# Kosava türklerinin milli bayramı'nın kutlama törenleri ve kosova izlenimleri hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Said Yazıcıoğlu (AK Parti, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim
- **Tarih:** 28 Nisan 2009
- **Gündem:** KOSAVA TÜRKLERİNİN MİLLİ BAYRAMI'NIN KUTLAMA TÖRENLERİ VE KOSOVA İZLENİMLERİ HAKKINDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-said-yazicioglu-23-2009-04-28-kosava-turklerinin-milli-bayrami-nin-kutlama-torenleri-ve-kosova-izlen

> Mustafa Said Yazıcıoğlu (AK Parti), 28 Nisan 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KOSAVA TÜRKLERİNİN MİLLİ BAYRAMI'NIN KUTLAMA TÖRENLERİ VE KOSOVA İZLENİMLERİ HAKKINDA); konuşma 1.326 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

DEVLET BAKANI MUSTAFA SAİD YAZICIOĞLU (Ankara) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kırıkkale Milletvekili Sayın Osman Durmuş’un Kosova Türkleri Millî Bayramı kutlama törenleri vesilesiyle yaptığı gündem dışı konuşmayla ilgili bazı hususlarda ilave bilgiler vermek için huzurlarınızdayım. Bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye, dünyanın en genç ülkelerinden olan Kosova’yı bağımsızlığını ilan eder etmez tanıyan ilk devletlerdendir. Güçlü ve tarihî bağlarımızın bulunduğu Kosova, Arnavut, Türk, Sırp, Boşnak, Goralı ve Rom unsurlardan oluşmaktadır. Başta soydaşlarımız olmak üzere tüm Kosovalıları kendimiz için kardeş, dost ve akrabalarımız olarak değerlendiriyoruz. Tamamına yakını Müslüman olan Kosova’nın 2 milyon 200 bin olan nüfusundan daha fazla Kosovalı Türk vatandaşı olarak ülkemizde yaşamaktadır. Bu bağlar Kosova ile ilişkilerimizi sıkı ve canlı tutan bağlardır. Tarihî ve kültürel derinliğimiz ve duygusal bağlarımız bize büyük avantajlar sağlarken, bir o kadar da büyük sorumluluklar yüklemektedir.

Kosova, 17 Şubat 2008’de bağımsızlığını ilan etmiştir. Devletimiz Kosova Cumhuriyeti’ni bağımsızlık ilanının üzerinden yirmi dört saat geçmeden ilk tanıyan devletlerin başında yer almıştır. Hâlen elli sekiz devletin tanımış olduğu Kosova Cumhuriyeti’ni en son Suudi Arabistan tanımıştır. Hükûmet olarak Kosova’nın tanınmasını teşvik etmekte ve bu konuda gayretler göstermekteyiz.

Hükûmetimiz döneminde Türkiye, ABD ve Avrupa Birliği ağırlık merkezini muhafaza ederken, bölgesel sorunlarda etkili bir aktör, küresel ilişkilerde ise iş birliği tercih edilen güçlü bir partner konumuna gelmiştir.

Türkiye, çok yönlü problem çözücü, diyalog eksenli ve uluslararası ilişkilerde ağırlığını artıran bir ülke olarak, mümkün olduğu ölçüde bütün devletlerle ilişkilerini geliştirme temel prensibiyle hareket etmektedir.

Hükûmetimiz, Türk dünyası ve İslam ülkeleriyle ilişkilerini her alanda geliştirmeye özel bir önem vermektedir.

Sayın milletvekilleri, Türkiye’nin dış politikasında Türk dünyası ile olan ilişkiler önemli bir yer tutmaktadır. Hükûmetimiz bu ilişkilerde askerî, siyasi ve ekonomik menfaati, belirleyici bir parametre olarak görmemektedir. Türk devlet ve toplulukları ile ilişkilerini her türlü ölçülebilir menfaatin üstünde, tarihsel bir sorumluluk temelinde ele almaktadır. Devletimizin gücüne ve Türk milletinin büyüklüğüne yaraşır biçimde ülkemizin saygınlığı ve etkinliği Kosova’da her geçen gün her alanda daha çok hissedilmektedir.

Kosova’nın barışı, güvenliği, istikrarı ve refahı için Türkiye’nin kurumları etkin desteklerini ve iş birliğini sürdürmektedir. Güvenlik alanında askerimiz ve polisimiz barışı korumada ve istikrarın devamında kilit bir rol oynamaktadır.

