# İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 28. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Kaya (Yeni Yol, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim
- **Tarih:** 18 Temmuz 2025
- **Gündem:** İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=137037
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-kaya-2025-07-18-iyi-parti-grubu-onerisi-munasebetiyle

> Mustafa Kaya (Yeni Yol), 18 Temmuz 2025 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle); konuşma 325 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

YENİ YOL GRUBU ADINA MUSTAFA KAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; İYİ Partinin Meclis araştırması önergesiyle ilgili grubumuz adına söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle sizleri saygıyla selamlıyorum.

Fındık, Türkiye'nin en değerli tekel ürünüdür. Eğer dünyada bir ürünün yüzde 50'den fazlasını siz üretiyorsanız o üründe tekel, fiyat belirleyici sizsiniz demektir, sizin olmanız gerekir çünkü dünya fındık üretiminin yüzde 70'ten fazlası ülkemize aittir. Fındık ihracatıyla her yıl hazineye 2 milyar dolardan fazla gelir girmektedir. Türkiye'de yaklaşık 500 bin üretici 700 bin hektarda ortalama 650 bin ton fındık üretmektedir. 6 ila 8 milyon insanımız doğrudan veya dolaylı olarak fındıktan geçimini sağlamaktadır.

Peki, bu insanlarımızın sorunları nelerdir? İktidar böyle bir getirisi olan ürünün kendisini, üreticisini ülkeye yük olarak görmekte hatta cezalandırmaktadır. Çoğu seneler, üretici fındığını maliyetinin altında satmak zorunda kalmıştır. Toprak Mahsulleri Ofisi, bazı yıllarda verdiği taban fiyatla üreticiyi süründürmektedir. Üreten kesim zaten genelde emeklilerdir ve üründen ücret kazanamayan üretici hangi maaşından kaynak aktarıp fındığına bakım yapacaktır?

Fındık bahçeleri, özellikle Doğu Karadeniz'de ortalama 100 yaşını geçip ekonomik verimini yitirmeye başlamıştır. Özellikle Doğu Karadeniz çok engebeli ve eğimli olduğundan dolayı tarımsal mekanizasyon kullanılamamaktadır.

"Ferrero" adlı firmanın 2014 yılında Rekabet Kurumu tarafından ülke içine, piyasaya resmî olarak dâhil edilmesiyle birlikte bu firma ekonomik, teknik ve psikolojik üstünlüğü ele geçirmiş, resmen fındıkta ülke içinde tek başına at oynatmaya başlamıştır.

Peki, çözüm yolları nelerdir? FİSKOBİRLİK'in yapısı bir an önce revize edilmeli ve devreye güçlü bir şekilde sokulmalıdır. Bölgede, özellikle Doğu Karadeniz'de bahçeler çok yaşlıdır. Devlet-millet el ele, tedricen yeni çeşitlerle dikimler yapılmalıdır. Bahçeler teraslandırılmalıdır. Bu yıldan itibaren başlayan dönüme 366 lira destek ödemesi en az 2 bin lira olmalıdır. 10 dönüm arazisi olan bir çiftçinin 3.600 lirayla alabileceği maksimum gübre oranı 200 kilodur ve hiçbir anlam ifade etmemektedir. Bu yıl don felaketinden dolayı fındık üreticisi çok mağdur olmuştur. TARSİM harici ÇKS'ye kayıtlı olan üreticilerin dondan etkilenme oranlarına göre ödeme yapılacağı söylenmiştir ama ödemenin kasım ayında yapılacağı söylentisiyle beraber bu hâlâ beklenti oluşturmaktadır; bir an önce yapılması gerekir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Kaya (Yeni Yol, İstanbul). “İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim tutanağı, 18 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-kaya-2025-07-18-iyi-parti-grubu-onerisi-munasebetiyle (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=137037

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.