# 58. hükümet proğramı görüşmeleri - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Nurettin Canikli (AK Parti, Giresun) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim - **Tarih:** 26 Kasım 2002 - **Gündem:** 58. HÜKÜMET PROĞRAMI GÖRÜŞMELERİ - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nurettin-canikli-22-2002-11-26-58-hukumet-programi-gorusmeleri > Nurettin Canikli (AK Parti), 26 Kasım 2002 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 58. HÜKÜMET PROĞRAMI GÖRÜŞMELERİ); konuşma 648 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) NURETTİN CANİKLİ (Giresun) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 58 inci hükümetin programı üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Programda yer alan ekonomik görüş ve taahhütlerin, esasında, milletimizin görüş ve taleplerini içerdiğinin öncelikli olarak belirtilmesi gerekir. Milletimiz, AK Partiyi büyük çoğunlukla iktidara taşımakla, ekonomide istikrarın sağlanması yanında, büyümenin gerçekleştirilmesi, istihdam imkânlarının iyileştirilmesi, fakirlikle mücadele edilmesi ve gelir dağılımının düzeltilmesi gerektiği yolundaki iradesini ortaya koymuştur. Kısacası, millet, çok net mesajlar vermiştir. Milletimiz, enflasyonla mücadele adı altında, üretimin azaltılmasına yol açacak politikalar uygulanmasına karşı çıkmaktadır. Milletimiz, bir an önce işsizlik problemine çözüm bulunmasını istemektedir. Milletimiz, ticaretin canlandırılmasını, tarımın desteklenmesini arzu etmektedir. Özetle, milletimiz, refah seviyesinin yükseltilmesini istemektedir. Bu mesaj, hükümet tarafından doğru bir şekilde algılanmış ve bugün görüşmesi yapılan programa yansıtılmıştır. Hükümetimizin, programda ifade ettiği adımları atacağından hiç kimsenin kuşkusu bulunmamaktadır. Bu anlamda, hükümet de milletin taleplerini programına yansıtarak, üzerine düşeni yapmıştır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; milletimizin ve hükümetimizin dışında, görevini ve üzerine düşeni yapması gerekenler de bulunmaktadır. Örneğin Merkez Bankası da, bu iradeye uygun hareket etmek ve politika üretmek durumundadır. Bugünlerde, piyasaların hükümetimize olan güven ve desteğinin sonucu olarak, faiz oranlarının yanında döviz fiyatının da düştüğünü biliyor ve görüyoruz. Bu gelişme, dövizin fiyat istikrarını bozabilecek ve ihracatımızı olumsuz yönde etkileyebilecektir. Diğer taraftan, dövizdeki düşüş dış talebi ve ithalatı kamçılayarak, cari işlemler açığının büyümesine yol açabilecektir. Enflasyon oranından bağımsız bir kur politikası düşünülemez. Merkez Bankası, bağımsızlığının arkasına sığınarak ve enflasyon hedeflemesi politikasını gerekçe göstererek, döviz fiyatında istikrarsızlığa ve Türk Lirasında aşırı değerlenmeye müsaade edemez, etmemelidir. Merkez Bankası, 2001 Şubat krizindeki büyük katkısını ve bu krizin nedenlerini hiçbir zaman unutmamalıdır. Sadece toplam talebin azaltılması, kısılması ve döviz fiyatının baskı altına alınmasıyla enflasyonla mücadelede başarı elde edilemez. Bu şekilde enflasyon oranlarında geçici düşüşler elde edilebilir; ancak, yakın geçmişte görüldüğü gibi bu düşüşler kesinlikle kalıcı değildir. Merkez Bankası, bu gerçekleri de hiçbir zaman unutmamalıdır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; üzerine düşeni yapması gerekenlerden birisi de, başta IMF olmak üzere uluslararası finans kuruluşlarıdır. 57 nci hükümet döneminde IMF'yle yapılan son derece katı ve sert, sadece enflasyonla mücadeleyi hedefleyen bir program uygulamaya konulmuştur. IMF Programının, bugüne kadarki uygulamasında, sosyal politikalarla ve büyümeyle ilgili bölümler eksiktir; daha doğrusu, söz konusu bu program, bugüne kadarki uygulamaları itibariyle, böyle bir kaygı taşımamıştır. IMF, artık, geçmişteki hatalarından ders almalı ve katı tutumunu terk etmelidir. 2001 yılı şubat krizinde IMF'nin ağır sorumluluğu bulunmaktadır. Brezilya ve Arjantin ekonomilerinin kaosa sürüklenmesinde, IMF'nin hatalı yönlendirmelerinin büyük payını inkâr etmek mümkün değildir. Anti IMF'ci değilim; ancak, böyle bir suçlamaya muhatap olmamak için de, gerçeklerin örtülmemesi gerektiğine inanıyorum. Evet, IMF geçmişte çok büyük hatalar yapmıştır; ki, kendisi de, kurumsal olarak, bu hatalarını kabul etmiştir. Hatta, bir adım daha ileri giderek, IMF'yle uyumlu çalışmış ülkelerden, ekonomik gelişmişlik seviyelerini Batı Avrupa ülkeleri seviyesine çıkarmış bir ülke dahi olmadığını rahatlıkla söyleyebiliriz. IMF, bu gerçekleri de unutmamalıdır; hatalar yaptığını ve bundan sonra da yapabileceğini kabul etmeli ve dayatmacı anlayışını terk etmelidir. Bana göre, ilk gerçekçi yaklaşımı faizdışı fazla oranında göstermeli ve yüzde 6,5'lik faizdışı fazla oranının yüzde 4'lere çekilmesi için gerekli esnekliği göstermelidir. Keza, tarımın desteklenmesinde daha etkili ve akılcı argümanlar kullanılmalıdır. Doğrudan gelir desteği politikası bir aldatmacadır. Fındık üreticisi ile buğday üreticisine aynı miktar destek sağlamak, mantıkla bağdaşmaz ya da 200 dönüm arazisi olan ile 3 dönüm arazide tarımla uğraşan çiftçiyi aynı kefeye koyamazsınız. Tarıma verilecek destek, üretim miktarı ve ürünün çeşidiyle bağlantılı ve uyumlu olmalıdır. IMF, hatalı tarımı destekleme politikasında da ısrar etmemelidir. Üretimin ve istihdamın artırılması için, tüketim harcamalarının artırılması gerekir. Bu amaçla, marjinal tüketim eğilimi yüksek olan orta ve alt gelir grubunda bulunan insanlara, gruplara gelir desteği sağlanması gerekir. Bu olmadığı takdirde, üretimin artırılması kesinlikle mümkün değildir. IMF bütün bunları göz önünde bulundurmak ve gerekli esnekliği göstermek zorundadır; hükümetimizin iyi niyetli yaklaşımına, IMF de iyi niyetli karşılık vermek zorundadır. Hiç kimse unutmasın ki, milletimiz, refahının artırılması konusunda kesin kararını vermiştir; hiçbir kimse ve kuruluş, milletin sabrını zorlamamalıdır. 58 inci hükümetimizin programının milletimize hayırlı ve uğurlu olmasını diliyor, hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Nurettin Canikli (AK Parti, Giresun). “58. hükümet proğramı görüşmeleri”. TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim tutanağı, 26 Kasım 2002. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nurettin-canikli-22-2002-11-26-58-hukumet-programi-gorusmeleri (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.