# Sivil havacılık genel müdürlüğü teşk.ve gör.hak.kan.cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi (ss.1005)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mustafa Tuna (AK Parti, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 17. Birleşim
- **Tarih:** 10 Kasım 2005
- **Gündem:** SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞK.VE GÖR.HAK.KAN.CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ (SS.1005)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-tuna-22-2005-11-10-sivil-havacilik-genel-mudurlugu-tesk-ve-gor-hak-kan-cumhurbaskaninca-b

> Mustafa Tuna (AK Parti), 10 Kasım 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 17. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞK.VE GÖR.HAK.KAN.CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ (SS.1005)); konuşma 1.023 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA MUSTAFA TUNA (Ankara) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; halen 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 12 nci maddesi gereğince, Ulaştırma Bakanlığının ana hizmet birimlerinden birisi olarak hizmetlerini yürütmekte olan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hizmetlerinin, dünyadaki gelişmelere paralel olarak uluslararası standartlarda ve daha emniyetli yürütülebilmesi, düzenleme ve denetim görevini daha etkin bir biçimde yerine getirebilecek teçhizat, personel ve idarî yapıya sahip merkezî bir sivil havacılık otoritesi oluşturulması için özel bütçeli bir genel müdürlük olarak yeniden yapılandırılması zorunluluk haline gelmiştir. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar çerçevesinde, bu ülkelerin hava taşıyıcılarının ticarî hak ile uçuş faaliyetlerinin belirlenmesi ve denetlenmesiyle ülkemiz hava taşıyıcılarının ve havacılık şirketlerinin kurulması, havacılık standartlarının belirlenmesi ve hepsinden önemlisi can, mal ve uçuş emniyetiyle havacılık güvenliğinin en üst seviyede sağlanmasına ilişkin faaliyetlerin daha sağlıklı yürütülebilmesi için bu kanuna ihtiyaç duyulmuştur. Ayrıca, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü bugün itibariyle, Uluslararası Havacılık Teşkilatı, Avrupa Sivil Havacılık Konferansı, Avrupa Havacılık Otoriteleri Birliği ve Avrupa Hava Trafik Kontrol Teşkilatının üyesi olduğundan, bu uluslararası kuruluşlar tarafından belirlenen standartların ülkemizde de uygulanmasını sağlamakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, söz konusu uluslararası kuruluşlar tarafından yapılan periyodik denetimlerle de yakından takip edilmektedir. Aykırılıkların tespiti halinde, ülke menfaatları bakımından hiç de olumlu olmayacak sonuçlar doğurması riski bulunmaktadır.

Değişen ve gelişen dünya şartları içinde Türk havacılık potansiyelini, iç ve dış ihtiyaçlara daha çağdaş bir biçimde cevap verecek ve üyesi olduğumuz dünya havacılık kurum ve kuruluşlarıyla uyum sağlayabilecek bir duruma getirmek, ayrıca sektörün mevcut ciddî ve giderek ağırlaşan sorunlarına çözüm bulmak bir zaruret halini almıştır.

Gelişmiş ülkelerin hava ulaştırma sektörü üzerinde yapılan incelemelerde, sivil havacılık otoritelerinin yaptırım gücü daha yüksek bir yapıda örgütlendikleri görülmektedir.

Dünyadaki gelişmeler bize gösteriyor ki, uluslararası emniyet kurallarına paralel olarak aynı kuralları ülkemizde eksiksiz uygulamak zorundayız. Çok geniş bir yelpazeye sahip havacılığın sağlıklı gelişimindeki diğer bir unsur ise, ülkemizdeki sivil havacılık otoritesinin uluslararası standartlarda yeniden organize olmasıdır. Havcılık gibi çok hızlı gelişen bir sektörde gelişim hızına ayak uydurabilecek hukuksal, idarî ve teknik altyapıya sahip, malî yönden özerk, hareket kabiliyeti yüksek olan bir sivil havacılık otoritesi, artık, bir zorunluluktur. Bunun için, bildiğiniz gibi, yasa tasarımız Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülerek kabul edilmiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öte yandan, hükümetimiz tarafından sivil havacılık alanında yapılan önemli düzenlemelerle birlikte bölgesel havcılık kapsamında iç hat taşımacılığında yaşanan çarpıcı gelişmeler malumlarınızdır. Bu gelişmeleri rakamlarla özetlersek, bölgesel havcılık projesi kapsamında, özel sektörün iç hatlarda uçmaya başladığı 20 Ekim 2003 tarihinden 2005 Eylül ayı sonuna kadar iç hatlarda taşınan yolcu sayısı özel sektörde 4 700 000'i geçmiştir. Bu kapsamda 2003 yılında iç hatlarda taşınan toplam yolcu sayısı 9 000 000'u aşmış, iç hatlara özel havayollarının girmesiyle birlikte 2004 yılında bu sayı 14 500 000'e ulaşmıştır. 2005 Ocak-Eylül itibariyle ulusal havayolumuz Türk Hava Yolları dahil, tüm iç hat uçuşlarında taşınan yolcu sayısı ise, bugün itibariyle toplam 15 170 000'i geçmiş bulunmaktadır. Ayrıca, bölgesel havacılığın başlamasıyla birlikte ülkemiz tescilinde bulunan uçak sayısı 153 iken 66 ilave ile bugün 219'a ulaşmıştır. Bu sayı, çoğu ülkelerin tescilinde bulunan toplam uçak sayısıyla karşılaştırılınca hiç de azımsanmayacak bir sayı olarak değerlendirilmelidir.

