# Ösym tarafından yapılan yapılan dil sınavları hk - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Necdet Budak (CHP, Edirne) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim - **Tarih:** 27 Ocak 2004 - **Gündem:** ÖSYM TARAFINDAN YAPILAN YAPILAN DİL SINAVLARI HK - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/necdet-budak-22-2004-01-27-osym-tarafindan-yapilan-yapilan-dil-sinavlari-hk > Necdet Budak (CHP), 27 Ocak 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ÖSYM TARAFINDAN YAPILAN YAPILAN DİL SINAVLARI HK); konuşma 998 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA NECDET BUDAK (Edirne) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının 2 nci maddesi üzerinde şahsım adına söz almış bulunmaktayım; Yüce Meclisi ve bizleri televizyonları başında izleyen vatandaşları saygıyla selamlıyorum. Bu yasa tasarısı çok gecikmiştir; bu değişiklik gerekiyordu ve bugün, görüyorum ki, gerçekten, iktidar ve muhalefet bunun için olumlu yönde tavır koymuştur. Edirne, önemli bir sınır kenti, Edirne ile beraber Kırklareli, Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Şırnak, Hakkâri, Van, Ağrı, Iğdır, Kars, Ardahan, Artvin gibi 15 ilimizi ilgilendiren bir konu. Edirne Milletvekili olarak da bizlere, gerçekten, bölge vatandaşlarının çok şikâyet ettiği bir konu bu. Aslında, fotoğraf çekmekten çok, birinci yasak bölgenin 1 000 kilometreden -gayri resmî olarak öğrendiğimize göre- 30 metreye indirilmesi bölge halkı için tarım bakımından, turizm bakımından bölgeye katkı yapmak bakımından çok önemli. Ben -buradaki sözlü önergelerinde de- hazır, Kültür Bakanımızı da burada yakalamışken, 3 000 - 5 000 kişiye istihdam yaratacak bir projeyi burada tartışmaya açmıştık; onu, harita üzerinde, bu yasak bölgeyle ilişkili olarak, sizlerle paylaşmak istedim. Şöyle ki: Değerli milletvekili arkadaşlarım, Saros Körfezi, dünyanın en temiz körfezi. Saros Körfezi burası, Edirne de burası; hemen karşısında Yunanistan var ve Enez -uzaklık için herhangi bir mesafe yok- sınır ilçesi; karşıya, 20 dakikada bir, feribotla sefer düzenlenebilir. Burada, gümrük kapısı 1980 yılına kadar aktif çalışmış. Bodrum'da olduğu gibi, gümrük seferleri düzenlenebilir. Burada, maalesef, şöyle bir şey var: İpsala'da gümrük kapısı var; İpsala'dan gelen turistin, beşbin yıllık antik Enez'e gelebilmesi için 150 kilometrelik yolu dolaşması gerekiyor; halbuki, burada 20 kilometrelik yol var. Yasak bölge nedeniyle de, çok fazla bunun üzerinde durulmadı; ama, şu anda da öğreniyoruz ki, gayri resmî olarak, bu bölge kalkmış. Eğer 20 kilometrelik -duble yol olması önemli değil- stabilize yol olsa bile, turisti buraya çekmek mümkün. Burası, Türkiye'deki 6 ncı kuş cenneti olabilecek bölgelerden biri ve yine, dünyada, yat limanı olabilecek en iyi 5-6 yerden biri. Burada tatlı su imkânı var ve arazi düz. Bir başka olay da şu: Uzunköprü Eskiköy tam ortada. Edirne'de Kapıkule sınır kapısı var, altta İpsala sınır kapısı var; iki kapı arasındaki mesafe 170 kilometre. İki kapının karşısındaki Yunanistan'da yoğun nüfuslu şehirler yok; yani, büyük şehirler yok. Halbuki, Uzunköprü Eskiköy'de, hem tren yolu -İstanbul'dan direkt geliyor- var hem de karayolu var; artı, 2007'yle beraber, Türkiye'yi İstanbul üzerinden Avrupa Birliğine bağlayacak ve hem direkt hem verimli karayolu ve tren yolu bu ana kapıdan yapılabilir. Buranın hemen karşısındaki Yunanistan'da büyük şehirler var. Sınır ticareti açısından da, burada böyle bir kapı açıldığında çok büyük fayda olabilir. Buradaki askerî yasak bölgenin kalkması, bu 20 kilometrelik yolun yapılması... Ayrıca, 200 000 yat Ege Denizinde ve Yunanistan tarafında konaklıyor. Bizim, bunları Türkiye'ye çekme şansımız var; ama, bu alandaki problemler genel olarak böyle. İBRAHİM KÖŞDERE (Çanakkale) - Gelibolu da var. NECDET BUDAK (Devamla) - Gelibolu da var, tamam. Tabiî, burada saydığım bütün illerin milletvekilleri, bu kanun tasarısının üzerine, gerçekten, titremesi gerekiyor. Gerekçede, Enez'le ilgili hiçbir şey yazılmamış, belli şehirlerin turistik yerleri yazılmış. İktidar Partisi milletvekilleri kendi bölgelerine yönelik olarak biraz torpil geçmişler; ama, orada "gibi" kelimesi olduğu için Enez'i