# İstanbul elektrik tranvay ve tünel idareleri teşkilat ve tesisatının istanbuly belediyesine devri hakkında (s.s.1098)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Ilıcalı (AK Parti, Erzurum)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim
- **Tarih:** 28 Şubat 2006
- **Gündem:** İSTANBUL ELEKTRİK TRANVAY VE TÜNEL İDARELERİ TEŞKİLAT VE TESİSATININ İSTANBULY BELEDİYESİNE DEVRİ HAKKINDA (S.S.1098)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-ilicali-22-2006-02-28-istanbul-elektrik-tranvay-ve-tunel-idareleri-teskilat-ve-tesisatinin-i-2

> Mustafa Ilıcalı (AK Parti), 28 Şubat 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İSTANBUL ELEKTRİK TRANVAY VE TÜNEL İDARELERİ TEŞKİLAT VE TESİSATININ İSTANBULY BELEDİYESİNE DEVRİ HAKKINDA (S.S.1098)); konuşma 1.374 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MUSTAFA ILICALI (Erzurum) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygılarımla selamlıyorum; 1098 sıra sayılı kanun teklifimiz üzerinde, şahsım adına söz almış bulunuyorum.

Biraz önce de 20 dakikanın üzerinde ayrıntılı bilgi vermiştim; ama, tekrar, yeniden söz alıp, sizlerin bir 5-10 dakikanızı daha alacağım için özür diliyorum.

Şimdi, ben, bir kere, önce bazı düzeltmeler yapmak istiyorum değerli milletvekilleri:

Bu, bir tasarı değil, bir tekliftir; bir kere onun altını çizeyim.

Ondan sonra, bir de, buradaki kanunun ismi bu; yani, 1939 yılında çıkan kanunun ismi şu: İstanbul Elektrik, Tramvay ve Tünel İdareleri Teşkilat ve Tesisatının İstanbul Belediyesine Devri; kanunun adı bu. Biz, burada bir madde değiştiriyoruz sadece, adını filan değiştirmiyoruz.

Yani, önce, ben, çok özür dileyerek şunu belirtmek isterim ki değerli milletvekilleri, iktidarıyla muhalefetiyle, siyaseti yükselteceğiz; birikimimizle, gelip burada katkıda bulunacağız.

Ben, şahsen, kendi uzmanlığım olmadığı bir konuda, kalkıp kürsüde konuşmak istemem. (AK Parti sıralarından alkışlar)

SELAMİ UZUN (Sivas) - Konuşmak değil, okumak, okumak!..

MUSTAFA ILICALI (Devamla) - Ayrıca, başka bir konuda bana Grubum bir görev verirse, ben bunu biraz çalışırım, ne olduğunu anlar, gelirim.

Ben, bu kanun teklifiyle ilgili olarak, 1979 yılında asistan, 2002'de profesör; yıllarını vermiş, 100'ün üzerinde… Bunları buradan söylemekten dolayı da özür dilerim. (AK Parti sıralarından "söyle, söyle" sesleri) Yani, bilseydim, biraz da, yaptığım çalışmalarla ilgili, projelerle ilgili bilgi getirirdim. Çok sayıda bildiri, panel, projede çalışmış bir kardeşinizim. 1994 senesinde ulaştırma ana planının koordinatörlüğünü yapmışım ve bu Meclisin oylarıyla da, hepinizin oylarıyla da, Türkiye'nin ulaştırma ana planının koordinatörlük görevini, Meclisin onayıyla, Bakanlar Kurulu kararıyla yapmış, yıllarını ulaştırma konusuna vermiş, bu dalda çalışan herkesin de tanıdığı bir kişiyim. Ben, bu birikimimle katkıda bulunmaya çalışıyorum. Ben, kalkıp, burada, klasik siyaset yapmıyorum. Ben, burada, kalkıp, Erzurum'a bir şey yapmadım, İstanbul'a yaptım demiyorum. Onu da… Tabiî, milletvekillerinin bir görevi de, yapılan çalışmaları takip etmesi gerekir.