Barışçı ve yapıcı bir dış politika perspektifinden hareketle Hükûmetimiz, cumhuriyetimizin sınırları dışında kalan soydaşlarımızın bulundukları ülkelerde daha iyi ve etkin şartlarda, kimliklerini ve dillerini kaybetmeden yaşamalarını temin etmenin yegâne yolu olarak onlara profesyonel ve sistemli bir şekilde proje tabanlı yardım yapmak olduğuna inanmıştır. Bu çerçevede Kosova Türk toplumu ve Türkçemizi Kosova Cumhuriyeti ile ilişki ve iş birliğimizin temel enstrümanı olarak görmekteyiz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Hükümetimizin sunduğu en önemli imkânlardan biri olan “Büyük Öğrenci Projesi” çerçevesinde Kosova’dan gelerek Türk üniversitelerinde lisans ve lisansüstü seviyede öğrenim gören 448 öğrenci bulunmaktadır. 2009-2010 eğitim-öğretim yılı içinde Kosova’ya toplam 130 kontenjan ayrılmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığımızca Kosova halkının talepleri doğrultusunda gerek din görevlilerinin bölgeye gönderilmesi gerekse ülkemizde din eğitimi verilmesi hususlarında çeşitli projeler uygulanmaktadır. Bu kapsamda 1996 ile 2009 yılları arasında toplam 539 Kosovalı öğrenciye lise ve üniversite düzeyinde din eğitimi hizmeti verilmiştir. Hâlihazırda ülkemizde toplam 44 Kosovalı öğrenci imam-hatip lisesi ve ilahiyat fakültesi seviyesinde din eğitimi almaktadır.

Bakanlığıma bağlı yirmi ülkede yirmi üç ofisiyle teknik ve kalkınma iş birliğini ve acil insani yardımları program, proje ve faaliyetlerle etkin bir biçimde artırarak devam ettiren TİKA, 2004 yılında Kosova ofisini açmıştır. TİKA’nın proje seçiminde ve uygulamalarında, sahiplenme, sürdürülebilirlik ve geri dönüşüm kriterlerine azami ölçüde dikkat edilmektedir.

Kosova ile benzeri ülke ve bölgelerde TİKA’nın ilke ve amaçları şu şekilde özetlenebilir:

Azınlık durumunda olan Türk ve akraba toplulukların kimliklerinin muhafaza edilmesi ve bulundukları yerlerde sosyal ve ekonomik olarak güçlendirilmeleri.

Bulunulan ülkede Türk varlığının korunması ve güçlendirilmesi amacıyla ortak kültür coğrafyasındaki ortak değerlerin dil başta olmak üzere korunması ve yaygınlaştırılması.

Projelerden Türkiye'nin alanda görünürlüğünü artırıcı yapıda olanlara öncelik verilmesi.

Halkın öncelikli ihtiyaçlarının dikkate alınması, soydaş ve akraba topluluklarına öncelik verilirken bölgesel ve sosyal barışın güçlendirilmesi.

TİKA aracılığı ile eğitim, sağlık, su ve su hijyeni, idari ve sivil altyapıların geliştirilmesi.

Tarım, hayvancılık, kültürel iş birliği, sosyal barışa katkı ve sivil toplum kuruluşlarının desteklenmesi, medya ve iletişimin geliştirilmesi.

Ulaştırma ve enerji, uluslararası fuar ve organizasyonlara katılım gibi sektör ve alanlarda çok sayıda proje ve faaliyetler gerçekleştirilmektedir. TİKA’nın başta Kosova olmak üzere Türk devlet ve topluluklarındaki proje ve faaliyetleri artarak devam etmektedir. Türkiye'nin uzmanlık alanına giren sektörler başta olmak üzere her alanda bilgi ve tecrübe paylaşımı sürdürülmektedir.

Sayın milletvekilleri, yurt dışındaki ortak kültürel mirasımızın korunmasına ve yaşatılmasına özel bir önem ve öncelik verilmektedir. Başbakanlık genelgesiyle kurumlar arası ilişki ve iş birliğinde etkin koordinasyon sağlanmıştır. Söz konusu genelgede TİKA başta olmak üzere Dışişleri ve Kültür -Turizm Bakanlığımızın ilgili iki genel müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Türk Tarih Kurumu Başkanı ve Diyanet İşleri Başkanlığının ilgili başkan yardımcısından oluşan bir koordinasyon kurulu oluşmuştur. Bu kurulun oluşumu, israfı önleyecek, daha planlı, programlı, verimli, objektif ve adil bir hizmet sunumunu sağlayacaktır. Ecdat yadigârı eserlerin restorasyonu aslına uygun bir biçimde yapılmaya çalışılmaktadır. Bunun için her türlü teknik donanım ve masraftan kaçınılmamaktadır. Sayın Durmuş’un burada bahsettiği husus, sanıyorum başka ülkelerin -onların da bir kısım faaliyetleri olabiliyor- onların yaptıkları faaliyetler cümlesinden olsa gerektir.

