# Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 26. Dönem)
- **Konuşmacı:** Naci Ağbal (AK Parti, Bayburt)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim
- **Tarih:** 12 Temmuz 2016
- **Gündem:** Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı münasebetiyle
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=50822
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/naci-agbal-26-2016-07-12-yatirim-ortaminin-iyilestirilmesi-amaciyla-bazi-kanunlarda-degisiklik

> Naci Ağbal (AK Parti), 12 Temmuz 2016 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı münasebetiyle); konuşma 1.105 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MALİYE BAKANI NACİ AĞBAL (Bayburt) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Hükûmetimizce hazırlanan Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı’nın görüşmelerine başlarken sizleri saygı ve sevgiyle selamlıyor; çalışmalarımızın memleketimize, milletimize hayırlar getirmesini temenni ediyorum.

Öncelikle, sözlerimin başında, bu tasarının Plan Bütçe Komisyonu görüşmeleri sırasında gerek eleştirileriyle gerekse yaptığı katkılarla tasarının daha da gelişmesine katkı veren gerek AK PARTİ milletvekillerimize gerekse muhalefet partisi milletvekillerimize teşekkür ediyoruz. Gerçekten, son derece verimli, son derece tasarının gelişmesine katkı veren görüş ve öneriler oldu, eleştiriler oldu, hepsine ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Bugünden itibaren de Genel Kurulda inşallah yapılacak tartışmalarla birlikte bu tasarı daha da geliştirilecek, yapılan önerilerle birlikte inşallah ülkemizde yatırım ortamının iyileşmesine önemli bir katkı sağlayacak.

Bu tasarıyla, yatırım ortamına ilişkin işlem maliyetlerini azaltmayı hedefliyoruz. Katma değeri yüksek, inovasyon ve AR-GE yoğun üretim ve hizmetleri desteklemek amacıyla yaptığımız teşvik düzenlemelerini gözden geçirerek yasal düzenlemelerden kaynaklı uygulama farklılıklarını gidermeyi amaçlıyoruz. Uluslararası yatırımların önünü açmayı hedefliyoruz. Finans kurumlarının ve finansal ürünlerden elde edilen getirilerin vergisel yükümlülüklerini eşitleyerek finansal piyasalarda derinleşmeyi hedefliyoruz. Yine, vergisel araçlarla özel sektör tasarruflarını artırmayı, kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi etkinleştirmeyi, vergilemede öngörülebilirliği ve uyumu artırmayı, yurt dışında bulunan varlıkların ülke ekonomisine kazandırılmasını amaçlıyoruz. Ayrıca, bu amaçlarımızla uygun olmak üzere muhtasar beyanname ile Sosyal Güvenlik Kurumu bildirgelerinin birleştirilmesini hedefliyoruz. Şirket kuruluş ve şube açılış işlem maliyetlerinin azaltılmasına ilişkin düzenlemeler yapıyoruz. Toplumun tüm kesimlerince yeniden ele alınması istenilen iflas erteleme ve Çek Yasası’na ilişkin düzenlemeleri burada gözden geçirmek suretiyle toplumun beklentilerine uygun yeni düzenlemeler getiriyoruz. Tasarının görüşülmesi sırasında yapılacak her türlü yapıcı eleştiri, değerlendirme ve tespitlerin faydalı ve yol gösterici olduğuna inanıyor ve katkılarınız için şimdiden teşekkür ediyorum.

Hazırlanan tasarı, 2 geçici maddeyle birlikte 79 maddeden oluşmaktadır. Tasarıyla, başta Damga Vergisi Kanunu ve Harçlar Kanunu olmak üzere vergi kanunlarında, Türk Ticaret Kanunu ve Çek Kanunu’nda, İcra ve İflas Kanunu’nda ve ilgili diğer kanunlar olmak üzere toplam 18 kanunda düzenleme yapılmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yatırım ortamıyla ilgili işlem maliyetlerini azaltmak kapsamında iş ve yatırım ortamının geliştirilmesi programlarımız çerçevesinde yatırım ortamına ilişkin işlem maliyetlerini azaltmak amacıyla vergi kanunlarında istisna ve muafiyetlere ilişkin düzenlemeler yapıyoruz. Düzenlemelerimizin detayları maddelerin görüşülmesi sırasında konuşulacağından ben burada tek tek bahsetmek istemiyorum ama geneline ilişkin olarak Genel Kurulumuzu bilgilendirmek istiyorum.

