# 24.6.2004 tarihli ve 5197 sayılı il özel idaresi kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maıddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu rap.( ss. 791 )

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Muzaffer Baştopçu (AK Parti, Kocaeli)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim
- **Tarih:** 16 Şubat 2005
- **Gündem:** 24.6.2004 TARİHLİ VE 5197 SAYILI İL ÖZEL İDARESİ KANUNU VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MAIDDELERİ GEREĞİNCE CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAP.( SS. 791 )
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/muzaffer-bastopcu-22-2005-02-16-24-6-2004-tarihli-ve-5197-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu-ve-anayasanin-2

> Muzaffer Baştopçu (AK Parti), 16 Şubat 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 24.6.2004 TARİHLİ VE 5197 SAYILI İL ÖZEL İDARESİ KANUNU VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MAIDDELERİ GEREĞİNCE CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAP.( SS. 791 )); konuşma 752 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA MUZAFFER BAŞTOPÇU (Kocaeli) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Anayasamızın 89 uncu ve 104 üncü maddeleri gereğince bazı maddelerinin bir daha görüşülmesi için Sayın Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen 791 sıra sayılı 24 Haziran 2004 tarihli ve 5197 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6 ncı maddesi hakkında AK Parti Grubumuzun görüşlerini belirtmek üzere söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, hepinizi en içten sevgi ve saygılarımla selamlıyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bir ülkede demokratik genel ve yerel seçimlerin yapılması, halkın seçtiği kişilere "artık, sizlere yetkiyi verdik; gelin, bizi yönetin, bizim istek ve arzularımızı yerine getirin; mutluluk ve esenliğimiz için ne gerekiyorsa yapın" anlamındadır. Bu yüzden, seçilmişler her zaman başımızın tacıdırlar. Eğer onlara güvenmiyorsak, halka da güvenmiyor ve inanmıyoruz demektir. Bu ülkenin barış ortamı, huzuru, refahı ve aydınlık yarınları için elbirliği, gönül birliği içinde olacağız, ortak akıl kullanıp, seçilmişlere de, atanmışlara da güveneceğiz ve ülkemizdeki her alanda güven ortamının giderek artmasını ve bunun da, hep birlikte güçlenmemizi sağlamasını koşut olarak kullanacağız.

Siyaset, halkımıza hizmet için yaptığımız, çok onurlu, kıvançlı ve erdemli bir faaliyet olup, hepimiz bu bilinçle hareket etmekteyiz. Hepimizin çok iyi bildiği uygar, demokratik ülkelerde parlamentolar, yasa çalışmalarını "boş durmayalım, bir şeyler yapalım" diye yapmazlar. Yasa çalışmalarının temel amacı, halka en iyi hizmeti, en hızlı, en kaliteli şekilde taşımaktır.

Bizim gibi her geçen gün koşulları iyiye gidip, gelişmekte olan, hızla büyüyüp, kalkınan ülkelerde yasa çalışmaları, eski, kaybedilmiş yılların telafisi için yapılmaktadır. AK Parti Hükümetimiz de, işte, bu kayıp yılların telafisi için çaba göstermektedir.

Hepimiz şunu çok net bir şekilde de biliyoruz ki, çok dinamik ve güçlü olan Parlamentomuz, ülkemizdeki bütün malî, idarî, sosyal, kültürel açıkları kapatıp, olumsuz süreçleri olumluya dönüştürüp, her alanda çağdaş yeniden yapılanmaları sağlama eğilimindedir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; AK Parti Hükümetimiz ve bu Parlamento -yine altını çizerek söylüyorum- iktidarı ve muhalefetiyle iki yılı aşkın bir zamandır halkımızın, vatandaşlarımızın yıllarca özlemle ve umutla beklediklerini gerçekleştirmiş, güvenini kazanmış ve onların güvenini devam ettirmeye ve istemlerini de yerine getirmeye devam edecektir.

Hükümetlerin birincil görevi, ülke yönetiminde mevcut yasal ve kurumsal yapı içinde vatandaşın sorunlarını çözmeye çalışırken, aynı zamanda, hiç vakit kaybetmeksizin, hızlı bir şekilde, her alanda yeniden yapılanma, çağdaş yapıları yakalama ve bu süreci başlatıp ona gerekli ivmeyi kazandırıp, hızla yeni yasaları parlamentolarından çıkarıp halkımızın hizmetine sunmaktır.

