# Gürbulak gümrük tesislerinin açılışı ve sınır ticaretinin ağrı ili ekonomisine katkıları nedeniyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Naci Aslan (CHP, Ağrı)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim
- **Tarih:** 28 Mayıs 2003
- **Gündem:** GÜRBULAK GÜMRÜK TESİSLERİNİN AÇILIŞI VE SINIR TİCARETİNİN AĞRI İLİ EKONOMİSİNE KATKILARI NEDENİYLE
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/naci-aslan-22-2003-05-28-gurbulak-gumruk-tesislerinin-acilisi-ve-sinir-ticaretinin-agri-ili-eko

> Naci Aslan (CHP), 28 Mayıs 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GÜRBULAK GÜMRÜK TESİSLERİNİN AÇILIŞI VE SINIR TİCARETİNİN AĞRI İLİ EKONOMİSİNE KATKILARI NEDENİYLE); konuşma 756 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

NACİ ASLAN (Ağrı) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 30 Mayıs 2003 tarihinde, Ağrı Gürbulak Sınır Kapısında inşa edilen tesisleri açmak üzere ilimize teşrif buyuracak Sayın Başkanımızın ilimizi onurlandıracak olması nedeniyle söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi en derin saygılarımla selamlıyorum.

1639 yılındaki Kasrışirin Antlaşmasıyla çizilen İran-Türkiye sınırımızda ve o günden bugüne kadar değişmeden devam eden bu sınırımız üzerinde, 14 Mart 1937 yılında, Büyük Önder Atatürk'ün emirleri doğrultusunda, Tahran'da yapılan antlaşmayla, bu gümrük kapılarının kurulması gündeme gelmiştir.

Yine, 7 Haziran 1937 yılında, 3216 sayılı Kanunla Gürbulak Sınır Kapısı kurulmuş ve ilan edilmiştir. Yine, 4 Eylül 1953 tarihinde, Bakanlar Kurulumuzun 4/1407 sayılı kararıyla, bu gümrük kapısı, kara sınır kapısı olarak tayin edilmiştir.

Gümrük kapılarının mana ve önemi, ülkeler arasındaki seyrüseferin, ticaretin, ekonomik faaliyetlerin, istişarelerin gelişmesi içindir. Ağrı Gürbulak Sınır Kapısı, bundan beş altı yıl önce, o bölgemizin bütün ekonomik sorunlarını çözecek nitelikte bir işlev görmekteydi; ama, gelin görün ki, bazı yanlış uygulamalar neticesinde, burada bütün yatırımını İran'dan ithal ettikleri petrol üzerine kuran Doğubeyazıt girişimcisinin yapmış olduğu antrepolar, yatırımlar... Ama, alınan bir kararla, bu gümrük kapımızdan ithal edilen bütün mallar asgarîye indirildi ve günübirlik ticaret haline dönüştürüldü. Vatandaşımız, 24 saat içerisinde dönüş yapmadığı takdirde 50 dolar vergi ödemektedir. Bu da, o bölgede olan fakir insanlarımızın, bir poşet içinde, bir telis içinde, o heyecanla, o olanaksızlıklarla, günübirlik olarak kapıdan geçmesine, geçmediği zaman da, getirdiği malın bedelinden daha fazla parayı kapıya ödemesine neden oluyor.

Şimdi, Başbakanımız, elbette ki, Türkiye Cumhuriyetinin Başbakanı. Ben köylü çocuğuyum. Biz köydeyken, babamız şehre gittiği zaman, dönüşünde, acaba bize ne getirdi diyorduk. Şimdi, Başbakanımız da devleti temsil etme sıfatıyla, bir baba sıfatıyla Ağrımıza gidiyor. Ben, bir Ağrılı olarak şunu ümit ediyorum, bütün Ağrılılar da ümit ediyor: Sayın Başbakanımızın -nasıl ki, hükümet, bir acil eylem planıyla göreve başladıysa- Ağrı'ya da bir acil eylem paketiyle gitmesini diliyorum. Sayın Başbakanımızın açacağı bu tesise yaraşır bir şekilde, sınır ticaretimizin, yeniden şekillendirilmesi, yeniden düzenlenmesini talep ediyorum.

Ayrıyeten, Sayın Başbakanımızdan, Ağrı'da bir Ağrı Dağı üniversitesi kurulmasıyla ilgili yasa tasarısının, siz değerli milletvekillerinin kıymetli oylarıyla, Türkiye Büyük Millet Meclisinden geçeceğini müjdelemesini diliyorum.