Yatırımları teşvik etmek konusundaki kararlılığımızı her ortamda dile getiriyor ve icraatlarımızla da bunu ortaya koyuyoruz. Bu tasarıyla da yatırımlarla ilgili kâğıtlardan ve harca tabi işlemlerden alınan damga vergileri ile harçları kaldırmaya ve azaltmaya dönük düzenlemeler yapıyoruz.

Aslında, uzun süredir özellikle yatırımcılarımız, müteşebbislerimiz damga vergisinin ya kaldırılması ya da azaltılması yönünde önemli bir beklenti içerisindeydi. Bu kapsamda, uzun süre Bakanlık olarak bir çalışma yaptık. Özellikle işletmeleri kayıt dışılığa iten, teşebbüsü engelleyen, işletmelerin önünde önemli bir yük oluşturan işlem maliyetlerini azaltacak şekilde damga vergisindeki istisnaları genişletiyoruz. En fazla önem verdiğimiz, sözleşmeler üzerindeki damga vergisi yükünün azaltılması. Gerek finans sektöründe gerekse reel sektörde çok farklı amaçlarla sözleşmeler düzenleniyor. Bu sözleşmeler üzerinden de genellikle nispi oranda vergi alıyoruz. Bu vergi, işletmeleri zaman zaman kayıt dışılığa itiyor. Dolayısıyla, reel sektörün önündeki, yatırımın önündeki bu engelleri azaltmak anlamında özellikle reel sektörün daha fazla yatırım yapmasını sağlayacak. Yatırım dönemindeki maliyetlerini azaltacak. Yatırım bitmiş, işletme dönemindeki maliyetlerini azaltacak şekilde damga vergisindeki istisnaları genişletiyoruz. Özellikle yatırım teşvik belgesi kapsamında yatırım mallarının alımı, gayrimaddi hakların kiralanması ve satın alınması, sabit kıymet yatırımlarının imal ve inşası, danışmanlık ve teknik müşavirlik hizmetlerine ilişkin düzenlenen kâğıtlarda damga vergisini ve harcını istisna ediyoruz ve böylelikle Türkiye'de özellikle Yatırım Teşvik Belgeli yatırımlarda yatırım dönemi maliyetlerini aşağı çekmeyi umuyoruz.

Yine damga vergisinde hep konuşulan bir konu. Bir damga vergisine tabi bir sözleşmeyi kaç nüsha düzenlerseniz her nüshadan biz aynı oranda vergiyi tekrar alıyoruz. 5 nüsha düzenlemişseniz 5 defa aynı vergiyi alıyoruz. Bu ise işletmeleri büyük ölçüde kayıt dışılığa itiyor. Burada yaptığımız düzenlemede, artık 1’den fazla düzenlenmiş olsa bile sadece 1 nüshadan damga vergisi alacağız. Böylelikle sözleşmeye taraf olan yatırımcılar, işletme sahipleri bu damga vergisi yükünden kurtulmuş olacaklar.

Yine hepimizin malumu, kamu ihale yapıyor, kamu ihalelerinde biliyorsunuz vatandaş arasında konuşulan şekliyle “karar pulu” diye tabir ettiğimiz damga vergisi var. İhale yapılmış, ihaleyi kazanan yüklenici damga vergisini ödemiş, karar pulu olarak ödemiş. Ama daha sonra ihale iptal edilmiş. Mevcut düzenlemede biz bu damga vergisini geri ödemiyoruz. Hâlbuki ihale iptal edilmiş, vatandaşın üzerinde bir yük kalmış. Şimdi, yaptığımız düzenlemeyle bu damga vergisinin iadesinin önünü açıyoruz.

Yine yaptığımız düzenlemeler kapsamında özellikle ileri teknolojili imalatı ve ileri teknolojiye dayalı patent haklarının kapsamındaki patentin kullanımını, satın alınmasını teşvik eden hükümler getiriyoruz. Yani orta teknolojili veya ileri teknolojili ürün imalatına ilişkin düzenlenecek bütün sözleşmelerdeki damga vergisini kaldırıyoruz.

