# 2006 merkezi yönetim bütçe kan.tas. maddelerin oylanması - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Nejat Gencan (CHP, Edirne) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 43. Birleşim - **Tarih:** 26 Aralık 2005 - **Gündem:** 2006 MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KAN.TAS. MADDELERİN OYLANMASI - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nejat-gencan-22-2005-12-26-2006-merkezi-yonetim-butce-kan-tas-maddelerin-oylanmasi > Nejat Gencan (CHP), 26 Aralık 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 43. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2006 MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KAN.TAS. MADDELERİN OYLANMASI); konuşma 947 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA NEJAT GENCAN (Edirne) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2006 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısının 17 nci maddesi üzerine söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi, Grubum ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; "Yabancı ülkelere yapılacak hizmet karşılıkları" başlıklı bu 17 nci maddede, Maliye Bakanına, ilgili kuruluş bütçelerine ödenek kaydedilen tutarların yılı içinde harcanmayan kısımlarını ertesi yıla devretme konusunda yetki vermektedir. Kısacası, ilgili kuruluşlara bu ödenekleri sonuna kadar harcama konusunda bir uyarı maddesiyle karşı karşıyayız. Bu şekilde özellik içeren maddeleri, esasında bütçenin geneline yayarak, bu bütçenin daha verimli olmasını sağlamamız mümkün olacaktır. Hükümetin yılı içerisinde gerçekleştirmeyi öngördüğü harcamaları gösteren 2006 yılı bütçesinin görüşmelerini tamamlayarak bitirmek üzereyiz. Bu bütçenin hiçbir reform içermediği, 2005 yılı bütçesinin devamı niteliğinde olduğunu hep birlikte görüyoruz. 2006 yılı bütçesi, ülkemiz için hayatî önemde olan sosyal ve ekonomik altyapının geliştirilmesi ve yenilenmesi, öncelikli yatırımların gerçekleştirilmesi, tarımda yeniden yapılanma, sosyal sektörlerde hızlı gelişme, istihdamın artırılması, bölgesel kalkınma gibi konuları dışlayan, bunların gerçekleşmesinde oldukça yetersiz kalacak olan bir bütçedir. Çiftçimizin, işçimizin, esnafımızın, memurumuzun bu bütçeden de bir şeyler beklemesinin yersiz olacağını sizlerle paylaşmak istiyorum. Yani, 2006 yılı bütçesinde yeni dengeler, hedeflenen enflasyon üzerinde gelir harcama artışlarıyla sağlanacak. Gelirlerdeki artışın harcamaların üzerinde gerçekleşmesi, yüzde 6,5'lik faiz dışı fazla hedefinin bu bütçe yılında da değişmediğini gözler önüne seriyor. Faiz dışı fazla öngörüsünün tutması için, millî gelirin yüzde 2'si kadar bir ek kaynak bulunması gerekmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, bizleri ekranları başında izleyen kıymetli vatandaşlar; sizlere sormak istiyorum, bu ek kaynak nasıl sağlanacaktır? 2006 yılı içerisinde sizlere vergi, özellikle dolaylı vergi olarak geri döneceğini yaşayarak hep beraber göreceğiz. Zaten yüzde 70'lere varan dolaylı vergilerin toplamdaki payının biraz daha artması, adaletsizliği bir o kadar da artıracaktır. 6 Ocak 2003 tarihli Milliyet Gazetesinde yayımlanan Sayın Bakanımızın bir ifadesini sizlerle paylaşmak istiyorum. Maliye Bakanımız şöyle diyor: "Biz, vergi adaletini sağlamak istiyoruz. Verginin adil, oranlarının makul olmasını istiyoruz; ancak, dolaysız vergiler yüzde 30'lara düşmüş, buna karşılık dolaylı vergiler yüzde 70'lere çıkmıştır. Dolaylı vergilerin oranının yüzde 70'lere çıktığı bir ülkede vergi adaletinden bahsedilmesi mümkün değildir. Bu çarpık yapıyı düzeltmek mecburiyetindeyiz; bu yapı değişmedikçe, hedeflere ulaşmak çok zor. Bu nedenle, gerçekleştireceğimiz vergi düzenlemeleriyle, öncelikle bu yapıyı ortadan kaldırmayı amaçlıyoruz." Vergi gelirleri içindeki dolaylı vergilerin payının yüzde 70 olmasının vergi adaletine aykırı olduğunu iddia ediyorsunuz; bunun düzeltilmesi gerektiğini belirtiyorsunuz. 2003 yılında yapmış olduğunuz bu açıklamayı baz alırsak, bugün, bu oranın, hâlâ yüzde 70'lerin üzerinde olmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? 