# Türkiye cumhuriyeti devleti ile suriye arap cumhuriyeti devleti arasındaki kara sınırı boyunca yapılacak mayın temizleme faaliyetleri ile ihale işlemleri hakkında kanun tasarısı (s.s.:263)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Enöz (MHP, Manisa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 91. Birleşim
- **Tarih:** 20 Mayıs 2009
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİ İLE SURİYE ARAP CUMHURİYETİ DEVLETİ ARASINDAKİ KARA SINIRI BOYUNCA YAPILACAK MAYIN TEMİZLEME FAALİYETLERİ İLE İHALE İŞLEMLERİ HAKKINDA KANUN TASARISI (S.S.:263)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-enoz-23-2009-05-20-turkiye-cumhuriyeti-devleti-ile-suriye-arap-cumhuriyeti-devleti-arasin

> Mustafa Enöz (MHP), 20 Mayıs 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 91. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİ İLE SURİYE ARAP CUMHURİYETİ DEVLETİ ARASINDAKİ KARA SINIRI BOYUNCA YAPILACAK MAYIN TEMİZLEME FAALİYETLERİ İLE İHALE İŞLEMLERİ HAKKINDA KANUN TASARISI (S.S.:263)); konuşma 601 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MUSTAFA ENÖZ (Manisa) – Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Devleti Arasındaki Kara Sınırı Boyunca Yapılacak Mayın Temizleme Faaliyetleri ile İhale İşlemleri Hakkında Kanun Tasarısı’nın 2’nci maddesi üzerine söz almış bulunmaktayım. Yüce heyeti saygıyla selamlıyorum.

Sayın milletvekilleri, bu tasarı, Meclisimizde 12 Mart 2003 tarihinde onaylanan ve kısaca Ottawa Sözleşmesi olarak bilinen antipersonel mayınların temizlenmesine uygun olarak, Suriye Arap Cumhuriyeti ile aramızdaki kara sınırında bulunan antipersonel, antitank mayınının imha edilmesi ve bu suretle elde edilecek arazilerin tarımsal amaçla kullanılmasıyla ilgilidir. Yaklaşık 800 kilometre uzunluğundaki bu araziyi devlet kamulaştırmış ve mayınlayarak her türlü kullanıma kapatmıştır. Daha önceki dönemlerde bu mayınların temizlenmesi ve bu toprakların toprağı olmayan köylülere verilmesi düşünülmüştür ancak bu konu günümüze kadar gelmiştir. Ottawa Sözleşmesi’ne uyma kararı alındıktan sonra bölgeyi mayından arındırma için girişimler başlamıştır. AKP Hükûmeti, mayınlı arazilerin temizlenmesi işini bir kararname ile Maliye Bakanlığına devrederek konu ile ilgili tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Çünkü Maliye Bakanlığının mayınların temizlenmesi karşılığında söz konusu arazileri yap-işlet-devret modeli ile kırk dört yıllığına vermeye çalışması, arazi üzerindeki belirsizlikleri daha da artırmıştır. Yani bu arazileri mayınların temizlenmesi karşılığında yabancılar da alabileceklerdir.

Sayın milletvekilleri, sözünü ettiğimiz bu araziler tarıma uygun ve petrol rezervleri bulunan arazilerdir. Kamuoyunda İsrail’in organik tarım yapma gerekçesiyle bu bölgeye yönelik ihaleleri almak istediği yaygın bir biçimde yer almaktadır. Önümüzdeki yıllarda dünyada ve özellikle Orta Doğu’da suyun çok daha öne çıkacağını düşündüğümüzde, İsrail’in böyle bir plan içerisinde olması hiç de yadırganacak bir durum gibi görülmemektedir ancak bizim için bu durum son derece hassas bir konudur ve önemlidir.

Bu tasarıyla, bahse konu arazilerdeki ihalelerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmaktan çıkarılması amaçlanmaktadır.

“2886 sayılı Yasa’nın 2’nci maddesi … mayınlı sahanın temizlenmesi ile temizlenen arazinin tarımsal faaliyetlerde kullandırılması işlerinin aynı istekli tarafından karşılanması mutat olmadığı için söz konusu işlerin bir ihalede toplanması anılan 2’nci maddeye uygun olmadığı gibi mayınlı arazinin temizlenmesi ve temizlenen arazinin tarımsal amaçlı kullanılması ihtiyaçlarının, en iyi şekilde ve uygun koşullarda karşılandığından da söz edilemeyeceğinden, anılan iki ihtiyacın bir ihaleyle karşılanması hukuken ve işin niteliği icabı mümkün bulunmamaktadır.” hükmünü ihtiva etmektedir.

Sayın milletvekilleri, ülkemizin en kritik bölgesi olan bu bölgenin uzun yıllar yabancı şirketler tarafından değerlendirilmesi ayrıca bizim için güvenlik açısından çok ciddi sakıncalar yaratmaktadır. Hükûmetin bu konularda hangi düşüncede olduğunu doğrusu anlamakta güçlük çekmekteyiz.

Bölgenin mayından temizlenmesi işinin yabancı özel şirketler tarafından yapılması ve bu toprakların yabancıların eline geçmesi hâlinde bölgede yaşayan vatandaşlarımızla ilgili sorunlar daha da artacaktır çünkü bu şirketlerin söz konusu arazilerin kullanımı ile ilgili olarak bölge insanı ile bir ilişkisi olmayabilecektir.

Ayrıca, Suriye ile aramızda bir tampon bölge gibi oluşturulacak bir alanın ileride millî güvenliğimiz ile ilgili birçok sorunu da beraberinde getirebileceği de hatırdan çıkarılmamalıdır.

Aslında 200 bin dönümü aşan bu arazilerin devlet eliyle mayından temizlenip orada yaşayan vatandaşlarımızın kullanımına açılması, bu verimli arazilerin organik tarım için kooperatifler aracılığı ile bizim insanımız tarafından kullanılması düşünülmelidir.

Sayın milletvekilleri, arazinin mayından temizlenme işi ile aynı arazinin “organik tarım” adı altında aynı firmaya verilmesinin anlaşılması mümkün değildir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun Sayın Enöz, konuşmanızı tamamlayınız.

MUSTAFA ENÖZ (Devamla) – Çünkü bu iki iş birbirinden son derece farklıdır. Aynı firmanın bu iki işi bağdaştırması ve birlikte yürütmesi imkânsızdır. Bu durumda ihaleye girecek olan firmalar, yanlarında bir ortakla beraber mi gireceklerdir? Çünkü aynı şirketin hem mayın temizleme hem de tarıma açma gibi bir durumu söz konusu olamaz. Mayın temizleme işi, oldukça tehlikeli, uzman kişilerden oluşmuş bir teknik ekibe ihtiyaç gerektiren bir iştir. Danıştay kararına rağmen bu iki ihalenin bir araya getirilmesini doğru bulmadığımızı ifade ediyorum. Tasarı bu hâliyle millî menfaatlerimize de uygun değildir.

Bu duygu ve düşüncelerle yüce heyetinizi saygılarımla selamlıyorum. (MHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Enöz (MHP, Manisa). “Türkiye cumhuriyeti devleti ile suriye arap cumhuriyeti devleti arasındaki kara sınırı boyunca yapılacak mayın temizleme faaliyetleri ile ihale işlemleri hakkında kanun tasarısı (s.s.:263)”. TBMM Genel Kurulu, 91. Birleşim tutanağı, 20 Mayıs 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-enoz-23-2009-05-20-turkiye-cumhuriyeti-devleti-ile-suriye-arap-cumhuriyeti-devleti-arasin (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
