# Bazı kamu alacaklarının uzlaşma usulü ile tahsili hakkında (s.s.109) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Mustafa Kalaycı (MHP, Konya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 66. Birleşim - **Tarih:** 19 Şubat 2008 - **Gündem:** BAZI KAMU ALACAKLARININ UZLAŞMA USULÜ İLE TAHSİLİ HAKKINDA (S.S.109) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-kalayci-23-2008-02-19-bazi-kamu-alacaklarinin-uzlasma-usulu-ile-tahsili-hakkinda-s-s-109 > Mustafa Kalaycı (MHP), 19 Şubat 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 66. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAZI KAMU ALACAKLARININ UZLAŞMA USULÜ İLE TAHSİLİ HAKKINDA (S.S.109)); konuşma 1.155 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MHP GRUBU ADINA MUSTAFA KALAYCI (Konya) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan tasarının 2’nci maddesi hakkında Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygılarımla selamlıyorum. İdari hukukumuzda, kamu mallarını herhangi bir izin almaksızın veya bir sözleşme ilişkisi olmaksızın kullanan kişilere fuzuli şagil, yani haksız kullanıcı, bu kullanıcılardan alınan ücrete de ecri misil denilmektedir. Devlet İhale Kanunu dışında değişik kanunlarda ecri misil kavramına yer verilmesine rağmen, anılan kanunlarda ayrıntılı düzenleme yapılmamıştır. Ecri misil işlemleri konusunda ayrıntılı düzenleme, 1/1/1984 tarihinde yürürlüğe giren 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinde ve bu Kanun’un 74’üncü maddesine dayanılarak 16/12/1984 tarihinde çıkarılan Devlete Ait Taşınmaz Mal Satış, Trampa ve Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliği ile yapılmıştır. Bu Yönetmelik 19 Haziran 2007 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1 Temmuz 2007 tarihinden geçerli yürürlüğe konulan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmış, ecri misil ile ilgili düzenlemelere bu Yönetmelikte de yer verilmiştir. Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesine göre, devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzel kişilerce işgali durumunda fuzuli şagilden ecri misil tahsil edilmesi gerekmektedir. İdarenin ecri misil isteyebilmesi için devletin özel mülkiyetinde veya hükmü ve tasarrufu altında bulunan bir taşınmazın işgal edilmiş olması gerekmektedir. İşgalin biçimi önemli değildir. Hukuki dayanağı olmayan her türlü yararlanma işgal kabul edilmektedir. Kişilerin kamu malını kullanmalarından dolayı ecri misil istenebilmesi için bu malın kullanılmasında idarenin rızasının bulunmaması şartı aranmaktadır. Kamu görevlilerinin kamu malı üzerindeki işgale göz yummaları geçerli bir rıza değildir. Haksız kullanıcılardan ecri misil istenebilmesi için idarenin zarara uğramış olması da şart değildir. Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinde bu konu açıkça düzenlenmiş, ecri misil alınmasında haksız kullanıcının kusurunun aranmayacağı belirtilmiştir. Ecri misil bedelinin tespit ve takdiri ihale usullerine tabi olmayan işlerdendir. Kamu malının haksız kullanımının belirlenmesi ve alınacak olan ecri misil bedelinin tespiti idarenin tek taraflı işlemiyle yapılmaktadır. Ecri misil bedelinin tespit ve takdiri konusu 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, ecri misil bedelinin veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatların Kanun’un 9’uncu maddesinde belirtilen belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulması gerekmektedir. Ancak, 19 Haziran 2007 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanan yönetmelikte ecri misil bedeline yeni bir tanımlama getirilerek, idarenin işgal edilen taşınmazdan işgalden önceki hâliyle elde edebileceği muhtemel gelirin esas alınması ve ecri misilin tespitinde de aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecri misiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre, belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulması öngörülmüştür. Bu tanımlama Kanun’a tam uymamaktadır, Kanun’daki hükme aykırıdır. Yönetmelikte, tespit ve takdir edilen ecri misil bedelinin haksız kullanıcıya on beş gün içinde tebliğ edilmesi, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili idareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunabilmesi, düzeltme taleplerinin en geç bir ay içerisinde incelenerek, neticesinin, ecri misil düzeltme ihbarnamesiyle muhataplarına on beş gün içinde tebliğ edilmesi öngörülmektedir. Ecri misil ihbarnamesinin ya da düzeltme talebinde bulunan kişi, düzeltme ihbarnamesinin ilgilisine tebliğ tarihinden otuz gün içinde ödenmesi gerekmektedir. Ecri misil borçlusunun, ödeme güçlüğü nedeniyle yazılı olarak talep etmesi halinde, ecri misil, en az yüzde 25’i peşin, kalan kısmı da idarenin uygun göreceği tahsis zamanlarında ve en fazla bir yıl içinde taksitler halinde ödenebilmektedir. Vade tarihine kadar ödenmeyen ecri misil bedelinin, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmesi gerekmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz tasarının 2’nci maddesinin ilk beş fıkrasında, tespit