# Sivil havacılık genel müdürlüğü teşkilat ve görevleri hakkında kan.tas. (ss: 940 ) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Naci Aslan (Ağrı) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 115. Birleşim - **Tarih:** 22 Haziran 2005 - **Gündem:** SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KAN.TAS. (SS: 940 ) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/naci-aslan-22-2005-06-22-sivil-havacilik-genel-mudurlugu-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kan-tas > Naci Aslan, 22 Haziran 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 115. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KAN.TAS. (SS: 940 )); konuşma 1.667 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA NACİ ASLAN (Ağrı) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 940 sıra sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı ve Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm ile Plan ve Bütçe Komisyonları raporlarının 5 inci maddesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ve şahsım adına söz almış bulunuyorum; Yüce Meclise saygılar sunuyorum. Değerli milletvekilleri, gündeme gelen bu tasarıyla, dünyada yaşanan gelişmeler karşısında ülkemizde de sivil havacılık hizmetlerinin daha etkin ve güvenli bir ortamda verilmesi amacıyla, kamu özel kişiliğini haiz, özel bütçeli olarak Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün yeniden teşkilâtlanması amacıyla bu tasarı hazırlanmıştır. Ülkemizde ilk havacılık çalışmaları 1912 yılında, bugünkü Atatürk Havalimanının hemen yanındaki Sefaköy'de, tesis olarak 2 hangar ve küçük bir meydanda başladı. 1925 yılında, daha sonra Türk Hava Kurumu adını alacak olan "Türk Tayyare Cemiyeti"nin kurulmasıyla, Türk havacılığının kurumsal temelleri atılmıştır.1933 yılında 5 uçaklık küçük bir filoyla "Türk Hava Postaları" adıyla ilk sivil hava taşımacılığımız başlatılmıştır. Cumhuriyetimizin 10 uncu yılında Millî Savunma Bakanlığına bağlı olarak kurulan Havayolları Devlet İşletme İdaresi, Türkiye'de sivil havayolları kurmak ve bu yolda taşıma yapmak üzere görevlendirilmiştir. Gelişmiş ülkelerin hava ulaştırma sektörü üzerinde yapılan incelemelerde, sivil havacılık otoritelerinin yaptırım gücünün daha yüksek bir yapıda olduğu görülmektedir. Dünya sivil havacılığının hızlı bir gelişme göstermesi, teknolojinin büyük önem taşıması karşısında ulusal çıkarlarımızın korunması ile uluslararası ilişkilerimizin düzenli bir şekilde yürütülmesi ve denetlenmesi için, 1954 yılında Ulaştırma Bakanlığı bünyesinde kurulan Sivil Havacılık Daire Başkanlığı, 1987 yılında Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü olarak günün koşullarına göre yeniden teşkilâtlandırılmıştır. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü organizasyon yapısı içinde 1 genel müdür, 2 genel müdür yardımcısı ve 4 daire başkanı ile 1'i geçici olmak üzere 12 şube müdürüyle birlikte toplam 121 personel istihdam edilmekteyken, bu tasarıyla, ekli cetvelde de görüldüğü gibi, bu personel sayısı 154'e çıkarılmış bulunmaktadır. Değerli milletvekilleri, Genel Müdürlüğün görev ve yetkileriyle ilgili arkadaşlarımız açıklamalarda bulundular. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, Ulaştırma Bakanlığının ana hizmet birimi olarak 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun çerçevesinde görev yapmaktadır. Genel Müdürlüğümüzün ve Genel Müdürün yetkileriyle ilgili, arkadaşlarımız çeşitli açıklamalarda bulundular, burada değerlendirdiler. Ben, Genel Müdürlüğün ve Genel Müdürün yetki ve görevleri üzerinde fazla durmayacağım. Havayolu ulaştırması sektörü, 14.10.1983 tarihinde kabul edilen 2920 sayılı Sivil Havacılık Kanununun yürürlüğe girmesiyle, özellikle 1980'li yılların ikinci yarısından