# Gıdaların üretimi, tüketimi ve denetlenmesine dair 560 sayılı kanun (s.s.428)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Necati Uzdil (CHP, Osmaniye)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 94. Birleşim
- **Tarih:** 27 Mayıs 2004
- **Gündem:** GIDALARIN ÜRETİMİ, TÜKETİMİ VE DENETLENMESİNE DAİR 560 SAYILI KANUN (S.S.428)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/necati-uzdil-22-2004-05-27-gidalarin-uretimi-tuketimi-ve-denetlenmesine-dair-560-sayili-kanun-s

> Necati Uzdil (CHP), 27 Mayıs 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 94. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GIDALARIN ÜRETİMİ, TÜKETİMİ VE DENETLENMESİNE DAİR 560 SAYILI KANUN (S.S.428)); konuşma 686 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA NECATİ UZDİL (Osmaniye) - Sayın Başkanım, saygıdeğer milletvekili arkadaşlarım; görüşülmekte olan 428 sıra sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun Tasarısının 1 inci maddesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun görüşlerini açıklamak üzere söz almış bulunuyorum; sizleri sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, ben, birinci bölümde yasanın önemini anlatmak istiyordum sizlere; ama, gördüm ki, yasanın geneli hakkındaki görüşmelerde yasanın önemi Parlamentodaki tüm arkadaşlarım tarafından çok iyi kavranmış, anlaşılmış ve gündeme getirildi. Yasanın geneli hakkındaki görüşmeler aşağı yukarı her şeyi açık ve net ortaya koydu. Ben de kısaca düşüncelerimi geçmek istiyorum.

Değerli arkadaşlarım, bu yasa tasarısı, üretimden başlayarak gıda sanayimizi, gıda pazarlamacımızı ve tüketime kadar tüm safhaları kontrol altına almak, denetlemek üzere hazırlanmış bir tasarı. Bu tasarının esas amacını düşünürsek sevgili arkadaşlarım, Avrupa Birliğine hazırlık için atılan adımlardan bir tanesi. Başka devletlerle yaptığımız anlaşmalar için bu yasayı çıkarmamız gerekir. Vatandaşlarımızın gönül rahatlığıyla yiyip içebilmesi için bu yasa önemli. Kısaca, vatandaşlarımıza saygımızın gereği bu yasayı çıkarmamız gerekir.

Değerli arkadaşlarım, ülkenin geleceğini, çiftçimi, sanayicimi, tüm insanlarımı ilgilendiren bu kadar önemli bir konu; ama, şöyle bir düşünürsek, Adalet ve Kalkınma Partili sözcü arkadaşlarım da, Avrupa Gıda Tüzüğüne uygun bir tasarı, gıda sektörünün gelişmesini sağlayacak bir tasarı diye bahsettiler.

Ben, şunu hatırlatmak istiyorum sizlere: Bu tasarı, 1995 yılında kanun hükmünde kararname olarak çıkarıldı; ama, 1995'ten bu yana hiçbir adım atılmadı, gereği de yapılmadı, istenildiği şekilde uygulanmadı da. Bugün, bu kanun hükmünde kararnameyi yasa haline getiriyoruz.

Türkiye Cumhuriyeti geçmiş hükümetleri ve bugünün AKP Hükümeti ne yaptı; bu yasanın altyapısını hazırladık mı?! AB üyesi ülkeler, kırk yıldır, bu yasanın gereğini, üreticisinden, sanayicisinden tüketicisine kadar, hatta tüketim sonrasını izlemeye varana kadar gerekli çalışmaları yaptı, yıllar önce, su dedi -dikkatinizi çekiyorum- toprak dedi, tarımsal üretim dedi sevgili arkadaşlarım. Peki, ben ne yaptım; ben derken, bizler, Türkiye Cumhuriyeti hükümetleri ne yaptık; biz, yirmi yıldır üreticimizi yok saydık, yirmi yıldır gözardı edilen konulara bugün de yeteri kadar el uzatamadık, katkı koyamadık diye düşünüyorum sevgili arkadaşlarım.

Bu sürece geçmişte katılanları düşünüyorum; inanın, aklıma bir şey geliyor; ama, o kelimeyi kullanmaya dilim varmıyor sevgili arkadaşlarım.