Kosova’da ortak kültürel mirasımıza sahip çıkılarak çok sayıdaki Türk eserinin korunması, restorasyonu ve yapım amacına uygun kullanımını sağlayarak gelecek kuşaklara aktarılması yolunda önemli ve ciddi adımlar atılmaktadır. Prizren Osmanlı Mezarlığı çevre duvarı inşaatı tamamlanarak tarihimize sahip çıkılmıştır. Tarihî ve kültürel eserlerin korunması kapsamında, Prizren şehrinde bulunan Sinan Paşa Camisi’nin restorasyonu da 2007 yılında başlamış ve büyük bir kısmı tamamlanmış bulunmaktadır. Yine, 15’inci yüzyılda Priştine şehir merkezinde Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılan caminin restorasyonu da 2007 yılında başlamış ve tamamlanmak üzeredir. Sultan Murat Türbesi selamlık binasının tanzim ve teşhiri proje olarak hâlen devam etmektedir. Priştine şehir merkezinde bulunan Yaşar Paşa Camisi ve Gazi Mestan Türbesi’nin restorasyonunun planlanması işlemleri yürütülmektedir. Eğitim altyapılarının geliştirilmesi amacıyla nüfusunun tamamına yakınını Türklerin oluşturduğu Mamuşa Belediyesine bir ilköğretim okulu yaptırılmış olup çevre düzenlemesi çalışmaları devam etmektedir. Mamuşa Belediyesine Bursa Osmangazi Belediyesinin finans desteğiyle belediye hizmet binası yapılmış ve hizmete sunulmuş bulunmaktadır.

Kosova’da tarım ve hayvancılığın geliştirilmesi kapsamında Dragaş bölgesinde Dragaş Koyun Yetiştiricileri Kooperatifi kurulmuş ve elli aile işletmesine, yirmişer adet olmak üzere toplam bin adet koyun dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Kooperatifçilik bilincinin artırılmasına yönelik eğitim ve altyapı çalışmaları bütün süratiyle devam etmektedir.

Kosova’da çok sayıda eğitim, kültür, sanat ve proje faaliyetlerine destek verilmektedir. Sadece iki örnek vermek istiyorum: Gazi Üniversitesiyle iş birliği hâlinde 2007 Kasım ayında I. Uluslararası Balkan Türkoloji Kongresi Piriştine’de düzenlenmiştir. Geçtiğimiz günlerde ise “Tarihi Hoşgörü İçinde Yazabilmek” başlığı adı altında düzenlenen arşiv belgelerinde Kosova ve Osmanlı devleti konulu uluslararası sempozyum TİKA Başkanlığı ile Kosova devlet arşivleri iş birliğinde Kosova’nın başkenti Piriştine’de gerçekleştirilmiştir.

Osmanlı dönemi Kosova’sında siyasi hayattan ekonomiye, şehircilikten dinî hayata, bayındırlık hizmetlerinden haberleşmeye, hatta Arnavut asıllı Osmanlı devlet adamlarına kadar pek çok konunun ele alındığı sempozyuma on bir ülkeden 70 akademisyen ve arşiv uzmanı katılmıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kosova Cumhuriyeti Anayasası ve ilgili kanunun verdiği hak doğrultusunda Kosova Türk toplumu çok anlamlı olarak ve isabetle Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’mız olan 23 Nisanı “Kosova Türkleri Millî Bayramı” olarak kutlamayı kararlaştırmıştır. Türk toplumu, Kosova’nın gerçekten yapıcı bir unsuru ve vazgeçilmez ögesidir. “23 Nisan Kosova Türkleri Millî Bayramı” Çevre ve Alan Planlama Bakanı ve Kosova Demokratik Türk Birliği Partisi Genel Başkanı Sayın Mahir Yağcılar Başkanlığındaki tertip heyeti organizasyonuyla başta TİKA olmak üzere Türkiye ve Kosova Türk toplumu kurumlarının destekleriyle gerçekleştirilmiştir. “23 Nisan Kosova Türkleri Millî Bayramı” Türkiye, Bulgaristan, Makedonya ve Yunanistan’dan milletvekilleri, akademisyenler ve çok sayıda sivil toplum örgütü başkanlarının da geniş ve coşkulu katılımı ile kutlanmıştır. Kutlamalar başta Prizren, Piriştine ve Mamuşa olmak üzere Türk toplumunun yaşadığı bütün yerleşim birimlerinde yaygınlaştırılarak her kesimden geniş katılım sağlanmıştır. Bu faaliyetler TRT tarafından tüm Türkiye’ye ve dünyaya da aktarılmıştır.

Kosova Türk sivil toplum örgütlerinin, Türkçe eğitim kurumlarının ve Türkçe medyanın imkân ve kabiliyetlerinin artırılmasına ve etkinliklerine bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da sonuna kadar destek olacaktır. Kosova’da ihtiyaç ve talepler ile ülkemizden beklentilerin sınır tanımayacağı açıktır. Kosova’nın bugün öncelikli olarak yatırıma ihtiyacı bulunmaktadır. Bu bilgi ve anlayışla, bugüne kadar olduğu gibi Kosova’nın ve Kosovalıların yanında ve yakınında olmaya her zaman devam edeceğiz. Yeni devletlerini inşalarında ilgimiz, desteğimiz ve iş birliği çabalarımız artarak sürdürülecektir.

Sayın Durmuş’a konuyu gündeme getirdiği için teşekkür ediyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Said Yazıcıoğlu (AK Parti, Ankara). “Kosava türklerinin milli bayramı'nın kutlama törenleri ve kosova izlenimleri hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim tutanağı, 28 Nisan 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-said-yazicioglu-23-2009-04-28-kosava-turklerinin-milli-bayrami-nin-kutlama-torenleri-ve-kosova-izlen (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