AHMET IŞIK (Konya) - Tüm Türkiye'yi temsil ediyor Anayasa gereği.

MUSTAFA ILICALI (Devamla) - Bütün, takip etmesi lazım. Mesela, Erzurum'dan örnek verildiği için; acaba, Erzurum'la ilgili, Erzurum'un AK Partili milletvekilleri, kanun çıkardık mı, teklifimiz onaylandı mı burada değerli milletvekillerim? Burada 3 milletvekilimi görüyorum. Türkiye'de, bu dönemde -sayın hükümetimize teşekkür, şükranlarımı sunuyorum; sorunlu bir il- hükümetimizin ve Meclisin desteğiyle, ilk defa, burada, bir, Erzurum İli için kanun çıkmıştır. (AK Parti sıralarından alkışlar) O kanunun çıkmasıyla beraber ne olmuştur; ya, bu teorik bir şey değildir; onunla beraber, Erzurum'a… Gariban, oradaki, evleri bir deprem, afet olduğunda yıkılacak evler için, yıkılmış olanlar değil... Burada hemen cevap hakkı doğar; yıkılana zaten çıkarıyor. Biz yıkılacak olana çıkarmışız; 25 trilyon liralık bir, Erzurum için bir, kaynak… Hükümetimiz ve Meclisimiz, sizlerin sayesinde, muhalefetimiz. Anamuhalefetimiz de hem komisyonda hem Genel Kurulda destekledi; teşekkür ediyorum. Bunları takip etmek lazım.

Şimdi, kalkıp, siz, eğer, bir konuda, belli bir birikimi olan kişiyle "Erzurum'a ne yaptınız" derseniz, bunun altında kalırsınız. (AK Parti sıralarından "Bravo" sesleri, alkışlar)

Erzurum'a... Bana da fırsat doğdu, ben… Tabiî, böyle, gündemdışı konuşmalarda, 5 dakikada pek bir şey anlatamıyoruz burada; çok sağ olsun, fırsat verdi bize kardeşimiz.

Doğu Anadolu Projesi vardır değerli milletvekilleri, hepiniz duymuşsunuzdur, Doğu Anadolu… O proje raflardaydı. İşte, bu hükümetle beraber, bu Erzurum milletvekillerinin -Erzurum milletvekilleri derken, tabiî, Erzurum AK Parti milletvekilleri; o anlaşılıyor- katkısıyla beraber Doğu Anadolu Gelişim Projesi yapılmış, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı desteklemiş, DPT de bunu desteklemiş.

Şimdi, şu söylenebilir: Bu proje yapıldı da ne oldu? İşte, bu projeden, tarım, hayvancılık konusunda, turizm konusunda, kentsel, mekânsal ortama taşınacak projeler doğmuştur. Ne olmuştur; bunlardan bir tanesi organik tarım projesidir. Bu, İstanbul ile -bakın- Doğu Anadolu arasında -son derece önemli- biraz önce çok iyi anlatmaya çalıştım… Bir kere, Doğu Anadolu'dan göçü önlemeniz için bölgeyi kalkındırmanız lazım. Doğu Anadolu'daki, işte, bu projeler üzerine oturan organik tarımla… Beş yıllık projedir, 50 000 000 dolardır değeri ve şu anda da, tabiî, biraz, gidip seçim bölgenizi gezeceksiniz, çiftçiyle konuşacaksınız, ne oluyor… Partiyi değiştirdikten sonra siz Erzurum'a adım atmazsanız, ki, bunlardan haberiniz olmaz. (AK Parti sıralarından gülüşmeler, alkışlar)

Mecliste de kalkıp sırf sataşmak için -ki, ben bu şeylere hiç alışık bir kişi değilim- eline notu alacaksın, okuyacaksın, İstanbul milletvekiline Erzurum milletvekilini vurduracaksın!

