# 5 Aralık Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanınmasının 85'inci yıl dönümü vesilesiyle başta Nezihe Muhiddin olmak üzere kadın hakları için mücadele vermiş bütün kadınlarımızı saygıyla andıklarına, kadınların yaşam hakları konusunda somut, gerçekçi, etkili adımların atılması, İstanbul Sözleşmesi'nin uygulanması ve infaz rejiminde ciddi değişikliklerin yapılması gerektiğine, 5 Aralık ilk Kültür Bakanı Talât Sait Halman'a ölümünün 5'inci yıl dönümünde Allah'tan rahmet dilediğine ve Londra'da yapılan NATO Zirvesi'ne ilişkin açıklaması - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem) - **Konuşmacı:** Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP, Bursa) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim - **Tarih:** 5 Aralık 2019 - **Gündem:** 5 Aralık Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanınmasının 85'inci yıl dönümü vesilesiyle başta Nezihe Muhiddin olmak üzere kadın hakları için mücadele vermiş bütün kadınlarımızı saygıyla andıklarına, kadınların yaşam hakları konusunda somut, gerçekçi, etkili adımların atılması, İstanbul Sözleşmesi'nin uygulanması ve infaz rejiminde ciddi değişikliklerin yapılması gerektiğine, 5 Aralık ilk Kültür Bakanı Talât Sait Halman'a ölümünün 5'inci yıl dönümünde Allah'tan rahmet dilediğine ve Londra'da yapılan NATO Zirvesi'ne ilişkin açıklaması - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=82984 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nurhayat-altaca-kayisoglu-27-2019-12-05-5-aralik-turk-kadinina-secme-ve-secilme-hakki-taninmasinin-85-inci-yil > Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP), 5 Aralık 2019 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 5 Aralık Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanınmasının 85'inci yıl dönümü vesilesiyle başta Nezihe Muhiddin olmak üzere kadın hakları için mücadele vermiş bütün kadınlarımızı saygıyla andıklarına, kadınların yaşam hakları konusunda somut, gerçekçi, etkili adımların atılması, İstanbul Sözleşmesi'nin uygulanması ve infaz rejiminde ciddi değişikliklerin yapılması gerektiğine, 5 Aralık ilk Kültür Bakanı Talât Sait Halman'a ölümünün 5'inci yıl dönümünde Allah'tan rahmet dilediğine ve Londra'da yapılan NATO Zirvesi'ne ilişkin açıklaması); konuşma 388 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) NURHAYAT ALTACA KAYIŞOĞLU (Bursa) – Teşekkür ediyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün 5 Aralık, kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınmasının 85’inci yıl dönümü. Birçok ülkeden önce bu hakka sahip olan biz kadınlar, başta Büyük Atatürk olmak üzere, o gün bu Mecliste lehte oy kullanan bütün milletvekillerini de saygıyla anıyoruz. Tabii, kadın haklarının mücadelesini vermiş olan Nezihe Muhiddin ve tarihte kadın hakları mücadelesi vermiş bütün kadınlarımızı da saygıyla anıyoruz, onların da emeklerini hatırlatmak istiyoruz. Söylendi, evet, toplumun yarısını kadınlar oluşturmasına rağmen, maalesef, bugün Parlamentonun sadece yüzde 17’sini teşkil ediyor kadın milletvekilleri. Başta kendi partim olmak üzere, bütün siyasi partilerin zannediyorum bu konuda bir öz eleştiri vermesi gerekiyor. Bizler, kadınlar eşit temsil hakkı istiyoruz. Seksen beş yıl önce kadın ve erkeğin eşit olduğunu kabul edip kadınların bu hakkını tanıyan Büyük Atatürk önderliğindeki anlayışın bugün daha ileri taşınması gerekirken, maalesef, kadınların bugün yaşam haklarının ne kadar saldırıya uğradığıyla gündemimiz çokça meşgul; her gün 3 kadın cinayet kurbanı. Seçme seçilme hakkını kullanmak bir yana, yaşam hakları dâhi ellerinden alınıyor ve bununla ilgili somut, gerçekçi, etkili adımlar atılmadığı da bir gerçek. Şöyle söyleyelim: 2006’dan beri yayınlanan toplumsal cinsiyet eşitsizliği raporlarında 106’ncı sıradayken, on iki yılda 25 basamak gerilemiş, 149 ülke arasından 130’uncu olmuşuz maalesef. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Devam edin Sayın Kayışoğlu. NURHAYAT ALTACA KAYIŞOĞLU (Bursa) - Bu on iki yıla baktığımızda, 2007’den itibaren; 2007, 2012, 2016 ve son olarak 25 Kasım 2019’ da 4 kadına yönelik şiddetle mücadele eylem planı ve strateji belgesi yayınlandı. Her birinde, zihniyet dönüşümü gerçekleştirilmesi gerektiği, toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda farkındalık, kurumlar arası koordinasyon yapılması gerektiği açıklandı ama on iki yılda, tam tersine, kadın cinayetlerinin, şiddete uğrayan kadınların sayısının katlanarak arttığına şahitlik ediyoruz. Son olarak yaşanan Ceren Özdemir olayıyla ilgili ve Şule Çet davasında verilen kararla ilgili şunu belirtmek gerekiyor ki özellikle infaz rejiminde çok ciddi değişiklikler yapılması gerekiyor. Yani Ceren Özdemir’in katilinin bir çocuğu öldürmekten, kasten adam öldürmekten cezaevinde olması gerekirken, yanında bir sürü yüz kızartıcı suçu da varken dışarıda olması infaz rejiminin çok ciddi sorunları olduğunu ve bunun değiştirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ki daha önce de bir çalışma yapıldı ama tozlu raflarda yerini aldı; çocuk istismarları, cinayetleri ve kadın cinayetleriyle ilgili olarak 24 Hazirandan önce bir çalışma yapılmıştı. Bugün anmakla yetinmeyelim bunu hayata geçirelim diye tekrar buradan sesleniyorum. Diğer bir konu… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) NURHAYAT ALTACA KAYIŞOĞLU (Bursa) – Sayın Başkan… --- **Kaynak gösterme:** Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP, Bursa). “5 Aralık Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanınmasının 85'inci yıl dönümü vesilesiyle başta Nezihe Muhiddin olmak üzere kadın hakları için mücadele vermiş bütün kadınlarımızı saygıyla andıklarına, kadınların yaşam hakları konusunda somut, gerçekçi, etkili adımların atılması, İstanbul Sözleşmesi'nin uygulanması ve infaz rejiminde ciddi değişikliklerin yapılması gerektiğine, 5 Aralık ilk Kültür Bakanı Talât Sait Halman'a ölümünün 5'inci yıl dönümünde Allah'tan rahmet dilediğine ve Londra'da yapılan NATO Zirvesi'ne ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim tutanağı, 5 Aralık 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nurhayat-altaca-kayisoglu-27-2019-12-05-5-aralik-turk-kadinina-secme-ve-secilme-hakki-taninmasinin-85-inci-yil (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=82984 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.