# 2006 merkezi bütçe kan.tas.(maliye bakanlığı, kamu ihale kurumu, gelir idaresi başkanlığı, özelleştirme idaresi başkanlığı, gelir bütçesi,) 16 ıncı tur

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Özyürek (CHP, Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim
- **Tarih:** 24 Aralık 2005
- **Gündem:** 2006 MERKEZİ BÜTÇE KAN.TAS.(MALİYE BAKANLIĞI, KAMU İHALE KURUMU, GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI, ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI, GELİR BÜTÇESİ,) 16 INCI TUR
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-ozyurek-22-2005-12-24-2006-merkezi-butce-kan-tas-maliye-bakanligi-kamu-ihale-kurumu-gelir

> Mustafa Özyürek (CHP), 24 Aralık 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2006 MERKEZİ BÜTÇE KAN.TAS.(MALİYE BAKANLIĞI, KAMU İHALE KURUMU, GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI, ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI, GELİR BÜTÇESİ,) 16 INCI TUR); konuşma 575 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA MUSTAFA ÖZYÜREK (Mersin) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Tabiî, Sayın Koç'un uyarısı son derece yerinde; çünkü, bu Meclis görüşmeleri planlanırken sayın bakanların iş durumu dikkate alınarak planlanıyor. Buna rağmen, Sayın Bakanın burada bulunmaması, doğrusu, Meclise saygı açısından, son derece önemli bir olaydır.

Değerli arkadaşlarım, 2006 yılı gelir bütçesiyle ilgili görüşlerimi sunmak üzere burada bulunuyorum. 2006 yılında, Türkiye, 132,6 katrilyonluk -daha görkemli görünsün diye eski rakamları kullanıyorum- bir vergi toplamayı öngörüyor. Bir önceki yıla göre artış yüzde 10,8. Şimdi, bu genel oranın üstündeki artışlarda, genellikle tütünden, kolalı içkilerden alınan bölümde yüzde 17 oluyor; dayanıklı tüketim mallarından alınan Özel Tüketim Vergisi yüzde 20'ye ulaşıyor, Özel İletişim Vergisindeki artış yüzde 22,7'ye ulaşıyor, Katma Değer Vergisi artışları da yüzde 13,1. Yani, bu kalemlerde genel vergi artışının oldukça ötesinde bir vergi artışıyla karşı karşıya kalıyoruz.

Şimdi, tabiî bu hedeflere nasıl ulaşılacağı konusu zaman zaman gündeme geldiğinde, Maliye Bakanı ve yetkilileri diyorlar ki: "Biz yeni bir vergi artırımı düşünmüyoruz. Ekonomi kendi gelişmesi içinde bu artışları gerçekleştirecektir." İnşallah, öyle olur diyelim.

Değerli arkadaşlarım, Türkiye'deki vergi sisteminin çok büyük sorunları olduğunu hep konuşageldik. Bu iktidar da, hem acil eylem planında hem hükümet programlarında, hem ilgililerin çeşitli konuşmalarında, vergi sisteminin temel hastalıklarını hep kabul etti; ama, geçtiğimiz üç yıllık dönemde, bu sistemi iyileştiren önemli atılımları, düzenlemeleri, ne yazık ki, yapmadı.

Nedir en önemli hastalıklar; öncelikle kayıtdışı ekonominin varlığı ve büyüklüğü, bizim vergi sistemimizin en büyük hastalığıdır, sadece vergi sistemimizin değil, ekonomimizin de çok önemli bir sorunudur; ama, ne yazık ki, kayıtdışı ekonomiyle mücadele açısından, bu hükümet, somut, tutarlı hiçbir adım bugüne kadar atmamıştır; hatta, bazı yılları, hükümetin, kayıtdışılıkla mücadele yılı ilan ettiğini biliyoruz; ama, kayıtdışılıkla mücadele yılında, güzel demeçler dışında hiçbir somut adım atılmamıştır.

Şimdi, tabiî, rakamlar hep tartışmaya açıktır; ama, ekonominin, bir yarısı kayıtdışıysa; yani, bir yarısından vergi alıyorsanız ve öbür yarısı vergi dışında kalıyorsa, orada yaptığınız vergi düzenlemelerinin bir anlamı yoktu; aslında, bizim burada değerlendirdiğimiz gelir bütçesinin de bir anlamı yoktur; çünkü, buzdağının sadece görünen yüzünü, kayıtlı bölümünü tartışıyoruz, büyük bir bölümü kayıtdışındadır ve bunun çok büyük meblağlara ulaştığını hepimiz biliyoruz; hem vergi açısından büyük haksızlıklara neden oluyor hem de yolsuzlukların, suiistimallerin temelinde bu kayıtdışılık yatıyor.

Değerli arkadaşlarım, vergi sistemimizin bir diğer önemli hastalığı, dolaylı vergi dediğimiz, tüketimden alınan vergilerin payının çok yüksek olmasıdır. Hepimiz biliyoruz ki, dolaylı vergiler haksız vergilerdir; insanların gelirine göre olmaz. Fakir de bir paket sigara içebilir, zengin de bir paket sigara içebilir; ikisinin de ödeyeceği vergi bir paket sigara içtiği zaman 1 200 000 liradır. Bunu, peynire de, ete de, çeşitli gıda maddelerine de yansıtabilirsiniz. Çok ciddî bir haksızlıkla karşı karşıyayız.

Bu hükümet kurulduğunda, dolaylı vergilerin payını aşağı düşüreceğini acil eylem planında vaat etmiştir; ama, geldiğimiz noktada, 2005 yılında, dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı yüzde 70,5'tir. Oysa, çok eleştirilen 2002 yılında dolaylı vergilerin payı, yüzde 59,8'di; yani, 11,3 puanlık bir artış olmuştur. Yani, vergi adaleti, bu hükümet döneminde, bütünüyle tahrip edilmiştir.

Acaba, diğer ülkelerde, dolaylı vergi dolaysız vergi payı nedir diye bakarsanız değerli arkadaşlarım, AB ülkelerindeki bu oran yüzde 35'tir; yani, dolaylı vergilerin, tüketimden alınan vergilerin payı yüzde 35'tir, bizde yüzde 70,5'tir. Yani, bu, büyük haksızlıktır. Bu büyük haksızlığı da düzeltmeden, vergi sisteminde şunu yaptım, bunu yaptım demenin hiçbir anlamı yoktur.

Maliye Bakanlığındaki arkadaşlarıma sordum, bana bir bilgi veremediler; mesela -sigarayı verdiler, doğru mudur, yanlış mıdır bilemiyorum- 1 paket sigarada 1 200 000 lira vergi alındığını… Mesela, 1 şişe şaraptan, 1 şişe rakıdan, 1 şişe viskiden ne kadar vergi alındığını, ben kendi bildiğim kadarıyla hesaplıyorum.

Arkadaşlarım göndermişler, teşekkür ederim…

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Özyürek (CHP, Mersin). “2006 merkezi bütçe kan.tas.(maliye bakanlığı, kamu ihale kurumu, gelir idaresi başkanlığı, özelleştirme idaresi başkanlığı, gelir bütçesi,) 16 ıncı tur”. TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim tutanağı, 24 Aralık 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-ozyurek-22-2005-12-24-2006-merkezi-butce-kan-tas-maliye-bakanligi-kamu-ihale-kurumu-gelir (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.