MEHMET EMİN TUTAN (Bursa) - Kullanma o zaman!

NECATİ UZDİL (Devamla) - Onun için kullanmadım.

Değerli arkadaşlarım, peki, bu yasa çıktı da, bu yasa çıktıktan sonra bizim gıda sanayimiz ne olacak? Tarımsal sanayimiz ne duruma düşecek? Şu an ne durumda, yarın ne duruma düşecek diye düşünüyorum sevgili arkadaşlarım.

Şöyle bir düşünelim; demin Sayın Bakanım "Et ve Balık Kurumu, Özelleştirme İdaresinde" dedi. Arkadaşlar, dikkat edin, orası "Özelleştirme İdaresi" değil, oralar "kapatma idaresi" oldu. Süt fabrikalarını düşünün, özelleştirdik mi; hayır, kapattık sevgili arkadaşlarım. Et ve Balık Kurumları da, dikkat edin, kapatılıyor. O nedenle, buradan şunu da hatırlatmak istiyorum size: Özelleştirme yapacaksak yapalım; ama, gelin, özelleştirme yapıldıktan sonra, hiç olmazsa on yıl, hadi vazgeçtim, beş yıl bu işe devam etmelerini sağlayalım ki, o fabrikalar, o işyerleri kapanmasın; oranın üretiminden benim halkım mahrum kalmasın, orada çalışan benim işçilerim işsiz kalmasın diye düşünüyorum.

Değerli arkadaşlarım, vaktimin azaldığının farkındayım, o nedenle şunu söylemek istiyorum: Yasayı çıkardık, doğru, yasayı çıkardık; ama, bu yasa gereği bu üretimi yapacak kişilerin üretim yapabilmesini sağlamamız gerekir, sağlıklı üretim yapabilecek şartları üreticilerimize hazırlamamız gerekir. Ayrıca, bu üretim yapıldıktan sonra, bu sağlıklı gıdalardan benim yurttaşımın, benim vatandaşımın faydalanabilmesi için, vatandaşlarımızın belli bir gelir düzeyine kavuşturulması, onlara, belli bir gelir sağlanabilmesi önemlidir. Kanun Hükmünde Kararname 1995 yılında çıkarıldı; ama, bugüne kadar, ne yasayı uygulayabildiniz ne de vatandaşlarımız, yasa gereği, sağlıklı gıdayı alma olanağı bulabildi.

Değerli arkadaşlar, dikkat edin, biz, gelişmiş ülkelerden yıllarca et getirdik, süt getirdik -arkadaşlarım bahsettiler, sadece, ismini söyleyeceğim- transgenik mısır getirdik, soya getirdik.

Değerli arkadaşlarım, işin en acı yönü de bence şudur: Hep birlikte görüyor ve marketlerde arıyoruz; yoğurt, yoğurt... Yoğurt, Anadolu'nun sembolü. Avrupa'ya gittiğimiz zaman, onu "Türk ürünü" diye takdim ediyoruz, yoğurdumuzla övünüyoruz; ama, artık, marketlerin raflarından "Danone" adı altında yoğurt ve süt ürünleri alıyoruz. Evet, Türk yoğurdu; ama, o isme para ödeniyor.

Sayın Bakanım, son günlerde, internet sitelerinde, bizim yerli gıda üreticilerimizin aleyhlerinde "bazı gıda maddelerinde domuz eti kullanılmakta, imalathaneleri kirli" diye propagandalar yapılmaktadır. Bunları tespit edecek kuruluşlar, Bakanlık kurumları belli. Yerli gıda üreticilerimizin zarara uğramamaları, belirli kesimler tarafından güç durumda bırakılmamaları için, bence, Bakanlıkça gerekli tedbirleri almak zorundayız.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Necati Uzdil (CHP, Osmaniye). “Gıdaların üretimi, tüketimi ve denetlenmesine dair 560 sayılı kanun (s.s.428)”. TBMM Genel Kurulu, 94. Birleşim tutanağı, 27 Mayıs 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/necati-uzdil-22-2004-05-27-gidalarin-uretimi-tuketimi-ve-denetlenmesine-dair-560-sayili-kanun-s (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