Değerli arkadaşlarım, bölgemizin bir başka özelliği şudur: Bizde, sadece tarım ve hayvancılık mevcuttur. Kış şartları çok ağırdır. Yani, bizde başka bir sanayiin gelişmesi ve vatandaşın geçimini o sanayi koluyla idame ettirmesi olanağı yoktur. Biz, altı ay karın altında mücadele ediyoruz, karın altından çıktıktan sonra da işsizlikle mücadele ediyoruz. O nedenle, bizim, başta, toprağımızın sulanması gerekiyor. 1994 yılında temeli atılan ve bugün 57,6 nakdî gerçekleşmesi olan Yazıcı Barajı için, bu sene 1,5 trilyon lira ödenek ayrılmıştır. Hesaplıyorum, bu ödenekle, bu baraj, 38 yılda ancak biter. O halde, Sayın Başbakanımızın, bu Yazıcı Barajının ödeneğini de artıracağı müjdesini vermesini diliyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun Sayın Aslan.

NACİ ASLAN (Devamla) - Değerli arkadaşlarım, gerçekten, Ağrı, tamamıyla unutulmuş ve gerçekten, bu tek partili iktidar döneminde, Ağrı'ya yeni bir programla hayat getirilmesi gerekiyor.

Şunu söylemek istiyorum; ayrıyeten, bunu, Sayın İçişleri Bakanıma arz ediyorum: Şu anda, Ağrılı, köyden, kentten, ilçeden hayvanını canlı hayvan borsasına getirememektedir. Niçin?.. Sağlık Bakanıma da arz ettim. Veteriner ilaçlarının Ağrı'ya gönderilmesi gerekiyor. Bu aşı yapılmadığı için jandarma yolu kesiyor; af buyurun, 1 keçi 100 000 000 lira etmez, 1 800 000 000 lira ceza kesiyor. O gün, Taşlıçay İlçemizde, bir minibüse 2 koyun, 1 keçi konulmuş, 3 milyar 800 küsur milyon lira ceza kesilmiş, artı, minibüsçünün aracı da, üç ay çalışamaz diye garaja çekilmiş. Bu nedenle -zannediyorum, Tarım ve Köyişleri Bakanımız dinliyorlar- Ağrı İlimize ve ilçelerine veteriner ilaçlarının derhal gönderilmesi gerekiyor; çünkü, yöremiz fakir, halk bu ilaçları alamıyor; ama, Sağlık Bakanlığımızın elemanları da yardımcı olacakları taahhüdünde bulunmuşlar. İlaç olduğu takdirde bu aşı taraması yapılacak ve böylelikle, halkımız ile jandarmamız arasındaki, polisimiz arasındaki bu nahoş itişme kakışma da giderilmiş olacaktır.

İkinci bir sorunumuzu anlatmak istiyorum. Hayvancılıkta... Bölgemizde Et ve Balık Kurumu vardı. Et ve Balık Kurumu özelleştirildi; fakat, birleşen hisseler bunu götüremediler. Yeniden, özel idare müdürlüğü satın aldı; ama, özel idare müdürlüğü de işletemediği için, şu anda atıl vaziyette bekliyor ve bizim besicilerimiz, mallarını, Kars ve Van Et Kombinalarına götürüyorlar. Van ve Kars Et Kombina müdürlükleri de, ekonomik yetersizlik nedeniyle, üç ay sonra parayı ödeyebiliriz diye... Hatta, kesimi de çok kısıtlı. Sebebi de şu: Yapılan et ihalelerini, özellikle askeriyemizin o bölgedeki et ihalelerini tamamıyla özel kesimhaneler almıştır. Yani, orada devletin karma ekonomik sisteminin devreye girip yöreyi kurtarması gerekirken, maalesef, şu anda, Ağrılı çiftçi ve Ağrılı besiciler perişan durumdadır.

Bir hakkı da teslim etmek istiyorum. Sayın Tarım ve Köyişleri Bakanımıza ve Sayın Maliye Bakanımıza çok teşekkür ediyorum. Doğrudan gelir desteği paralarının yüzde 40'ını 11 Mayısta ödediler, yüzde 60'ı da şu anda ödenmektedir ve Ağrı halkı minnettardır. O konuda, her iki Bakanıma da teşekkürlerimi sunuyorum.

---

**Kaynak gösterme:** Naci Aslan (CHP, Ağrı). “Gürbulak gümrük tesislerinin açılışı ve sınır ticaretinin ağrı ili ekonomisine katkıları nedeniyle”. TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim tutanağı, 28 Mayıs 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/naci-aslan-22-2003-05-28-gurbulak-gumruk-tesislerinin-acilisi-ve-sinir-ticaretinin-agri-ili-eko (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.