İşte, görüşmekte olduğumuz İl Özel İdaresi Kanunu da bunlardan biridir. Halkın ihtiyaçlarına uygunluğunun, katılımcılık, saydamlık, çoğulculuk ile halk odaklılığının vurgulandığı bu kanun, Anayasamızın 127 nci maddesi ile Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartında belirtilen ilkeler doğrultusunda özenle hazırlanmıştır. Aşırı merkezî olan kamu yönetimimizin yerine yerelleşmenin sağlanarak, ne kadar çok yerelleşme olursa o denli demokratikleşme olur ilkesinden hareketle, halkın yönetime aktif katılımını sağlayıp taleplerini yerine getirirsek, toplumdaki geleceğe güven duygusu da o denli güçlü olacaktır yaklaşımını yapmaktadır.

Bildiğimiz gibi, bu kanunun 6 ncı maddesi, il özel idarelerinin görev ve sorumluluklarını belirtmekte olup, il özel idarelerinin, bütün il düzeyi ile belediye sınırları dışındaki alanlarda yürüteceği görevleri saymaktadır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Sayın Cumhurbaşkanı, bu kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki "il özel idaresi; kanunlarla başka kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahallî müşterek nitelikteki her türlü görev ve hizmeti yapar, gerekli kararları alır, uygular ve denetler" ifadesinin "mahallî müşterek" denilmesine rağmen soyut olduğunu, il özel idarelerini genel görevli konumundan çıkarmaya yetmediğini, dolayısıyla, Anayasamızın 126 ncı ve 127 nci maddeleriyle çeliştiğini belirtmiştir. Birinci fıkradaki bu ifade, yanlış anlamalara ve yorumlara neden olup Anayasamızın 126 ncı ve 127 nci maddeleriyle çelişir bir görüntü vermemesi için, komisyonumuzda madde metninden çıkarılmıştır.

Ayrıca, Sayın Cumhurbaşkanı, 6 ncı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde, il özel idarelerinin, il sınırları içinde yapmakla görevli ve yetkili oldukları konular arasında, eğitim hizmetini, il özel idarelerine, millî eğitim hizmetlerini yürütme görev ve yetkisini verir şekilde yorumlamış ve Anayasamızın 174 üncü maddesiyle çeliştiğini belirtmiştir. Aslında, 222 sayılı İlköğretim Temel Kanunuyla il özel idarelerine verilen eğitim altyapısını tamamlama görevi, mahallî müşterek nitelikteki görevler arasındadır. Yine, bu düzenleme, 13 Mart 1329 tarihli İl Özel İdaresi Kanununda 1987 yılında 3360 sayılı Kanunla yapılan değişikle getirilen düzenlemenin de aynısıdır. Bu duruma rağmen, yanlış yorum ve anlamalara neden olmamak için "eğitim" sözcüğü metinden çıkarılarak madde yeniden düzenlenmiştir.

Gayet tabiî ki, biz, burada, değerli muhalefet sözcülerini de dinliyoruz ve dinlemeye de devam edeceğiz. Yine, burada, Temel'le ilgili bir fıkra aklıma geldi; onu sizinle paylaşayım: Şehirlerarası otobüste cep telefonuyla konuşan Temel'e "cep telefonuyla konuşmak yasak" demişler. Temel, telefondakine cevap vermiş, "Cemal, uşağum, benim telefonla konuşmam yasakmış, sen konuş, ben dinliyirum." Evet, gayet tabiî ki, arkadaşlarımız konuşacaklar, bizler sabırla dinleyeceğiz.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; yukarıda açıklandığı gibi, AK Parti Grubumuz olarak, değiştirilmiş haliyle 6 ncı maddeye olumlu oy vereceğimizi bildirir, hepinize en içten saygılarımı sunarım. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Muzaffer Baştopçu (AK Parti, Kocaeli). “24.6.2004 tarihli ve 5197 sayılı il özel idaresi kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maıddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu rap.( ss. 791 )”. TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim tutanağı, 16 Şubat 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/muzaffer-bastopcu-22-2005-02-16-24-6-2004-tarihli-ve-5197-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu-ve-anayasanin-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.