Yine, sermaye şirketlerinin pay devirlerinde damga vergisi ve noter harcı var, onu kaldırıyoruz. Böylelikle, işletmelerin pay devirlerinde damga vergisi yükü ortadan kalkmış olacak.

Finansal kiralama işlemlerinde çeşitli aşamalarda damga vergisi var, katma değer vergisi var, kurumlar vergisi var. Finansal kiralama işlemleri üzerindeki vergi yüklerini bir bankanın üzerindeki vergi yükleriyle eşitliyoruz. Böylelikle, reel sektörden bir vatandaşımız bir finansman ihtiyacını karşılamak istiyorsa, onu bir bankadan kredi kullanarak karşılayabileceği gibi, bir finansal kiralama şirketinden de kaynak kullanabilsin.

Özellikle bu tasarıyı hazırlarken finans sektöründen kaynak kullanımında, farklı finans kurumları arasında veya farklı finansal enstrümanlar arasındaki vergi kanunlarından kaynaklanan vergi yükü farklılıklarını ortadan kaldırmayı amaçladık. Böylelikle, ister katılım bankasından kredi alın ister bir bankadan kaynak kullanın ister bir finansal kiralama şirketinden kaynak kullanın isterse yine diğer finans kuruluşlarından kaynak kullanın; vergi kanunları karşısında, bundan sonra eşit muamele sağlayacak bir vergi düzenini bu tasarıyla getirmiş oluyoruz, bu da son derece, özellikle finans sektöründeki eşit rekabete katkı sağlayan bir düzenleme olacak.

Vergi kanunlarında özellikle vergi cezalarına ilişkin birtakım belirsizlikler var, o belirsizlikleri ortadan kaldıracak düzenlemeler yapıyoruz.

Yine, para piyasası işlemlerinde banka sigorta muameleleri vergisi istisnalarını gözden geçiren ve bu alanda farklı enstrümanlar üzerindeki banka sigorta muameleleri vergi yükünü de eşitliyoruz.

Araştırma geliştirme harcamalarına ilişkin, şu anda Gelir Vergisi Kanunu’nda, Kurumlar Vergisi Kanunu’nda ve AR-GE Kanunu’nda hükümler var, aynı konuda farklı düzenlemeler var. Daha önce, buradan, Genel Kurulumuzdan geçen düzenlemeyle, AR-GE Kanunu’nda özellikle vergi uygulamaları bakımından kolaylaştırıcı hükümler getirdik, ancak Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarında hâlihazırda bu AR-GE’yle ilgili düzenlemeler farklı şekilde devam ediyor. Biz artık diyoruz ki: AR-GE’yle ilgili bir harcama yapıldığında, bu konuyla ilgili bütün düzenlemeler AR-GE Kanunu’nda olsun. Bütün Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki hükümleri AR-GE Kanunu’na taşıyoruz; diğer taraftan, AR-GE indiriminden kaynaklanan vergi avantajını ertesi yıla devir imkânı getiriyoruz; bir de, paranın zaman değerini kullanacak şekilde bu vergi indirimine endeksleme imkânı getiriyoruz, bu da özellikle araştırma-geliştirme harcamaları yapan firmalarımız açısından önemli bir iyileştirme olacak.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yine, finansal kiralama şirketleri dışında, özellikle faizsiz finans ürünlerinin yaygınlaşması ve derinleşmesi noktasında da vergi kanunlarında önemli, iyileştirici düzenlemeler yapıyoruz. Bugün bir katılım bankasından finansman kullanan yatırımcının üzerindeki vergi yükü, bir bankadan finansman kullanan yatırımcının vergi yükünden farklı; bunları her bakımdan eşitliyoruz. Dolayısıyla, vatandaş bankaya gittiğinde de, katılım bankasına gittiğinde de aynı vergi muamelelerine tabi tutulacak.

---

**Kaynak gösterme:** Naci Ağbal (AK Parti, Bayburt). “Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim tutanağı, 12 Temmuz 2016. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/naci-agbal-26-2016-07-12-yatirim-ortaminin-iyilestirilmesi-amaciyla-bazi-kanunlarda-degisiklik (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=50822

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