Değerli milletvekilleri, 1979'da asistan, 2002'de çalışmış, İstanbul Belediyesinde de o şansı yakalamış, birsürü projesinde bulunmuş bir kişiyim. Bu birikimimi İstanbul milletvekilleriyle beraber birleştirmiş, bir katkıda bulunmaya çalışıyoruz.

Bu arada -yine fırsat olmamıştı- Sayın Başkanım, Nurettin Sözen Başkanım, size çok teşekkür ederim. Bir teklif daha verdik -belki Milletvekilim onu da bilmiş olsaydı, onu da kullanırdı- ulaşımın tek çatı altında toplanması... Onu da belirteyim, öyle 3 maddelik değil, 25 maddeli, 25 veya daha fazla bir şey… Ve Başkanım, size çok teşekkür… Tutanaklarda da var, burada da var, büyük destek verdiniz.

Ben buradan tekrar sesleniyorum değerli milletvekillerime, hükümetime sesleniyorum: Bu, kesin gerekli bir kanun; yani, esasında, İstanbul'un ulaşımının tek elde toplanması gerekiyor. İlave kaynak verilmesi lazım, kadro verilmesi lazım ve buna Anamuhalefet Partimiz, Değerli Başkanımız çok destek verdi. Başkanım, bu kanun, inşallah, ileride -yani, yine sizin İçişleri Komisyonu katkısını verdi, alt komisyon raporu yazdı, değerli İstanbul Milletvekilimiz Recep Koral Beyin alt komisyonda sizlerle beraber çok büyük katkısı oldu-Plan Bütçe Komisyonunda da görüşülecek, İstanbul milletvekilleriyle beraber bunu da mutlaka çıkaracağız.

Yani, şimdi, ben, normalde, Erzurum Milletvekiliyim; ama, bir dalda uzmanım. Ben, uzmanlığım olduğu yerde Türkiye milletvekiliyim; Türkiye'nin kalkınmasına yönelik, problemlerinin çözümüne yönelik her şeyi verebilirim. (AK Parti sıralarından alkışlar) Bir başka, mesela, diyelim, sağlık alanında uzman bir kardeşimiz veya iktisat alanında uzman biri, gelse, Erzurum'un kalkınmasına yönelik kanun teklifi verse, ben Erzurum milletvekillerime de kefilim -Erzurum'un en meşhur caddesi Cumhuriyet Caddesi- alır, omuzlarımızda iki tur attırırız; yani, deriz ki, ne kadar güzel yaptı. (AK Parti sıralarından alkışlar)

Şimdi, bu manada, kalkalım, işte, böyle, yersiz yere eleştirelim, birilerine bir şey yapılıyor… Şimdi, ben -sizin konuşma tutanakları daha elinize gelmedi- şuradan çiziyorum. Değerli milletvekilleri, benim sizden istirhamım, benim konuşma tutanaklarımı alın… Nurettin Sözen Başkanımın tutanaklarını alın. Nurettin Beyin tutanakları da çok önemli, öneri dolu; başkanlık yapmış, bir birikimi konuşuyor burada. Biz, normal olarak, eleştirdiği konulara da burada cevap verdik. Başkanım, mesela, bir şey söyledi; dedi ki: "İstanbul Belediyesi otobüsleri azalttı."

Değerli Başkanım, hemen İETT'yle temas ettik, siz 1 600'de devretmişsiniz bilgi yanlış değilse.

NURETTİN SÖZEN (Sivas) - Yanlış, yanlış… Hepsi yanlış, hepsi yalan.

MUSTAFA ILICALI (Devamla) - Orada da tartışmaya girmeyelim. Ben, hatta, İETT'ye dedim "Başkanımla olan güzel ilişkime sıkıntı gelmesin bak, 1 600 doğru mu" diye.

NURETTİN SÖZEN (Sivas) - Sadece 2 000 Macaristan'dan alındı, 2 000 tane Macaristan'dan alındı.

