# Sıvılaştırılmış petrol gazı ( lpg ) piyasası kan.tas. ( ss. 723 )

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Nejat Gencan (CHP, Edirne)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 63. Birleşim
- **Tarih:** 24 Şubat 2005
- **Gündem:** SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZI ( LPG ) PİYASASI KAN.TAS. ( SS. 723 )
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nejat-gencan-22-2005-02-24-sivilastirilmis-petrol-gazi-lpg-piyasasi-kan-tas-ss-723

> Nejat Gencan (CHP), 24 Şubat 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 63. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZI ( LPG ) PİYASASI KAN.TAS. ( SS. 723 )); konuşma 1.029 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA NEJAT GENCAN (Edirne)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 723 sıra sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Piyasası Kanunu Tasarısının 3 üncü maddesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun görüşlerini sunmak üzere söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlarım.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; toplum ve çevre sağlığı ile can, mal ve çevre güvenliği açısından büyük önem taşıyan bu yasa öncesinde, LPG faaliyetlerinin izin, ruhsat, denetim ve kontrol işlemleri bugüne kadar yürürlükte olan 11 adet kanun hükümleri ile bu kanunlara dayanılarak çıkarılan kararname, yönetmelik, tebliğler ve teknik düzenlemelere istinaden çeşitli kurum ve kuruluşlarca yürütülmekteydi.

Genel anlamda toplumun tamamını ilgilendiren, özelde ise 450 000 kişinin çalıştığı 4,5 milyar dolar civarında cirosu olan ve devletin 2,5 milyar dolar civarında geliri olan ve her geçen gün de tüketimi artmakta olan bir sektör piyasasının koşullarını, şartlarını ortaya koyan bir kanun tasarısının hayata geçirilmesinin ne kadar elzem olduğunu, hatta, yaşamış olduğumuz kötü tecrübelerden bu kanunla ilgili geç bile kalındığını belirtmek istiyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarının 3 üncü maddesinde LPG piyasasına dahil olan faaliyetlerden, yapılması lisans alma koşuluna bağlı olanlarının tabi olacağı usul ve esasları belirten bu yasayla, lisans vermek suretiyle kamu hizmet alanı oluşturulan faaliyetlerin belirlenmesi konusunda, kamunun can ve mal güvenliği, LPG temini ve arz güvenliği, rekabetin oluşumu ve gelişimi unsurları değerlendirilmiştir.

LPG'nin dağıtımı, taşınması ve otogaz bayilik faaliyetlerinin yapılması depolanması, LPG tüpünün imalatı, dolumu, muayenesi, tamiri ve bakımı ile bu amaçla tesis kurulması ve işletilmesi için lisans alınması zorunlu hale getirilmektedir.

EPDK'ya bu kanunda tanınan yetkiler dahilinde lisans gerektiren faaliyet ve işlemlerin kapsamları aşağıdaki gibidir:

a) Lisans ile kazanılan hak ve üstlenilen yükümlülükler,

b) Lisans kapsamındaki faaliyetlerin kısıtlanması,

c) Faaliyetin yürütülmesine ilişkin olarak özel şartlar belirlenmesi.

Konularında düzenlemeler yapmaya yetkili kılınmıştır.

Ayrıca, lisansta yer alan hususlarda değişiklik yapılmasını gerektirecek faaliyetler, EPDK tarafından onaylanıp lisansa işlenmedikçe yapılamayacağı, hükme bağlanmıştır.

Lisanslarla ilgili olarak da; başvuru, değerlendirme, lisans verme, lisans süresi, tadili, bedeli ile sona ermesi ve süre uzatma işlemlerine; sınıflandırılması uygun görülen lisansların, sınıflandırılmasına ait esaslar ve sınıflara göre asgarî büyüklüklerine; değişiklik ile sınıflandırılmaya tabi lisanslarda sınıf değiştirme işlemlerine; aranacak asgarî nitelikler ve ilgililerin tasarrufunda olması gereken asgarî varlıklarına; tutulması zorunlu olan kayıtlar ve kayıt yöntemleri ile bildirim yükümlülüklerine; faaliyet alt başlıkları ve bunların tanımlarına; kamunun can ve mal güvenliği ile kullanıcı haklarına ilişkin hususlara; lisansta yer alacak hususlara; lisans kapsamında olsun veya olmasın, piyasayla ilgili faaliyetlerin yönlendirilmesi, gözetimi ve denetimine ait usul ve esaslar ile dağıtıcı olma şartları, EPDK tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenecektir hükmü bulunmaktadır.

Değerli arkadaşlar, sadece kanun çıkararak, her şeyi kâğıt üzerine yazarak düzenlemenin mümkün olmadığını, geçmişte, uzun mesailer harcayarak çıkarmış olduğumuz kanunlarda yaşadık. Biraz önce çerçevesini çizdiğim konular dahilinde, uygulama aşamasında, ilgili kurumlara, öncelikle de EPDK'ya büyük görevler düşmektedir.

Peki, bu görevlerin ifa edilmesi konusunda yaşanacak olumsuzluklarda sorumluluk kimde olacak arkadaşlar? Herkes yetki istiyor, güç istiyor, ben yaparım diyor; tamam, yapsın; fakat, başlangıçta, gerekli tedbirleri almayarak, ülkemiz ekonomisine verilen zararlarda ve ülkemizin geleceğe yönelik projeksiyonlarında yaşanacak tahribatlarda sorumlu, yetkili aradığımız zaman, bir de bakıyorsunuz, kimse kalmamış. Bu ülkenin, ne deneme yanılma yöntemiyle öğrenmeye ne de kaynaklarını savurma gibi bir lüksü kalmamıştır. Bir atımlık barutumuz varsa, onu da hedefle buluşturmak zorundayız.