Kargo uçaklarımızın sayısında da önemli artış olup, 5 civarında olan kargo uçak sayımız bugün 19'a ulaşmıştır. Toplam kargo kapasitemiz 565 ton mertebesindedir. Kargo, posta ve bagaj trafiğimiz 2002 yılında toplam 880 000 ton iken, 2005 Ocak-Eylül ayları itibariyle, dokuz ayda 1 000 000 tona yaklaşmıştır. Yıl sonu itibariyle bu rakamın 1 200 000 tonu geçeceği beklenmektedir.

Bölgesel havacılık başladığından beri sektörde istihdamda önemli artışlar olmuştur. Yaklaşık 2 000 kişilik personel iç hat uçuşları için istihdam edilmiş, uçak, tesisat ve personel için 8,5 trilyon lira sigorta pirimi ödenmiştir. Ayrıca, ödenen toplam vergi ise 180 trilyona ulaşmıştır. İç hat uçuşları yapan işletmelerimizin toplam ciroları ise 550 trilyonu aşmıştır.

Uluslararası Hava Taşıma Birliğinin verilerine göre, bugün de günlük ulusal basınımızda da yer alan haberlerde de işlendiği gibi, Türkiye, 2005-2009 yılları arasında hava yoluyla yolcu taşımacılığı piyasasında en hızlı gelişen 5 ülke arasında yer alacaktır. Yine, bu rapordaki verilere göre, önümüzdeki beş yıllık dönemde Türkiye pazarında hava yolu taşımacılığını tercih eden yolcu sayısının ortalama yüzde 8,9 oranında artış göstereceği beklendiği ifade edilmektedir. Bu artış hesabına göre Türkiye'de, Eylül 2005 sonu itibariyle 15 177 000'i geçen iç hat yolcu sayısı, yıl sonu itibariyle, tahmini 18 000 000'un üzerine çıkması beklenen bu sektörde yıllık 1 600 000 yolcu artışı olacağı sonucu çıkmaktadır. Hükümetimiz açısından da bir gurur kaynağı olmuştur.

Bu Kanunla, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün merkez teşkilatı ile İstanbul ve Antalya temsilciliklerine ilave olarak, gerek duyulması halinde sivil havacılığın yoğun olduğu iki ilde daha temsilcilik kurulabilmesine olanak sağlanmakta; Genel Müdürlükte havacılık uzmanı ve havacılık uzman yardımcısı istihdam edilmesi öngörülmekte; Genel Müdürlük, görev kapsamı içinde olmak üzere sözleşmelerle hizmet yapmaya ve yaptırmaya yetkili kılınmakta; Genel Müdürlük bünyesinde bulunan ve uluslararası kriterleri taşıyan personelin teknik denetçi olarak görevlendirilmesine imkân tanınmakta ve denetçilerin yetki donanımı sağlanmakta; Genel Müdürlük, sağladığı hizmetlerden alınacak gelirlerle özel bütçeli bir konuma kavuşmaktadır. Aynı zamanda, söz konusu yapılanmayla önümüzdeki dönemde önemli çalışmaların yapılacağı Avrupa Birliği standartlarına uyum çalışmaları içinde olumlu bir gelişme sağlanmaktadır.

Bu kapsamda, bilindiği gibi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülerek kabul edilen kanunun 21 inci maddesi Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından yeniden görüşülmek üzere iade edilmiştir.

2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun 2 nci maddesi ve bu kanuna ekli 2 sayılı cetvelde, Cumhurbaşkanının geri gönderme gerekçesinde belirtilen, genel müdür, genel müdür yardımcıları ve birinci hukuk müşavirlerinin atamalarının ortak kararnameyle yapılacağı kurala bağlanmıştır. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında ve temsilciliklerinde, anılan kanun kapsamına giren üst düzey personelin atamalarının da bu doğrultuda yapılabilmesi için 2451 sayılı Kanuna gönderme yapılmak suretiyle konuya açıklık getirilmiştir.

Ayrıca, genel müdür, genel müdür yardımcılığı, daire başkanlığı ve genel müdürlüğe atanacaklarda görevin önem ve niteliği de dikkate alınarak, yeterli yabancı dil seviyesinin ve havacılıkla ilgili belirli bir sürede iş tecrübesinin bulunmasının uygun olacağı düşünülmüştür.

Sayılan görevlere atanacak kimselerin mezun oldukları yükseköğretim kurumu adlarındaki kısıtlama da kaldırılarak, yeterli düzeyde yabancı dil seviyesi ve havacılıkta deneyimi olan tüm yükseköğretim kurumu mezunlarına atanma imkânı getirilmiş ve böylece fırsat eşitliği de sağlanmıştır.

Görüldüğü üzere, yasamız, 21 inci madde kapsamında yeniden değerlendirilmiş ve gerekli düzeltmeler yapılarak Genel Kurulumuza sunulmuştur. Bu sayede, yukarıda bahsedilen hedeflere uygun bir yapılanma sağlanacaktır.

Kanunun, ülkemize ve tüm havacılık camiasına hayırlı olması dileğiyle, emeği geçenlere teşekkür ediyor ve hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Tuna (AK Parti, Ankara). “Sivil havacılık genel müdürlüğü teşk.ve gör.hak.kan.cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi (ss.1005)”. TBMM Genel Kurulu, 17. Birleşim tutanağı, 10 Kasım 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mustafa-tuna-22-2005-11-10-sivil-havacilik-genel-mudurlugu-tesk-ve-gor-hak-kan-cumhurbaskaninca-b (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