MUSTAFA YILMAZ (Gaziantep) - 1 600 Avrupa yakasında; Anadolu yakasını da ilave edeceksiniz.

MUSTAFA ILICALI (Devamla) - Yani, biz artırmışız. Son gelen bilgi, 239 tane de yeni otobüs alınmış.

Değerli Başkan, şimdi, burada, yani, iki tutanağı inceleyin, yeni tutanağa bakın, diğer partimizin temsilcisinin tutanağına bakın; yeni rant kapıları, işte, Erzurum-İstanbul… Yahu, kardeşim, burada, geleceksin, oturacaksın, birikimini koyacaksın, teknik bilgi vereceksin, bu bilgilere de, diğer gruplar, gelecekler, görüşlerini belirtecekler. Şimdi, neye rant kapısı veriyoruz?! Demin dinlemedin ki… Sen, elindeki notları okumak için kuliste oturuyorsun ki ne okuyacağım diye değerli kardeşim. (AK Parti sıralarından alkışlar) Sen, şimdi, geleceksin… Ben de böyle bir polemiğe de girmek istemiyordum; ama, düştüm, çok özür diliyorum bütün milletvekillerinden. Diyorum ki, şu anda İstanbul'da… Hat optimizasyonu duydunuz mu sayın milletvekilleri? Hepinizin duymasına imkân yok. Ben kendi dalımda… Mesela, ben, eczacılık konusunda, tıp konusunda hiçbir bilgiye sahip değilim; ama, bu konuda iddialıyım. Diyorum ki, hat optimizasyonu yapıyoruz, İstanbul'un mevcut hatlarında nerede ihtiyacı var, işte, kaçar dakikada… Ulaşım taleplerini buluyoruz, talepleri böyle dalgalıyoruz, modele yüklüyoruz, o talepleri hesaplıyoruz, bunları ne kadar sıklıkla, hangi otobüsle taşıyacağız, bu otobüsleri bu hızla götürebilmek için, bu işletme hızlarını artırmak için yolları nasıl oluşturacağız platform üzerinde; bunları hesaplıyoruz.

Özeti ve önceki konuşmamda da söyledim; bu konuda ilgi olursa bir seminer de veririz, başka uzman hocalarımızı da davet ederiz, bilgilenmiş oluruz. Ne yapıyoruz; 2 000 otobüs, tekrar çarpıyoruz, 300 000 dolar çarpı 2 000. Ne yapıyor, 600 000 000 dolar…

MUSTAFA YILMAZ (Gaziantep) - Sen bana söyle çarpmayı.

MUSTAFA ILICALI (Devamla) - İşletme giderlerinde yarım dolarlık bir tasarruf sağlıyoruz. Sadece ocak ayını verdim, 30 000 000 yolcu taşımış İETT'nin bilgilerine göre, yarım dolardan 15 000 000 dolar yapar. Ne eder; senede 180 000 000 dolar.

Değerli milletvekilleri, şimdi, bunları üst üste koyduğun zaman, 1 milyar dolarlık bir kaynak oluyor. İşte, diyoruz ki, basit… İyi anlaşılsa, esasında çok anlamlı. Bununla beraber, tertemiz, modelleri yüksek, güzel otobüsler getirelim, belediye bütçesine de yük etmeyelim, o paraları da metroya yatıralım orta vadede. Değerli Başkanımızın başlatmış olduğu, sonra Başbakanımızın tamamladığı, yenilerinin ilave edildiği, bugün 50 kilometreye ulaşan İstanbul metrosunu 150-200'e getirelim. Buna uğraşıyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Ilıcalı (AK Parti, Erzurum). “İstanbul elektrik tranvay ve tünel idareleri teşkilat ve tesisatının istanbuly belediyesine devri hakkında (s.s.1098)”. TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim tutanağı, 28 Şubat 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-ilicali-22-2006-02-28-istanbul-elektrik-tranvay-ve-tunel-idareleri-teskilat-ve-tesisatinin-i-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.