# Uydular aracılığı ile haberleşme uluslararası teşkilatı (ıntelsat) (s.s.114) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Nihat Eri (AK Parti, Mardin) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 91. Birleşim - **Tarih:** 10 Haziran 2003 - **Gündem:** UYDULAR ARACILIĞI İLE HABERLEŞME ULUSLARARASI TEŞKİLATI (INTELSAT) (S.S.114) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nihat-eri-22-2003-06-10-uydular-araciligi-ile-haberlesme-uluslararasi-teskilati-intelsat-s > Nihat Eri (AK Parti), 10 Haziran 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 91. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: UYDULAR ARACILIĞI İLE HABERLEŞME ULUSLARARASI TEŞKİLATI (INTELSAT) (S.S.114)); konuşma 804 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA NİHAT ERİ (Mardin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Uydular Aracılığıyla Haberleşme Uluslararası Teşkilatı (INTELSAT) Anlaşmasının ve İşletme Anlaşmasında Yapılan Değişikliğin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı üzerinde Adalet ve Kalkınma Partisi Grubunun görüşlerini açıklamak üzere huzurunuzdayım; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Kısaca INTELSAT diye bilinen Uydular Aracılığıyla Haberleşme Uluslararası Teşkilatı, atmosferötesi uzayın, bütün ülkelerin iyiliği ve çıkarı için kullanılması, dünya ülkelerinin, küresel olarak, uydular aracılığıyla haberleşebilmeleri gerektiğini dikkate alarak, küresel telekomünikasyon şebekesinin bir parçası halinde, dünyanın bütün bölgelerine daha geniş telekomünikasyon hizmetlerini sağlamak ve dünya barışına katkıda bulunmak, uydular aracılığıyla ticarî ve küresel bir dünya sistemi oluşturmak amacıyla kurulan bir teşkilattır. Bu teşkilat kurulurken, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun, dünya milletlerinin, mümkün olduğunca, erken, küresel ve ayrıcalık yapmaksızın, uydular aracılığıyla irtibatlandırılabilmeleri gerektiğini belirten 1721(XVI) sayılı kararında öngörülen ilke gözönüne alınmıştır. Teşkilatın amacı, üye olsun olmasın, tüm dünya ülkelerine, ulusal ve uluslararası telekomünikasyon hizmetlerini sağlamak, ülkelerin uydu haberleşme sistemlerini ve teknolojilerini geliştirmede işbirliğini ve eşgüdümü artırmak ve özellikle gelişmekte olan ülkelere haberleşme alanında yardımcı olmaktır. Merkezi, Amerika Birleşik Devletlerinin Washington DC Şehrinde olan teşkilat, 11 öncü ülkenin katılımıyla, 1964 yılında kurulmuştur. Ülkemiz, INTELSAT Anlaşması ile İşletme Anlaşmasını 1968 yılında imzalamış, 1973 yılında, Türkiye Büyük Millet Meclisinin anlaşmayı onaylamasıyla taraf olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti, bu anlaşmanın imzalanmasından dört sene sonra anlaşmayı imzalamış, beş sene sonra da onaylamıştır. Bu, aslında bir gecikmedir; ama, geçen hafta, 1936 yılında imzalanmış 2 adet anlaşmayı ve 1946 yılında imzalanmış 2 adet anlaşmayı kabul ettiğimizi hatırlıyorum. Dolayısıyla, bu, geç de olsa, diğer anlaşmalara kıyasla hızlı bir şekilde Meclis gündemine getirilmiş oldu. İşletme Anlaşmasına, Türk Telekomünikasyon AŞ, imzacı sıfatıyla katılmıştır. Türk Telekomünikasyon AŞ, bu sıfatıyla, INTELSAT uydu sistemi işletmeciliğinde Türkiye'de tek yetkili kuruluş olup, INTELSAT'ın tüm yatırım ve harcamalarına hissesi oranında iştirak etmekte, gelirlerden de aynı oranda pay almaktadır. Şubat 2001 tarihi itibariyle Türk Telekomun INTELSAT'taki yatırım hissesi yüzde 1,5 civarındadır. INTELSAT Teşkilatı tarafından bağımsız bir şirket olarak kurulan ve merkezi Hollanda'da bulunan New Skies Satellites Şirketinde Türk Telekomun 154 341 adet hissesi mevcuttur. INTELSAT uzay kesimi, Atlantik, Pasifik ve Hint Okyanusları üzerinde bulunan toplam 18 uydudan meydana gelmektedir. Bu uydularla, 200'den fazla ülkede, video, telefon ve veri hizmetleri sağlanmaktadır. Ülkemizin, INTELSAT uyduları üzerinden çalışan en önemli istasyonları, 1979 yılında AKA-1 adıyla hizmete verilen, ancak 1997 yılında yeniden kurularak hizmete giren AKA-6 ile 1988 yılında hizmete verilen AKA-3 uydu