# Anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usülleri hakkında (s.s.696)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Özyürek (CHP, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim
- **Tarih:** 24 Mart 2011
- **Gündem:** ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USÜLLERİ HAKKINDA (S.S.696)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-ozyurek-23-2011-03-24-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-s-s-696

> Mustafa Özyürek (CHP), 24 Mart 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USÜLLERİ HAKKINDA (S.S.696)); konuşma 390 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MUSTAFA ÖZYÜREK (İstanbul) – Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; siyasi partilerin denetimi konusundaki 55’inci maddeyle ilgili önergemiz kabul edildi, şimdi 56’yla ilgili bir önergemiz var.

Şimdi, siyasi partilerin denetimi, mali denetimi çok önemli bir konu olmasına rağmen, ne yazık ki yeteri kadar anlaşılmadığı için çok büyük yanlışlıklar yapılıyor. Geçmişte, bundan üç dört yıl öncesine kadar siyasi partiler aynı mali tabloları, aynı kesin hesabı vermelerine rağmen, Anayasa Mahkemesince önemli bir eleştiri gelmemiştir ama üç dört yıldır özellikle Sayıştaydan gelen denetçi arkadaşlarımız, siyasi partilerin mali hesaplarının denetimini biraz vergi denetimiyle karıştırarak, biraz sıradan bir devlet dairesinin denetimiyle karıştırarak, siyasi partilere çok haksız zimmet çıkarıyorlar bir anlamda yani önemli miktarda paranın hazineye irat kaydedilmesine neden oluyorlar. Tabii, bu işin niteliği bilinmediği için de kamuoyunda bu raporlar alınıyor, deniliyor ki: “Partiler şu kadar parayı iç etmişlerdir, şu kadar parayı kaybetmişlerdir, bunun hesabını versinler.” Oysa ortada yenilip içilen bir para yok. Paralar yerine harcanmış, sarf edilmiş ancak belgelerin bir bölümü denetçiler tarafından kabul edilmemiş. Mesela, bir satın almanın, bir harcamanın faturasının yerine noterden tasdikli fotokopisini veriyorsunuz, o ödemeyi yaptığınıza dair banka dekontunu veriyorsunuz fakat denetçi arkadaşlarımız “Hayır.” diyorlar “Biz bunu kabul etmeyiz.”.

Değerli arkadaşlarım, ben, yıllarca vergi denetimi yapmış bir arkadaşınızım. Bir: Öncelikle işin mahiyetine bakacaksınız, böyle bir harcama yapılmış mı, yapılmamış mı; yapılmış, ödemeler ortada; yapılmış, diyelim bayrak satın almışsınız; yapılmış, diyelim iş yeri kiralamışsınız. “Hayır.” diyor “Usulüne uygun bir belge yok.” veya esas belge kaybolmuş, onun yerine noterden tasdikli fotokopisini getiriyorsunuz “Biz bunu kabul etmeyiz.” ve ondan sonra, olayı bilmediği için, Sayın Başbakan bile “CHP trilyonların hesabını versin.” diye meydanlarda konuşuyor. Ne zamanki aynı olay AKP’nin hesapları incelenince de başlarına gelince, umarım bundan sonra bu tip suçlamalar yapılmaz.

Burada torba yasa çıkarılırken Siyasi Partiler Kanunu’nda özellikle mali denetime ilişkin ayrıntılı düzenlemeler yaptık. Burada ona paralel düzenlemeler de yapılıyor. Umarım, Anayasa Mahkemesi bundan sonra siyasi partilerin hesaplarının denetimini daha ciddiye alır. Şu anda bütünüyle denetçilerin insafına terk ediliyor. Kurul, Mahkeme bu işe hiç dönüp bakmıyor. Orada yapılan yanlışlıklar, olduğu gibi Mahkeme kararı hâline geliyor.

Burada önergeyle yapmak istediğimiz önemli bir düzenlemeyle denetçilerin raporunun yanında o rapora ilişkin siyasi partilerin itirazı ve görüşü de birlikte Mahkemeye, heyete sunulacak. Heyet siyasi partilerin itirazlarını da dikkate alan bir değerlendirme yapacak, karar verecek. Daha adil bir karar vermesini diliyorum. Çünkü siyasi partileri yıpratmak sadece demokrasiye zarar verir, hiç kimsenin lehine olmaz diyorum.

Yüce heyeti saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Özyürek (CHP, İstanbul). “Anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usülleri hakkında (s.s.696)”. TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim tutanağı, 24 Mart 2011. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-ozyurek-23-2011-03-24-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-s-s-696 (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.