2005 maliye politikası ilkelerinde, kamunun küçültüleceği, mali disiplinin sağlanacağı, sosyal harcamalara önem verileceği, yatırım harcamalarına daha fazla kaynak aktarılacağı gibi hususlar yer almaktaydı; fakat, devlet küçültülürken, faizdışı fazla mevcutken, mali disiplinin, harcamaların kısılması yöntemiyle sağlanmasına çalışılırken, vergi gelirleri artırılamazken, yatırımın ve sosyal harcamaların da artırılması sizce mümkün müdür? Zaten, yatırımlar, son yıllarda bütçenin en ihmal edilen kalemi durumunda; yatırımlara, sadece yüzde 3,8 büyüklüğünde kaynak tahsisi yapılabilmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; genel ekonominin iyiye gittiğini sadece rakamlar üzerinden yorumlayan iktidar, şunu görmelidir: Ekonomi, sadece rakamlardan ibaret değildir. Benim ilim Edirne'de -ki, iller sıralamasında 12 nci sırada- şu anda, 5 000 aile, yaklaşık 20 000 kişi, Sosyal Yardımlaşma Fonundan yapılan yardımlarla geçinmektedir. Bu insanlara iş bulmak zorundayız. Bunu sağlayacak yatırımların ilimizde yapılmasını istiyoruz. Edirne, bu yatırımları hak ediyor. Bu 5 000 aileye iş imkânı sağlasak, bu yardımlara gerek kalmayacaktır. Kendisine bu imkânları sağlayacak yatırımların kendi iline yapılmasını istiyor Edirne. Sanat şehri, Türklerin Batı'ya açılışının simgesi, ikinci başkentimiz diye başlayıp nutuklarda yer alan Edirne'nin, artık bu şekilde anılmasını istemiyoruz. Bölgemizde iş imkânlarının artırılması amacıyla, daha önce de Bakanımıza ilettiğimiz gibi, Süleoğlu ve Lalapaşa İlçelerimiz, kalkınmada öncelikli veya sektörel bazda desteklenebilecek ilçelerimizdi. Bu durumu bir daha dikkatlerinize sunuyoruz. 2005 yılında 2004 yılına göre yüzde 2,3; bütçedeki payı, tarımın, azalmıştır. 2006 bütçesinde tarıma kamu yatırımları için ayrılan kaynak ise 2005'ten yüzde 13 daha az olarak planlanmıştır. Tarım, gereği gibi desteklenmediği için, Türkiye ekonomisi büyürken tarım bu büyümeden nasibini alamamaktadır. Çiftçimiz, 2006 yılında desteksiz, korumasız bırakılmıştır. AB ülkelerinin kendi çiftçisine vermiş olduğu destek, bizim çiftçimize verdiğimiz destekten yaklaşık 25 kat daha fazladır. Değerli arkadaşlar, AB ortak tarım politikası Türkiye'de aynen uygulansa, yılda yaklaşık 11,3 milyar euro tarıma gereksinim vardır. Peki, biz, tarımımıza ne kadar bütçe ayırıyoruz; bu önümüzdeki yıl ayrılmış olan miktar 2 milyar euro, yani altıda 1'i. Fakat, dünyada kendi kendine yeten ülkelerden biri olan Türkiye'yi de artık, kendi kendine yetemez noktaya getirdik. Şimdi, artık, kendi kendini besleyemeyen bir ülke haline gelen bir Türkiye var. 1980 yılından günümüze tarım ürünleri ithalatı yüzde 58 oranında artmıştır. Değerlendirme yaparken bu hususları da göz önünde bulundurmanızı istiyorum. Bu konuyla ilgili canlı bir örneği dikkatinize sunmak istiyorum. Her şeyde olduğu gibi, çeltikte de durum vahim. Edirne'den Bafra'ya çeltik üreticisi perişan. Toprak Mahsulleri Ofisi geçen yıl 756-864 aralığında bir fiyat açıklamış ve bu alımı gerçekleştirmişti; ama, bu yıl 720 ve 760 TL olarak açıklanan bu fiyat ve bunun altındaki alımlar, çeltik üreticisini çok zor durumda bırakmıştır. Sonuç olarak, bu şekildeki fiyatlar, bu açığı ve çeltik açığını da üretim yerine ithalatla karşılayan bir ülke durumuna, tekrar, tarımda da, çeltikte de, ülkemizi getirmiştir. Hatta şöyle bir ekleme yapmak istiyorum: İthalat izinleri bu konuda, çeltikteki ithalat izinleri çok önemli. Bu yıl için ithalat izinlerinin 2005 Kasım ayında verileceği yere, 2006 yılının ocak ayında verilmesi ve uygulanan gümrük vergilerinin de çiftçinin lehine, üreticinin lehine yükseltilmesinin gerektiğini, yöremiz ve bölgemiz çiftçileri talep etmektedir. Sayın Bakanım, biz, çiftçinin sesi olmaya devam ediyoruz. Bu sese kulak verin. Şunu da hiçbir zaman unutmayın: Her değişen iktidarla değişen, her değişen bakanla değişen bir tarım politikasına kesinlikle karşıyız. Bugün attığınız yanlış adımlar, yarın evlatlarımızın ödeyeceği sonuçlar doğuracaktır. Tarım sektörünün, eğitim ve savunma gibi bir ülkenin geleceği açısından stratejik öneme sahip olduğunu göz önünde bulundurmak zorundasınız. 2002 seçimlerinde ve daha sonraki acil eylem planları çerçevesinde, İktidar Partisi, yani, Adalet ve Kalkınma Partisi, tarımda, ekonomide, işsizlik konusunda,memura, emekliye ve işçiye bakışında … (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Nejat Gencan (CHP, Edirne). “2006 merkezi yönetim bütçe kan.tas. maddelerin oylanması”. TBMM Genel Kurulu, 43. Birleşim tutanağı, 26 Aralık 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nejat-gencan-22-2005-12-26-2006-merkezi-yonetim-butce-kan-tas-maddelerin-oylanmasi (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.