yer istasyonlarıdır. AKA-6 uydu yer istasyonu, Atlantik Okyanusu bölgesinde, INTELSAT 603 uydusu üzerinden IDR uluslararası telefon trafiği ve ara sıra TV kullanım hizmetleri vermektedir. AKA-3 uydu yer istasyonu ise, Hint Okyanusu bölgesinde INTELSAT 604 uydusu üzerinden çalışmaktadır. Halen Atlantik ve Hint Okyanusu uydularının kapsama alanında bulunan birçok ülkeyle doğrudan telefon, data bağlantısıyla TV alışverişi yapılabilmektedir. Ayrıca, INTELSAT 60 Derece Doğu Uydusundan kiralanan 4 adet geniş bant transponder, halen ülkemizin yerel telefon haberleşmesi ile TV yayın hizmetlerinde kullanılmaktadır. INTELSAT'ın en yüksek karar organı olan Taraflar Kurulunun 13-17 Kasım 2000 tarihlerinde yapılan toplantısında, INTELSAT'ın özelleşmesi maksadıyla INTELSAT Anlaşması ve İşletme Anlaşmasında yapılan değişiklikler kabul edilmiş ve 18 Temmuz 2001'den itibaren geçici olarak yürürlüğe sokulmasına karar verilmiştir. Söz konusu değişikliklerin tamamen yürürlüğe girmesi için, INTELSAT üyesi 144 ülkeden 96'sının, onay belgelerini, depozitör makam olan ABD Dışişleri Bakanlığına tevdi etmeleri gerekmektedir. Yapılan değişikliklere göre, INTELSAT, iki farklı organa ve yönetime bölünmüştür. Bunlardan birisi, International Telecominications Satellite Organization (ITSO) adıyla oniki yıllık bir süre için faaliyet gösterecek hükümetlerarası statüdeki organ, diğeri ise, ticarî faaliyetlerin yürütülmesi için vergi mevzuatı açısından avantajlı görüldüğünden, Bermuda'da kurulan INTELSAT Limitet Şirketidir. ITSO'nun asıl amacı, Kamu Hizmetleri Anlaşması vasıtasıyla, şirketin ticarî temele dayalı olarak uluslararası kamu hizmetlerini sağlarken, ana prensiplerin uygulanmasını temin etmektedir. Bu ana prensipler şunlardır: 1.- Küresel bağlantının ve kapsamın temin edilmesi. 2.- Başka bağlantı imkânı olmayan müşterilere hizmet verilmesi. 3.- Şirket sistemine ayırım yapılmaksızın giriş hakkı temin edilmesi. INTELSAT'ın tüm varlığı INTELSAT Limitete devredilmiş, imzacılar da şirketin ilk hissedarları olmuştur. Bu şirket, INTELSAT'ın kuruluşunda belirlenen ana prensiplere uyacak ve ticarî esaslar çerçevesinde, yüksek kalitede ve güvenilir uluslararası kamu telekomünikasyon hizmetlerini görecek bir anlayışla kurulmuştur. INTELSAT ile hissedarlar arasındaki tüm hukukî hak ve yükümlülükler de ITSO tarafından belirlenmektedir. INTELSAT Anlaşması ve İşletme Anlaşmasında yapılan ve 18 Temmuz 2001 tarihinden itibaren geçici olarak yürürlüğe sokulan bu değişikliklerle, bu tarihten itibaren İşletme Anlaşması sona ermiş ve INTELSAT'ın ticarî faaliyetlerini yürütecek olan INTELSAT Limitetin kuruluşu gerçekleşmiştir. Yeni adıyla ITSO Teşkilat Anlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda onaylanmadığından, Türkiye, bu yeni şirkette hissedar olamamıştır. Uluslararası anlaşmaların geçici olarak yürürlüğe sokulması, ülkemizce kabul edilmemektedir. Bu nedenle, INTELSAT Anlaşması ve İşletme Anlaşmasında yapılan değişiklikler, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanıp, anlaşmaların asıl nüshalarını muhafaza etmekte olan ABD Dışişleri Bakanlığına teslim edilmesine kadar geçecek süre içerisinde, ülkemiz, INTELSAT'a üye olamayacak ve toplantılara, ancak gözlemci sıfatıyla iştirak edebilecektir. Ülkemizin, yeni adıyla ITSO'ya en kısa süre içerisinde üye olmasına ilişkin işlemleri tamamlayarak üye ülke statüsüne kavuşturulması maksadıyla, INTELSAT Anlaşması ile İşletme Anlaşmasında yapılan değişikliklerin onaylanması gerekmektedir. Anlaşmaya, AK Parti Grubu olarak olumlu oy vereceğimizi belirtir; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlarım. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Nihat Eri (AK Parti, Mardin). “Uydular aracılığı ile haberleşme uluslararası teşkilatı (ıntelsat) (s.s.114)”. TBMM Genel Kurulu, 91. Birleşim tutanağı, 10 Haziran 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nihat-eri-22-2003-06-10-uydular-araciligi-ile-haberlesme-uluslararasi-teskilati-intelsat-s (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.