itibaren belirgin bir gelişme içine girmiştir. Bu dönemde, Türk Hava Yollarının bir modernizasyon ve standardizasyon programı çerçevesinde filosunu geliştirmeye başladığı, hizmet standartlarını yükseltme çabasına girdiği ve yurtiçi hatlardan ziyade, ekonomik açıdan avantajlı dış hatlara yönelmekte olduğu görülmektedir. Aynı dönemde, özel sektör havayollarının sayılarında, filo kapasitelerinde ve sektörden aldıkları payda önemli artışlar gözlenmiştir. İşletme sermayesi sıkıntısı, nispeten yaşlı uçaklarla operasyon yapma dezavantajı, bakım, onarım ve diğer altyapı imkânlarının yetersizliği, faaliyetlerinin her kademesinde kalifiye personel temininde karşılaşılan güçlükler, sektörün yeteri kadar desteklenmemesi, özel havayollarının genelde karşılaştıkları sorunlar olmuştur. Havaalanı yatırımlarının, 1980'li yılların sonunda ve 1990'lı yılların başlarında, yeni bir konvansiyonel havaalanı yapımından daha ziyade, mevcutların standartlarının geliştirilmesi üzerinde yoğunlaştırıldığı görülmektedir. Bu arada, hava trafik kontrol, haberleşme, seyrüsefer hizmetleri, yer hizmetleri ve bunun gibi hizmetlerin kalite ve güvenirliğini artırmaya yönelik yatırımlar sürdürülmüştür. 1980'lerin sonunda, muhtelif yörelere, mahallî idarelerin de katkılarıyla, STOL tipte küçük havaalanları yapımı başlatılmış ve askerî havaalanlarının sivil hava ulaşımına da açılması çalışmalarına hız verilmiştir. Yıldan yıla istikrarlı biçimde artış gösteren toplam giden-gelen yolcu ve uçak trafiğinin, başta Atatürk Hava Limanı olmak üzere, Antalya, Esenboğa, Adnan Menderes ve giderek, Dalaman Havalimanlarına yoğunlaştığı görülmektedir. Sektör, 1990'lı yıllarda da aynı gelişme trendi içine girmiştir; ancak, 1990 yılının ağustos ayında patlak veren Körfez Krizi, sonraki yıllarda turistik yörelerimizde meydana gelen terör olayları, turizm sektörüne bağlı olarak, havayolu ulaştırması sektörünü de, o yıllar içinde, olumsuz yönde etkilemiştir; ancak, sektörün gelişimi, son beş yılın bütünü itibariyle değerlendirildiğinde, gelişmenin halen sürdürüldüğü görülmektedir. Değerli milletvekilleri, kamu adına ülkemiz havaalanlarını işletme görevini üstlenmiş bulunan Devlet Hava Meydanları Genel Müdürlüğü, 39 havaalanında teşkilâtlanmış olup, bunlardan 5 tanesi, Sayın Başbakanımızın talimatıyla kapatılmıştır, 16'sı dışhat seferlere açıktır. Türk Silahlı Kuvvetleri envanterlerindeki havaalanlarından da istifade edilerek, sivil hava ulaşımının yaygınlaştırılmasına katkı amacıyla Genelkurmay Başkanlığıyla yapılan protokolle, toplam 27 askerî havaalanı sivil havacılık işletmelerinin kullanımına açık durumdadır. Bu havaalanlarından 13'ünde Devlet Hava Meydanları Genel Müdürlüğünce işletme yapılmakta olup, bu havaalanlarının bir kısmında terminal binası, kargo binası, taksirut ve apron gibi sivil tesislerin yapımı sürdürülmektedir. Evrensel düzeyde düzenlenen ve uluslararası hava hukukunun cari kurallarını belirleyen temel bir metindir. Değerli arkadaşlar, ülkemizin coğrafî durumunu ve uluslararası hava servislerinin ülkemizden geçmesinin sağlayacağı imkânları gözönünde tutarak, aynı zamanda millî sivil havacılığımızı teşvik ve kalkındırmak amacıyla, bugüne kadar 81 ülkeyle ikili hava ulaştırma anlaşması yapılmıştır. Türkiye'de, gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde veya işletiminde bulunan sivil hava araçlarının Bakanlığımız Türk sivil hava aracı siciline kayıtları zorunludur. Bir hava aracının Türk sivil hava aracı sayılması, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununda yazılı şartların yerine getirilmesini takiben, Bakanlık tarafından tescil sertifikası düzenlenmesi sonucu gerçekleşmektedir. Bir hava aracının Türk sivil hava aracı sayılması için "TC" ile başlaması zorunlu