# Devlet memurları kanunu ve türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanunu ile diğer bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.827)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Naci Aslan (CHP, Ağrı)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 71. Birleşim
- **Tarih:** 16 Mart 2005
- **Gündem:** DEVLET MEMURLARI KANUNU VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU İLE DİĞER BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.827)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/naci-aslan-22-2005-03-16-devlet-memurlari-kanunu-ve-turkiye-cumhuriyeti-emekli-sandigi-kanunu-i

> Naci Aslan (CHP), 16 Mart 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 71. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DEVLET MEMURLARI KANUNU VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU İLE DİĞER BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.827)); konuşma 1.175 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA NACİ ASLAN (Ağrı) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 827 sıra sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının 23 üncü maddesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ve şahsım adına söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygılarımla selamlıyorum.

Sayın milletvekilleri, ilgili tasarının 23 üncü maddesi, 28.1.2004 tarihli ve 5083 sayılı Paranın Değerini Koruma Yasasının 2 nci maddesine yeni bir fıkra eklenmesiyle ilgilidir "ilgili kanunları gereğince uygulanacak adlî ve idarî para cezalarının hesaplanmasında ve ödenmesinde, bir Yeni Türk Lirasının (1 YTL) altında kalan tutarlar dikkate alınmaz" ifadesinden ibarettir.

Değerli milletvekilleri, 38 maddeden müteşekkil olan bu torba yasa tasarısı âdeta bir aşure misalidir; 2005 yılı bütçesinin Anayasaya uygunluğu için ayıklanmış ve bu tasarıya taşınmışlardır. Elbette ki, yasalar, süreç içerisinde sosyal toplumların, kurumların ve devletlerin ihtiyaçlarına cevap veremez duruma gelebilirler. Söz konusu yasaları, çağın ihtiyaçlarına ve gereklerine göre yeniden düzenlemek bir zorunluluktur; ama, yürütme organı, bu tür yasaları Meclisin gündemine getirmeden önce toplumsal mutabakatı ve uzlaşmayı aramalı ve söz konusu yasaların görüşülmesinden önce milletvekillerinin inceleme yapabilmesi için makul zaman dilimi bırakmalıdır.

Kanunları yüksek bir tempoyla çıkararak, kâğıt üzerinde toplumun hayatıyla uyumsuz bir şekilde bırakmaktansa, toplum hayatını düzenleyen ve toplumu medenî ve modernleştiren bir ruha kavuşturmak daha yararlı olacaktır.

827 sıra sayılı tasarıda, çeşitli kanun ve kararnamelerde değişiklik öngören çok sayıda kanun maddeleri vardır. Örneğin; 209 sayılı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun, 237 sayılı Taşıt Kanunu, 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu, 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 2108 sayılı Muhtar Ödenek ve Sosyal Güvenlik Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 3816 sayılı Ödeme Gücü Olmayan Vatandaşların Tedavi Giderlerinin Yeşil Kart Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması Hakkında Kanun, 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun, 4389 sayılı Bankalar Kanunu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun, 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Yeniden Yapılandırılması ile Tütün ve Tütün Mamullerinin Üretimine, İç ve Dış Alım ve Satımına, 4046 Sayılı Kanunda ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu, 4876 sayılı Kanun, 4956 sayılı Kanun, 5018 sayılı Kanun, 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5272 sayılı Belediye Kanunu, 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun, 6245 sayılı Harcırah Kanunu gibi.

Sayın milletvekilleri, 827 sıra sayılı kanun tasarısının ilgili maddesi hakkında söylenecek fazla bir şey yok. Bu madde üzerinde söz almamın sebebi, iki haftadan beri, Ağrı İlinin sorunlarıyla ilgili gündemdışı konuşma sırası almak istedim; ama, verilmediği için, biraz da bir kurnazlığı takip ederek, böyle bir girişimde bulundum.

Bizim sorunumuz, Ağrı-Doğubeyazıt-Gürbulak Sınır Kapısının kotalarıyla ilgili. Doğubeyazıt İlçesindeki Gürbulak Sınır Kapısı, Ağrı'daki ekonomik faaliyetlerin en önemli unsurlarından biridir; 1937 yılında kurulan... Önemli bir transit geçiş noktası olarak getirdiği canlılığın yanı sıra, sınır ticareti yoluyla da il ekonomisine katkıda bulunuyor. Çok işlek bir sınır kapısı olan Gürbulak Gümrük Kapısından, her gün, yaklaşık 300 kamyon ve treyler, 60 otobüs ve 1 500 yolcu giriş yapıyor.

Gürbulak Sınır Kapısı ve Sarısu açık pazar yeri üzerinden İran'la sınır ticareti yapılıyor. 2003 yılında, Ağrı İlinde, sınır ticareti kapsamında 43 kalem malın ithaline izin verilmiştir. 2001 yılı içerisinde, Ağrı'da gerçekleştirilen sınır ticareti hacmi, ithalat 1,6 milyon dolar, ihracat 1,7 milyon dolardır. Ancak, sınır ticaretine getirilen kalem sayısındaki kısıtlamalar, Gürbulak Sınır Kapısının, başta Doğubeyazıt olmak üzere, Ağrı ekonomisine getirdiği canlılık ve katkının azalmasına neden oldu. İran'dan yapılacak sınır ticaretine bağlı yatırım yapanlar, bu nedenle, sıkıntılar yaşadı.

