# Tütün tütün mamullerinin üretimine iç ve dış alım satımına dair (s.s.214)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Erdoğan Yetenç (CHP, Manisa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim
- **Tarih:** 24 Temmuz 2003
- **Gündem:** TÜTÜN TÜTÜN MAMULLERİNİN ÜRETİMİNE İÇ VE DIŞ ALIM SATIMINA DAİR (S.S.214)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-erdogan-yetenc-22-2003-07-24-tutun-tutun-mamullerinin-uretimine-ic-ve-dis-alim-satimina-dair-s-s-2

> Mustafa Erdoğan Yetenç (CHP), 24 Temmuz 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜTÜN TÜTÜN MAMULLERİNİN ÜRETİMİNE İÇ VE DIŞ ALIM SATIMINA DAİR (S.S.214)); konuşma 329 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MUSTAFA ERDOĞAN YETENÇ (Manisa) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; konuşmama başlamadan önce hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Yeniden Yapılandırılması İle Tütün ve Tütün Mamullerinin Üretimine, İç ve Dış Alım ve Satımına, 4046 Sayılı Kanunda ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna Bir Geçici Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi üzerinde söz almış bulunuyorum.

Değerli milletvekilleri, yöresinde tütün yetişmeyen milletvekili arkadaşlarımın tütünün ne kadar meşakkatli bir ürün olduğunu bilme şansları yoktur. Tütün, ondört ayda yetişip, ondört ay sonra pazarlanabilen bir üründür. Biz, Manisa milletvekilleri olarak, tütün üreticisinin sorunlarını uzun yıllardan beri biliyoruz. Geçen dönem çıkarılan bir yasayla, tütün üreticilerinin ürettikleri tütünleri satabilme olanakları oldukça kısıtlandı.

Değerli arkadaşlarım, tütün, tamamen elemeği gerektiren çok meşakkatli bir üründür. Fideleri, elle tek tek ekilir, tek tek sökülür; on ay beklenir; on ay sonra, yaprakları tek tek koparılır, tek tek dizilir ve kurutmaya bırakılır; kurutulduktan sonra depolanır, haftada bir de havalandırması gerekir.

Eskiden pazarlama usulü şöyleydi: Üreticinin ürününe ne kadar bedel verileceğinin tespiti, Tekelin eksperleri tarafından yapılırdı; üretici, ürününün bedelini, Tekelin alacağı fiyatı öğrenirdi. Bu güvenceyle, gidip tüccarla pazarlık yapar; eğer, Tekelin verdiği fiyatın üstünde bir fiyatla tüccara satabilirse ürününü satar ve böylelikle, Tekelin güvencesi arkasında olduğu için, bir sıkıntıya düşmezdi; ama, geçen dönem çıkarılan bir yasayla, bu güvence ortadan kaldırıldı ve tütün üreticisi, Tekelin garantisi olmadan, doğrudan doğruya tüccarla pazarlık yaparak mahsulünü satma durumunda bırakıldı. Tabiî, bu güvence ortadan kalkınca, üreticimiz, tüccar karşısında güçsüz vaziyete geldi, güçsüz hale düştü ve çoğu kez ürününün gerçek değerini alamamaya başladı.

Sayın Çetinkaya da Manisa Milletvekilliği yaptı; bu sorunu, en az bizim kadar kendisi de bilir. Bugün, bu teklifi yapan, içinde benim de olduğum, 30 arkadaşıma teşekkür ediyorum. Özellikle Manisa tütüncüsü çok mağdur edildi. Bu mağduriyetin giderilmesi konusunda, bu teklifin yapılmış olması, her ne kadar yapılan teklif yeterli değilse de, bu haliyle bile, üreticimizi en az şekilde mağduriyetten kurtaracaktır.

Biz, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak, bu yasa teklifini destekliyoruz. Teklifi veren arkadaşlarımın hepsine teşekkür ediyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Erdoğan Yetenç (CHP, Manisa). “Tütün tütün mamullerinin üretimine iç ve dış alım satımına dair (s.s.214)”. TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim tutanağı, 24 Temmuz 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-erdogan-yetenc-22-2003-07-24-tutun-tutun-mamullerinin-uretimine-ic-ve-dis-alim-satimina-dair-s-s-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.