olan ve devamında 3 harften oluşan bir çağrı kodu verilir. Türk sivil uçak siciline tescil edilen hava aracının, daha önce kayıtlı bulunduğu sicilden silinmesi zorunludur. Türk sivil havacılık sahasında görev yapacak olan veya yapmakta olan lisans alacak uçucu personelin lisanslandırılmasına ilişkin usul ve esaslar Genel Müdürlükçe düzenlenmektedir. Lisans ve sertifikaların tanzimi ile geçerli kılma işlemlerinin yapılması, takip edilmesi, sicil kayıtlarının tutulması, lisans ve sertifika sahiplerinin havalimanları ile işletme mahallinde kontrol ve denetimiyle kurallara aykırı davrandığı tespit edilenler hakkında yasal işlemlerin yapılması Genel Müdürlükçe yürütülmektedir. Ayrıca "TC" tescil işaretli hava araçlarında görev yapacak olan yabancı uyruklu bakım personelinin, kendi ülkelerinin sivil havacılık otoritelerinden almış oldukları belgelerin geçerli kılınması ve denetimiyle, ülkemize sefer düzenleyen yabancı havayolu şirketlerinde görevli lisans ve sertifikalı personelin uluslararası kurallara uygun lisans ve belgelerinin geçerliliğinin kontrolü de Genel Müdürlük tarafından yürütülmektedir. Değerli milletvekilleri, Türkiye'de uçuş eğitim okulları birkaç tane olup, bunlar Türk sivil havacılık sektörüne çok olumlu hizmetler üretmektedirler; buna rağmen, hükümetten, yeteri kadar destek alamamaktadırlar. Bu okulların en büyük karşılaştıkları sorunlardan başta geleni finans sorunudur. Bunun nedeni de, yakıt fiyatlarının devamlı yükselmesidir. Yakıt fiyatlarının yükselmesi, eğitim gören öğrencilerin eğitim masraflarını ve eğitim saat ücretlerini de yükseltmektedir. Örneğin, geçen yıl, saati 125 dolara verilen eğitim, şimdi 185 dolara çıkmıştır. Geçen seneden bu zamana kadar akaryakıt fiyatları 17 defa artmıştır. Şu anda havayolu şirketleri, İranlı, Pakistanlı, İsveçli, Kanadalı ve ABD'li pilotları istihdam etmektedir. Bu da ülkemizin büyük döviz kaybına uğramasına neden olmaktadır. Oysa, hükümetimiz, sivil havacılık kurs okullarına ve eğitim programlarına maddî temelde ve teknik olanaklar bakımından destek yaptığı takdirde, çok kaliteli ve donanımlı sivil havacılık kurs okullarından yeteri kadar kaliteli ve donanımlı pilotlar yetiştirmemiz daha çok olanaklı olacaktır. Dolayısıyla, devletimiz, ticarî pilot lisanslı pilot yetiştirebilen yetkiye sahip okullara yakıtta vergi indirimine gitmeli ve destekleme teşviki vermelidir. Nitekim, bu okulların sayısı o kadar da çok değildir. Bu okullar, şu anda 4 tanedir. Okul girdilerinin çok pahalı olması, yetişen pilotların maliyetlerini yükseltmektedir. Bir pilotun kurs masrafı, yaklaşık olarak 45 000 dolar civarındadır. Diğer taraftan, sivil havacılık kurs okulları, pilot yetiştirirken, özellikle bu pilotlara sık sık deney yaptırmakla -ki, bu da uçuş anlamında- tecrübe kazandırmakla yükümlüdürler. Bu uçuşların yapılabilmesi için pilot eğitimi için kullanacakları meydanlar çok kısıtlıdır. Bununla ilgili olarak, örneğin, İstanbul bölgesinde okullar, mecburen, yoğun trafiğin olduğu meydanlarda eğitim yapmak zorunda kalmaktadırlar. Ancak "istikbal göklerdedir" diyen Mustafa Kemal Atatürk, bir asır önce havacılığın önemini büyük dehasıyla sezerek, daha sonra yetkili bir kişi olduğunda yaptırdığı meydanlarda uçuşlar yapılmaktaydı. Örneğin, Tuzla, Samandıra, Gemlik, Bursa -ki 'eski meydan' denilir buna- Çorlu ve bunun gibiler. Aynı örnekler diğer bölgelerden de verilebilir. Ancak, şu anda, lisanslı ticarî pilot yetiştiren kurs okullarına bu havaalanları kullandırılmamaktadır. Belirtilen bu meydanlar bomboş dururken, bir iki meydan sıkışıp ve ayrıca, iniş başına verilen parayla yetişecek öğrencinin maliyetini artırmak hiç de akılca bir iş değildir. Devlet Hava Meydanları, özel havacılık şirketlerinin gerek meydan kiralarını