İran'a açılan bir kapı olan Gürbulak, tarihî İpek Yolu üzerinde bulunuyor. Avrupa Birliği tarafından tarihî İpek Yolunda ticaretin yeniden canlandırılmasını amaçlayan TRACECA Planı açısından, Gürbulak, stratejik bir nokta oluşturuyor. Ticaret yollarında doğu-batı koridoru olarak tanımlanan TRACECA Planına rakip olarak, Rusya, İran ve Hindistan tarafından oluşturulan kuzey-güney koridoruyla da kesişen bir noktada bulunması, Gürbulak'ın uluslararası ticaret yollarındaki stratejik önemini daha da artırıyor. Daha önce, 10-12 saatlik araç kuyruklarıyla, geçiş ve hizmetlerde büyük sıkıntılar yaşanan Gürbulak Sınır Kapısı, bu potansiyel ve gelecek göz önüne alınarak, bir süre önce modernize edildi. Nisan 2002'de başlayan modernizasyon çalışmaları, 30 Mayıs 2003'te tamamlanarak, Başbakan Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Sayın Muhammed Rıza Arif'in de katıldığı bir törenle hizmete açıldı. Uluslararası Nakliyeciler Derneği tarafından, yap-işlet-devret modeliyle, 7 000 000 dolarlık yatırımla gerçekleştirilen modernizasyonla, Gürbulak Sınır Kapısı, ileriki yıllarda da ortaya çıkacak yoğunlukları kaldıracak bir donanıma kavuştu. Gürbulak Sınır Kapısı, Avrupa Birliği gümrük standartlarında inşa edildi. Yap-işlet-devret sözleşmesi uyarınca, gümrük sınır kapısı, ondört yıl süreyle, Uluslararası Nakliyeciler Derneği tarafından işletilecektir.

Sayın milletvekilleri, 10.4.2003 tarih ve 25075 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan sınır ticaret merkezlerinin kuruluşuna ilişkin 25.3.2003 tarih ve 5408 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ve bu kararda değişiklik yapılması hakkında 6401 sayılı karar hükümleri gereği Ağrı Doğubayazıt İlçesi Sarıçavuş Köyü mevkiinde, sınır kapısına 5 kilometre uzaklıkta, Ağrı Sarısu Sınır Ticaret Merkezi kurulmuştur. Sarısu Sınır Ticaret Merkezinde 100 adet işyeri, 80 tonluk baskülü ve gıdaların depolanması için hijyenik depolar inşa edilip tamamlanmıştır. Sarısu Sınır Ticaret Merkezi AŞ tarafından yapılan Sınır Ticaret Merkezi, düzenli olarak, kanun ve yönetmelikler çerçevesinde faaliyetini sürdürmektedir.

Dış Ticaret Müsteşarlığının Ağrı İline tahsis ettiği 17 kalem sanayi ürünü, 25 kalem tarım ürünlerinde verilen kotalar son derece yetersiz ve talebin ancak yüzde 10'unu karşılamaktadır. Yoğun talebin karşılanmaması durumunda, gerek sınır tacirleri, gerekse bağlı sektörlerde faaliyet gösteren esnaf ve tacirler ile çalışanları olumsuz etkileneceklerdir. Dolayısıyla, sınır ticaret merkezinde bulunan 100 işyeri sahibi, il ve ilçelerimizde faaliyet gösteren diğer esnaflarımız mağdur duruma düşeceklerdir. Erzurum İlimize göre nüfusu azdır diye Ağrı'ya düşük kota verilmesi tam bir haksızlıktır. Ağrı'ya, nüfusu ne olursa olsun, daha fazla hak tanınması gerekir. Esasen, gerek fert başına düşen millî gelir payı gerekse Devlet İstatistik Enstitüsü gelişmişlik kriterlerine göre 81 il arasında son sırada yer alan Ağrı İlinin sınır ticaretinden daha fazla yararlanması gerekmektedir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Ağrı İli ve ilçelerinde sanayi yoktur, çiftçilik ve hayvancılık yapılmaktadır. İkibuçuk yıllık AKP İktidarı döneminde Ağrı'da tam bir sefalet yaşanmaktadır. Tek yatırımımız olan Yazıcı Barajına bu yıl da ödenek verilmedi. Doğrudan gelir desteği ödenmedi. Millî eğitime ayrılan para sadece 4 500 000 Yeni Türk Lirasıdır. Bununla, ancak 2 ilköğretim okulunun onarımını yapabilirsiniz.

Değerli arkadaşlarım, doğrudan gelir desteğinden çoğu vatandaşımız faydalanamamaktadır; çünkü, Ağrı gibi yaylak yerlerde nadas edilen yerler azdır, hepsi çayır niteliğindedir. Tabiî, bu çayır niteliği olan yerlere de kadastro girmediği için, tapusuz olduğu için, vatandaşımız bu doğrudan gelir desteğinden yararlandırılmamaktadır. Hükümetimizden, ilkbaharda, acilen, bu yaylak yerlerimizin kadastrosunun çıkarılarak, gerekli tapulamanın yapılmasını özellikle arz ediyorum.

Ayrıyeten, Enerji Bakanlığımıza devamlı söylememize rağmen, doğalgaz, komşumuz olan İran'dan gelip, Ağrı'nın hemen 3 kilometre altından geçmesine rağmen, Erzurum'a gidecek, ondan sonra Erzurum'dan Ağrı'ya dönüş yapacak! Yani, değerli arkadaşlarım, doğalgazı vermiyorsunuz, eğitime okullar açmıyorsunuz, topraklarımızın sulanması için barajlar...

---

**Kaynak gösterme:** Naci Aslan (CHP, Ağrı). “Devlet memurları kanunu ve türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanunu ile diğer bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.827)”. TBMM Genel Kurulu, 71. Birleşim tutanağı, 16 Mart 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/naci-aslan-22-2005-03-16-devlet-memurlari-kanunu-ve-turkiye-cumhuriyeti-emekli-sandigi-kanunu-i (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.