de Gelibolu’yu da kurtarırız sanırım. Bu 3 000-5 000 kişilik istihdam projesi, özellikle, özel sektörü teşvik ederek Enez'de gerçekleştirilebilir. İtalyanlar bu bölgede yer satın alıyorlar. Enez 3 000 nüfuslu bir yer, 3 000 tane yazlık var. Buradaki sahiller turistlere açılamıyor; çünkü, yazın askerî kontroller var. Dedeağaç Belediye Başkanını Enez'e davet ettiğinizde, tamamen izne bağlı olduğu için, Enez'e sokmakta problem yaşıyorsunuz. Halbuki, arkadaşların da ifade ettiği gibi, böyle bir küreselleşmenin olduğu bu dünyada uzaydan kolaylıkla fotoğraflar çekilebiliyor. İBRAHİM KÖŞDERE (Çanakkale) - Edirne ve Çanakkale'yi beraber yapacağız. NECDET BUDAK (Devamla) - İnşallah. Daha önce Enez yerleşim biriminde 170 Yunanlı yaşamış. Bu insanlar, bu bölgeye haftada en az bir kere gelip yerlerini görmek istiyorlar, en azından yazın gelmek istiyorlar ve "biz girelim, yıllık en az 1 000 dolar para harcayacağız" diyenler var. Burada, antikkent olması nedeniyle, İstanbul Üniversitesi kazılar yapıyor; ama, geçmişten bugüne, belediye başkanlarının, farklı partilerden olan Edirne milletvekillerinin girişimleri olmasına rağmen, çok önemli bir sonuç alınmamış. Ben, bunu, yazılı olarak Sayın Kültür Bakanımıza da verebilirim; ama, Maliye Bakanımız da buradan söz verdi "takip edeceğim" dedi. Sayın Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen de "Bakanlar Kurulu kararıyla bu projeleri gerçekleştirebiliriz" diye söylediler. Edirne'de 4 milletvekilinden 3'ü CHP'li, 1'i İktidar Partisinden. Böyle olunca, biz bölgeye gidince bizi İktidar Partisi milletvekili sanıyorlar. Biz, buradaki sorunları tekrar tekrar dile getiriyoruz, Kültür Bakanımızın ifade ettiği gibi, belki sıkıyoruz; ama, bunları da dile getirdikten sonra, bütün bu açıklık ve netlikle bir şeyler yapılmazsa, biz, oraya tekrar gideceğiz, tekrar aynı sorunları alacağız, tekrar buraya geleceğiz diye düşünüyorum. Yine, bütün bunların ötesinde, Enez Limanı da, Lozan Antlaşmasıyla yasak bölge ilan edilmiş. Yine, Saros Körfezinin en güzel yerinde bulunan Enez'de limanın turizme açılmaması, birinci derecede askerî bölge olmasından kaynaklanıyor. Enez'de bir ev bile yapmaya kalksanız, belediyeden ya da imardan izin almaktan çok, askeriyeden izin almanız gerekiyor. Tabiî ki, şunu da çok anlayışla karşılıyorum: Sınırdan çok fazla kaçak oluyor; askerî açıdan da, stratejik açıdan da birçok önlemin alınması gerekiyor. Bunların değerlendirilmesi lazım; ama, öyle bir devirde yaşıyoruz ki, istihdam problemimiz var. İstihdam problemini çözmenin yollarından biri de, özellikle bu tür özkaynakları değerlendirebilmektir. Bunları yaparsak, ben, inanıyorum ki, uluslararası siyasette, bir şekilde IMF'den de kurtulmanın yollarından birini bulmuş olacağız. Turizm çok önemli; yapılabilecek çok şey var. Bunlar, umarım, bölge bölge değerlendirilir. Ben, Enez'i dile getirdim; ama, saydığım diğer 15 sınır ilindeki milletvekilleri de, kendi bölgeleriyle ilgili bu projeleri ortaya koyarlarsa, çok farklı şeyler gelişebilir. Tabiî, burası askerî yasak bölge olduğu için gümrük kapısı açamıyorsunuz, gümrük kapısı açamayınca feribot seferi düzenleyemiyorsunuz. Bütün bunlar nedeniyle, Enez İlçemizden ve bunu takip eden Meriç İlçemizden, Meriç Nehri üzerindeki Uzunköprü, Edirne ve Lalapaşa'ya kadar Bulgaristan, Yunanistan sınırındaki köyler tarım yaparken izin almak durumunda kalıyorlar. Bu, devamlı sıkıntı yaratıyor. Biz de, askeriyeyle ilgili bu konuları dile getirdiğimizde, bazen gizli olduğu için, tam olarak somut bir çözüm üretemedik; ama, anlıyorum ki, edindiğim gayri resmî bilgilere göre, bunlar çözülecek. Bu anlamda da tamim çıkmış gözüküyor. İnşallah iyi olur. Bizim görevimiz de bunları dile getirmek, katkıda bulunmak. Umarım faydalı olur. Beni dinlediğiniz için teşekkür ediyor, tekrar, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Necdet Budak (CHP, Edirne). “Ösym tarafından yapılan yapılan dil sınavları hk”. TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim tutanağı, 27 Ocak 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/necdet-budak-22-2004-01-27-osym-tarafindan-yapilan-yapilan-dil-sinavlari-hk (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.