ve takdir edilen ancak 1 Temmuz 2007 tarihinden önce tebliğ edildiği halde ödenmemiş olan ecri misil alacaklarının, yeniden tespit, değerlendirme ve takdir işlemine tabi tutulması ve uzlaşmaya varılan bedelin herhangi bir zam veya faiz uygulanmaksızın on sekiz ayda on sekiz eşit taksitte ödenebilmesi hususunu içermektedir. Esasen, 22 Temmuz seçimlerinin hemen öncesinde, 19 Haziran 2007 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan ve 1 Temmuz 2007 tarihinden geçerli yürürlüğe konulan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik ile bu Yönetmelik’in yürürlüğe girdiği tarihten önce tespit ve takdir yapılmakla birlikte henüz kesinleşmemiş olan ecri misillerin Yönetmelik’te yer alan hükümlere göre yeniden tespit ve takdir edilmesi imkânı getirilmiştir. Yönetmelik ile kesinleşmemiş ecri misillerin yeniden tespit ve takdir edilmesi imkânı getirilmişken, bu defa, kesinleşmiş ecri misil alacaklarının yeniden tespit ve takdiri, uzlaşılan bedelin de, herhangi bir zam ve faiz uygulanmaksızın taksitlendirilmesi imkânı getirilmektedir. Kısmen veya taksiti ödenmiş olanları da kapsamaktadır. Bu düzenleme kesinleşmiş alacakları kapsadığından tam bir af niteliğindedir. Borçlarını zamanında ödeyen vatandaşlarımız açısından da bir eşitsizlik söz konusudur. Borcunu ödeyenler cezalandırılmakta, ödemeyenler ödüllendirilmektedir. Bu suretle hem kamu taşınmazlarının işgali hem de kamu borçlarının zamanında ödenmemesi teşvik edilmektedir. Aldığım rakamlara göre 2007 yılında ecri misil tahakkuku 342 milyon YTL, tahsilatı ise 124 milyon YTL’dir. Tahsilat oranı yüzde 36 olup çok düşük düzeydedir. İdare görevini yapmamaktadır. Kamu taşınmazlarının önemli bir bölümü geçerli bir hukuki sıfatı veya hakkı olmayan kişilerin işgali altındadır. Kamu mallarının etkin bir şekilde korunamaması kamu mallarından hukuka aykırı yararlanma eğiliminde olan kişileri cesaretlendirmektedir. Kamu mallarının etkin bir şekilde korunamamasının temel sebepleri bugüne kadar kamu mallarının bir envanterinin çıkarılamaması, idarenin görevini ihmal etmesi ve bu tasarıda olduğu gibi kamu mallarının haksız kullanımı konusunda değişik zamanlarda çıkan af kanunlarıdır. Esasen kamu mallarının hukuka aykırı bir şekilde işgal edildiğini öğrenen idarenin buna derhâl son verme yetki ve görevi bulunmaktadır. Ne yazık ki uygulamada idare bu tür tecavüzleri ortadan kaldırma yerine, ecri misil almak suretiyle mallarını idare etmeye devam etmektedir. Oysaki ecri misil, bir kamu malı idare usulü değildir, aksine kamu malından haksız olarak yararlanan kişilerden geçmişe dönük olarak alınan bir bedeldir. Dolayısıyla ecri misili, kamu mallarının hukuka aykırı kullanılmasına meşruiyet kazandırma usulü değil, kamu mallarının korunmasına yönelik bir yaptırım olarak görmek gerekmektedir. Tasarının 2’nci maddesinin altıncı fıkrası ise tam bir fecaattir. Bu fıkra, kamu taşınmazlarının işgalcilerine pazarlıkla kiraya verilmesini düzenlemektedir. Buradaki niyeti anlamak mümkün değildir. Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinin son fıkrası “İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.” amir hükmünü içermektedir. Tasarıyla getirilen düzenleme, bu hükmü uygulanamaz hâle getirmektedir. Tasarıda atıf yapılan 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendi, hangi hâllerde pazarlık usulüyle ihale yapılabileceğini düzenlemekte olup, isteyen herkes, yapılacak ihaleye girebilir. Hâlbuki fıkrayla yapılan düzenlemede, bir ihale söz konusu olmayıp, doğrudan işgalciye kiraya verilmektedir. Bu atıf, bir yanıltmacadır, bir kandırmacıdır. Bu bir usulsüzlüktür, bu bir yolsuzluktur, bu bir peşkeştir, bu bir talandır. Bu düzenleme, işgalcilere, talancılara, hak, hukuk tanımayanlara, mafyaya hizmettir. Buradan Sayın Bakana ve Hükûmete sormak istiyorum: Babanızın malını mı kiraya veriyorsunuz? Bundan kimlerin yararlanması söz konusu, buradan lütfen açıklayın. Sizin kendi taşınmazınız işgal altında olsa, böyle mi yaparsınız? O sebeple, Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinin son fıkrasındaki hükmü uygulayın ve uygulanmasını sağlayın. Size emanet edilen kamu malları hakkında esas göreviniz budur. Siz, görevinizi ve sorumluluğunuzu yerine getirin. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) MUSTAFA KALAYCI (Devamla) - Bu fıkra tasarıdan çıkarılmalıdır. AKP Grup Başkan Vekili, bunun çıkarılacağı yönünde önergeleri olduğunu söyledi. Bundan memnun oluruz. Gerçekten, bu fıkra tasarıdan çıkarılmalıdır. Gelin, bir yanlış yapmayın, vebal altında kalmayın diyorum. Teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum. (MHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Kalaycı (MHP, Konya). “Bazı kamu alacaklarının uzlaşma usulü ile tahsili hakkında (s.s.109)”. TBMM Genel Kurulu, 66. Birleşim tutanağı, 19 Şubat 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-kalayci-23-2008-02-19-bazi-kamu-alacaklarinin-uzlasma-usulu-ile-tahsili-hakkinda-s-s-109 (erişim: 28 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.