Bu bağlamda, gerekli tedbirlerin alınması konusunda her türlü hassasiyetin gözönünde bulundurulup, bilhassa hepimizin izlediği ve yolsuzlukların bir bir ortaya döküldüğü şu dönemde denetim mekanizmasının da oluşturulmasında ne kadar dikkat etmemiz gerektiğini sizlere hatırlatmak istiyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sizlere, düzenlemesini yaptığımız LPG'yle ilgili birtakım teknik bilgiler sunmak istiyorum: LPG, sıvı petrol gazı, basınç altında sıvı halde bulunan propan ve bütana verilen ticarî isim ve taşıtlar için temiz bir enerji kaynağıdır; basıncı düşürülüp, sıcaklığı artırılarak sıvı halden gaz haline dönüştürülür ve bilhassa dünyadaki petrol rezervlerinin gittikçe azaldığı gözönüne alındığında ise, benzine mükemmel bir alternatif yakıttır.

Böyle bir alternatifi değerlendirmek, araçları LPG'ye dönüştürmek için oldukça geçerli sebepler de bulunmaktadır. Bunların birkaçını sizlere şöyle özetleyebilirim:

Çevre bakımından egzozdaki karbonmonoksit, karbondioksit ve hidrokarbonlar düzeyinin azaltılması daha temiz egzoz ve dolayısıyla, daha temiz bir hava demektir.

Yakıt fiyatı bakımından LPG'yle ulaşım, günümüzde petrole oranla yüzde 30 daha ucuza nakil imkânı demektir.

Taşıt bakımından, LPG, yağ değişim periyodunun uzaması ve daha az karbon artıkları nedeniyle, daha temiz motor demektir.

Yerel yönetimler bakımından düşündüğümüz zaman da, zararlı egzoz emisyonları nedeniyle yakın gelecekte benzinle çalışan araçların büyük şehir merkezlerinde trafiğe çıkmalarına kısıtlamalar getirileceği aşikârdır.

Bu nedenle, dünyanın birçok ülkesinde araçlarda LPG kullanımı vergi indirimleri yoluyla desteklenmektedir. LPG dönüşümü yapan araçlar İtalya'da üç yıl, Avustralya'da beş yıl vergiden muaf tutulmaktadır. Belçika'da LPG kullanımından vergi alınmamaktadır. Hollanda, 1995 yılından beri, LPG'yi desteklemektedir. Tokyo'da taksilerin LPG'yle çalıştırılması zorunludur. Hava kirliliği nedeniyle tek-çift plaka yasağı uygulayan ülkelerde, mesela, İtalya'da LPG'li araçlar kapsamdışı tutulmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu değerlendirmeler ışığında, tüplü ve dökme LPG'ye göre daha yeni bir geçmişi olan ve 1996 yılından bu yana kullanılmaya başlanan otogaz segmentinin dağıtıcı ayağının düzenlendiği bu kanundan sonra, araçlarla ilgili de önemli adımların atılması gerektiğini düşünüyorum. Bu konuda devletin devamlılık içeren bir politikası oluşturulmalı ve denetim konularında dünya standartlarının yakalanmasıyla, sektör, kontrol edilebilir, izlenebilir ve denetlenebilir bir yapıya kavuşmalıdır.

Sektörde kaçakçılığı teşvik eden bir uygulama haline dönüşen dökme LPG'nin ÖTV'si ile otogazdaki ÖTV'nin eşitlenmesi gerekmektedir. KDV dahil satış fiyatı arasında ton başına, yeni birimle 291 YTL, yani, 300 000 000 Türk Liralık bir farkın olduğunu ve bu fark kaldığı sürece de bu yakıt kaçakçılığının devam edeceğini hatırlatmak istiyorum. Bu durumun vergi kaybına da sebebiyet verdiğini unutmamak gerekir. Kısa vadede, sıkı kontrollerle, standartdışı LPG cihazlarının kullanımı önlenerek, orta vadede ise, çevreci, güvenli ve ucuz olan bu yakıtın kullanımını yaygınlaştırıcı politikalar izlenerek, hem ticarî hayat canlandırılır hem ulaşım maliyetleri düşürülür. Kyoto Protokolünün devreye girdiği şu dönemde, hem şehirlerimizdeki hava kirliliği bir ölçüde engellenir hem de petrole ödemiş olduğumuz yüksek faturayı düşürmenin bir yolunun da bu uygulamalardan geçtiğini düşünmek zorundayız.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 13 000 000 hanede kullanılan, 65 000 000 insanımızın istifade ettiği, bünyesinde 15 000 bayi, 30 000 yan bayi, 4 000 adede ulaşan otogaz istasyonu -ki, bu istasyonların şu sıralar malî açıdan denetlendiğini görüyor ve olumlu karşılıyoruz- 30 milyar dolar yatırım hacmi ...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

NEJAT GENCAN (Devamla) - ... 4,5 milyar dolara varan iş hacmi olan bu sektörde, sektöriçi rahatsızlıklar, yetki kargaşaları, tüketiciye zarar veren oluşumların yaşandığına şahit olmaktayız.

Sektörün çalışmalarını düzenleyecek bu kanun tasarısını destekliyor, ilgili taraflara yarar sağlayacağı düşüncesiyle hayırlı olmasını diliyor, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Nejat Gencan (CHP, Edirne). “Sıvılaştırılmış petrol gazı ( lpg ) piyasası kan.tas. ( ss. 723 )”. TBMM Genel Kurulu, 63. Birleşim tutanağı, 24 Şubat 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nejat-gencan-22-2005-02-24-sivilastirilmis-petrol-gazi-lpg-piyasasi-kan-tas-ss-723 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
