kime, neyi soracağınızı bilmediğinizden dolayı hataya düşüyorsunuz. ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – Tuz koktu, tuz! Tuzu kokuttunuz. MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Kamu Denetçiliği Kurumuna sormazsınız, açarsınız bankaya, ilgili bankaya dersiniz ki: “Sen şu gazeteye reklam verdin mi?” Banka da ister cevap verir ister cevap vermez size; o, bankanın hakkıdır. ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – Tuzu kokuttunuz, tuzu! MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – O anlamda, İş Bankasının hangi gazeteye reklam verdiğini… ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – Ne alakası var İş Bankasıyla? Eşit veriyor hepsine. ORHAN SÜMER (Adana) – Ben de açıp baktım, fazla vermişse İş Bankasınınkini açıp oku. MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – İş Bankasının 5-6 üyesi Cumhuriyet Halk Partisi tarafından seçiliyor. ORHAN SÜMER (Adana) – Varsa öyle bir şey açıklarsın. Bilmiyorsun hiçbir şeyi. MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – İşte, onu diyorum, sorabilirsiniz. Sorarsınız, İş Bankası ister cevap verir isterse cevap vermez. Bakın, değerli arkadaşlar, temcit pilavı gibi gündeme getirdiğiniz ve Sayın İlhan Kesici’nin bir televizyon programında net bir şekilde ifade ettiği o 128 milyar dolarla ilgili konu açıklanmıştı. Maalesef “tweet”ini de silmek zorunda kaldı. ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – Nasıl açıklandı, nasıl açıklandı? MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Ben size açıklayayım. GÖKAN ZEYBEK (İstanbul) – Nereye gitmiş bu 128 milyar dolar? MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Sayın Başkanım, bizim süremizden beş dakika daha ilave edebilir misin? BAŞKAN – Buyurun, arkadaşınızdan alacağız. MUSTAFA ELİTAŞ (Devamla) – Tamam, onların süresinden alalım Sayın Başkanım. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Elitaş (AK Parti, Kayseri). “2020 Yılı Kamu Denetçiliği Kurumu Raporu Hakkında Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyelerinden Kurulu Karma Komisyon Raporu münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim tutanağı, 27 Ekim 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-elitas-27-2021-10-27-2020-yili-kamu-denetciligi-kurumu-raporu-hakkinda-dilekce-komisyonu-il (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=100685 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.