# Doğu ve güneydoğu anadolu bölgesindeki gelişmeler hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 24. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim
- **Tarih:** 12 Ekim 2011
- **Gündem:** DOĞU VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDEKİ GELİŞMELER HAKKINDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-sezgin-tanrikulu-24-2011-10-12-dogu-ve-guneydogu-anadolu-bolgesindeki-gelismeler-hakkinda

> Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 12 Ekim 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DOĞU VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDEKİ GELİŞMELER HAKKINDA); konuşma 456 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (İstanbul) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki gelişmeler üzerine söz almış bulunmaktayım, Genel Kurulumuzu saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, tutuklamalardan başlayacağım. Yargıdan gelen, yıllarca baro başkanlığı yapan bir milletvekiliyim. Bu iktidar döneminde bütün Türkiye açık bir cezaevine dönüşmüş durumda. Gözaltı ve tutuklamalar bu Hükûmetin bir idari pratiği hâline dönüşmüş durumda. Gece yatağa giren bir yurttaşımızın sabah hangi örgütün üyesi olarak uyanacağının belli olmadığı bir ortam yaşamaktayız. Bu nedenle, Sayın Adalet Bakanı, Sayın Başbakan Yardımcısı, Sayın İçişleri Bakanı bize şunu söylemesin: “Yargı bağımsız ve tarafsızdır.” demesin. Yargının bağımsız ve tarafsız olmadığı iddiası sadece bugünkü ortamda gülünç bir iddiadan başka bir şey değildir. Bu hâkim ve savcıların önüne bu dosyaları herhâlde hâkim ve savcıların eşleri ve çocukları getirmiyor. İçişleri Bakanının emrinde olan güvenlik güçleri getirmekte ve dosya içeri verildiği zaman da kimlerin tutuklanacağı, kimlerin serbest bırakılacağı da liste hâlinde verilmekte. Böyle güvensiz bir adalet ortamında, böyle güvensiz bir hukuk ortamında Türkiye’de yurttaşların bu cumhuriyete aidiyet bağıyla bağlanmasını bekleyemeyiz.

AHMET YENİ (Samsun) – Kimi savunuyorsunuz siz?

MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (Devamla) – Dolayısıyla bu Hükûmet bu kutuplaşmaya ve bu uygulamaya son vermelidir. Hükûmetin Başbakanı, Hükümetin Başbakan Yardımcısı ve Adalet Bakanı da temenni makamında olunan yerler değildir. Yirmi yedi yıldır bu ülkede çatışma vardır. Yirmi yedi yıldır bu ülkede insanlar ölmektedir. Bu yirmi yedi yılın dokuz yılında bu Hükûmet iktidardadır. 8 başbakan değişmiştir, 5 cumhurbaşkanı değişmiştir, 9 Genelkurmay başkanı değişmiştir, 16 hükûmet değişmiştir, 23 İçişleri Bakanı değişmiştir, ama bu sorun bitmemiştir ve güvenlik eksenli politikalarla da bu sorun çözülememiştir, yani Türkiye'nin Kürt meselesi çözülememiştir.

Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak, cesaretle seçim öncesi çözüm önerilerimizi ortaya koyduk, ama seçim bildirgemizin sizler tarafından okunmadığını biliyorum. Hükûmet Programı da ortada, 14 ve 18’inci sayfaları bu soruna ayrılmış, ama bu sorunla ilgili olarak tek bir cümle, bu sorunun çözümüne ilişkin cesaretli bir çözüm önerisi yok.

O nedenle, biz, bu sorunu günlük siyasi tartışmaların dışına çıkartalım, bu sorunu bir siyasi yarışma hâline getirmeyelim, ortak dil yaratalım ve ortak bir komisyon kuralım, bu Meclisin çatısı altında kutuplaşmaya son vererek, bu sorunun çözümü konusunda cesaretli adımlar atalım. Toplumun bizden beklediği budur, toplumun bizden beklediği daha fazla cesarettir, daha fazla sağduyudur, bunu birlikte becerebiliriz.

Doğu, Güneydoğu ve her taraf kan ağlıyor, bunun bilinmesini istiyorum, Hükûmete düşen birinci görev de bu kutuplaşmaya son verecek adımı atmak olmalıdır. Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak buna hazırız. Çözüm önerilerimizi önceki gün “Ortak Akıl Heyeti” diye açıkladık ve altı başlık altında da bu Meclisin çatısı altında ne yapılabileceğini ifade ettik.

Bu nedenle, Hükûmete buradan sesleniyorum, bu konuyu siyasi yarışma dışında bırakalım, bu konuyu kişisel egomuzun tatmini dışında bırakalım ve bu konuyu öfke diliyle, şiddet diliyle konuşmayalım, bu sorun konusunda demokrasiyi, barışı ve özgürlükleri esas alan yeni bir program hazırlayalım.

Bu duygularla hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Teşekkür ederim. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, İstanbul). “Doğu ve güneydoğu anadolu bölgesindeki gelişmeler hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim tutanağı, 12 Ekim 2011. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-sezgin-tanrikulu-24-2011-10-12-dogu-ve-guneydogu-anadolu-bolgesindeki-gelismeler-hakkinda (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.