gerek uçak vergilerini keyfî olarak artırmaktadır. Ayrıyeten, uçak benzini yılda 3 misli arttı. Bu da, sivil havacılığımızın önünde bir engeldir. Bu durumların, ülke havacılığının iyi bir trendi yakalaması için, acilen çözüme kavuşturulması gerekir. Değerli milletvekilleri, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüyle ilgili yasa tasarısı görüşülürken bir altkomisyonun kurularak söz konusu yasanın olgunlaştırılması hedeflenmiş ve belirtilmişti; ancak, bu talep uygun görülmedi. Yasa tasarısı komisyonda görüşülürken, Komisyon Başkanı, çeşitli maddelere redaksiyon yetkisi alarak, çeşitli düzenlemeler yapmıştır. Bu da, tasarının yeteri kadar olgunlaştırılmadan Meclis gündemine getirildiğini göstermektedir. Bu tasarıda, bütün yetkiler Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarında toplanmıştır. Ancak, böyle özel bütçeye sahip olan bir genel müdürlükte, mutlak surette, bir yönetim kurulunun oluşmasının daha çok faydalı olacağı görüşündeyiz. Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılığına, yetkili makamlara atanacaklar arasında, Genel Müdürlüğün uğraş alanıyla bağdaşmayan branşlar da sayılmıştır. Diğer taraftan, getirilen düzenlemelere ve koşullara durumları uymayan mevcut personelin kazanılmış hakları korunmamıştır. Değerli milletvekilleri, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı görüşülürken, konuyla ilgili olduğu için Ağrı Havameydanından bahsetmek istiyorum. Ağrı Havameydanı 1995 yılında, o zamanın valisi tarafından, özel idare bütçesi, Devlet Su İşleri araçları, Köy Hizmetleri araçları ve Karayolları araçları, lokal bazda, oradaki güçlerini kullanarak, bir havaalanı inşa edildi ve 1997'de faaliyete geçti. Sonra, bu havaalanı, Murat Nehri yakınında olduğu için, kışın yoğun sisle kaplı. Üstelik, burada ILS aleti de olmadığı için, sisli havalarda normal uçakların inmesi mümkün değildi. Sonra da anlaşıldı ki, bu havaalanı 700 metre kısa ve 20 metre de dar yapılmıştır. Dolayısıyla, çok küçük kapasiteli uçaklar ancak buraya inebilmektedir. 70 yolcuyla oraya inen uçak, ancak 35 yolcuyla havalanabilmektedir; çünkü, pisti kurtarmaz endişesiyle, pilotlar, bu sayıyı tahditli olarak tutmakta; ayrıyeten, halk da, korkarak, bu uçaklara binmemekteydi; ama, geçen sene, Bakanlık nezdinde yaptığımız faaliyetlerde, teşebbüslerde, Sayın Bakanımız, bu havameydanının projesinin ihalesi için 8 trilyon lira paranın ayrılacağını vaat etmişlerdi 2005 yılı bütçesinde... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Buyurun. NACİ ASLAN (Devamla) - ...ama, ne yazık ki, o proje için sadece 2 milyar lira ayrılmış gözükmektedir. Ama, dün -Sayın Bakan da şu anda karşımda- Sayın Bakanımla Genel Kurulda görüştüğümüzde "Ağrı halkına bir müjde verebilirsiniz" dedi ve "ben, en kısa zamanda, o projeyi gerçekleştirip, ki, şu anda Devlet Havameydanları Genel Müdür Yardımcımız Erol Bey bu proje üzerinde çalışıyor…" Sayın Bakanımız da, inşallah… Bugün, bu mikrofonun başında, televizyonda bizi seyreden Ağrı halkına bu müjdeyi veriyorum. Sayın Ulaştırma Bakanımız bu ödeneği vererek, en kısa zamanda bu projenin ihalesi yapılacak, 2006 yılında Ağrı Havameydanı, normal koşullarda alet ve edevata yetişmek kaydıyla, bitirilecektir. Beni dinlediğiniz için, Yüce Meclise en derin saygılarımı sunuyorum. Teşekkür ediyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Naci Aslan (Ağrı). “Sivil havacılık genel müdürlüğü teşkilat ve görevleri hakkında kan.tas. (ss: 940 )”. TBMM Genel Kurulu, 115. Birleşim tutanağı, 22 Haziran 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/naci-aslan-22-2005-06-22-sivil-havacilik-genel-mudurlugu-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kan-tas (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.