# 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin Maddeleri münasebetiyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem) - **Konuşmacı:** Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP, Bursa) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim - **Tarih:** 19 Aralık 2019 - **Gündem:** 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin Maddeleri münasebetiyle - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=84231 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nurhayat-altaca-kayisoglu-27-2019-12-19-2020-yili-merkezi-yonetim-butce-kanun-teklifi-ile-2018-yili-merkezi-yo > Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP), 19 Aralık 2019 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin Maddeleri münasebetiyle); konuşma 643 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA NURHAYAT ALTACA KAYIŞOĞLU (Bursa) – Teşekkür ederim. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin 3’üncü maddesi üzerinde grubum adına söz almış bulunuyorum. Nedir bu 3’üncü madde, biraz önce okundu, “Denge” başlığı altında, bir ülkenin merkezî hükûmetinin belirli bir dönemde yaptığı veya yapmayı öngördüğü harcamalarla elde ettiği veya elde edeceği gelirler arasındaki farkı düzenliyor. Eğer harcamalar, gelirden fazla ise bütçe açığı; gelir, harcamalardan fazla ise bütçe fazlası oluşuyor. Maalesef, biz de hep bütçe açığıyla karşı karşıya kalıyoruz. On yedi yıllık AKP iktidarıyla ilgili, bütçe dengesine baktığımızda, son yıllarda gittikçe istikrarlı bir şekilde artan bütçe açığıyla karşı karşıyayız. Örneğin, bir önceki yıl 2017’de 47,8 olan bütçe açığı, bu yıl -biraz önce maddede de okunduğu gibi- 72,8 milyar lira. Peki, niye böyle oluyor? Çünkü gün geçtikçe borçlanıyoruz, faiz artıyor. Örneğin, 2018 yılında önceki döneme göre faiz giderlerinin yüzde 30,4 arttığını görüyoruz. Evet, bugüne kadar, hatta biraz öncesine kadar bütçe kanunu teklifini görüştük; maddeler oylandı, geçti. Şimdi kesin hesap kanunu teklifini görüşüyoruz. Meclisin en önemli denetim yetkilerinden biri ama AKP iktidarı, iktidara geldiğinden beri denetimden hoşlanmadığı için ya Anayasa değişikliğiyle ya mevzuat değişikliğiyle ya da fiilen denetim yollarını ortadan kaldırıyor. Değerli arkadaşlar, biz her seçim döneminde ve yasama dönemlerinde kesin hesap komisyonu kurulsun diye projeler hazırlıyoruz, kanun teklifleri getiriyoruz ve biz diyoruz ki: “Biz, iktidara geldiğimizde muhalefetten birini seçeceğiz başkan olarak.” ve iktidar, bu Meclise, milletin Meclisine hesap versin istiyoruz ama siz bugüne kadar bunu kabul etmediniz. Şimdi 2020 bütçesi geçti, yarın bütünü oylanacak. Seneye bu verilen yetkiyi Hükûmet doğru kullanmış mı, verimli kullanmış mı, usulüne uygun kullanmış mı, bir sorumlu varsa hesap sorulmuş mu nasıl denetleyecek? Kesin hesapla ama bakıyorsunuz, Komisyonda ne yapıyorlar, diyorlar ki: “Efendim, zaman dar.” Oylanıyor ve çoğunlukla tabii, iktidar partisinin oylarıyla, hızlıca, kesin hesapla ilgili raporlar, Sayıştay raporları görüşülmeden buraya geliyor ve denetimsiz kalıyor. Uzmanlarımızın da belirttiği gibi, Sayıştayın hazırladığı dış denetim genel değerlendirme raporlarında kamu zararlarına ilişkin hususlara yer verilmiyor, mahallî idarelerle ilgili raporlar, Plan ve Bütçe Komisyonuna gelmiyor. Denetçilerin -gözlemleniyor bu- baskı altında çalıştığı, bazı kurum, şirket isimlerinin gizlendiği, raporlarda görülüyor. Yedek ödenek aktarım tutarı, kanunen yüzde 2 ama bakıyorsunuz, yüzde 7,21 harcanmış. Peki, değerli arkadaşlar, bu Meclisin, bu yüce Meclisin çıkardığı kanuna yürütme organı uymuyorsa, şimdi siz, bu kesin hesap kanunu teklifine elinizi kaldırıp kanuna aykırı olarak kendi çıkardığınız kanuna saygı duymayarak evet mi diyeceksiniz? Soruyorum size, bu yetkinizi kullanmayacak mısınız? (CHP sıralarından alkışlar) Kullanmazsanız, Hükûmet de böyle her sene, ödenek üstü 63 milyar, bir dahaki dönem 80 milyar, 100 milyar, bol keseden bu milletin parasını harcar; siz de vicdanınız rahat uyuyun değerli arkadaşlar. Evet, birçok kamu idaresi raporlarının kanuni sürelerinde hazırlanmadığı, Sayıştaya gönderilmediği, kamu-özel ortaklıklarıyla ilgili sorunlar, hepsi tespit edilmiş. Tam 232 kamu idaresinin raporlarında 8.240 ihlale rastlanmış ve bunların çoğu, sürekli devam eden ihlaller. İşte, bu denetimsizlik olduğu sürece de bu ihlaller devam edecektir. Bu arada, alt komisyon kurulması talebi de kabul edilmemiş yine grubunuzun üyeleri tarafından Plan ve Bütçe Komisyonunda. Bunlar, kabul edilemez. Şimdi, günlerdir konuşuyoruz, bütün gerçekler ortada ama bakıyoruz, iktidar sürekli masal anlatıyor. Hani, Engin Başkanımız da diyor ya, hakikaten La Fontaine’in tahtına göz dikmişsiniz. Tarım Bakanı diyor ki Komisyonda: “Cumhuriyet tarihinin en yüksek miktarda şeker pancarını ürettik.” Daha o tutanaklardaki mürekkep kurumadan bakıyorsunuz, Rusya’dan şeker… Buradaki bütçe açılış konuşmasında Sayın Canikli rakamların üstüne bastıra bastıra dedi ki: “On yedi yılda 197 milyon akıllı cihaz satılmış. Ne kadar güzel, ne güzel büyümüşüz.” Ya, insanın yüzü kızarır “197 milyon cihaz satılmış.” derken. Tüketim ekonomisini övüyorsunuz. Ya, şöyle deseniz: “197 milyon cihaz ürettik.” deseniz biz de sizi burada alkışlarız, ellerimiz patlayana kadar alkışlarız. (CHP sıralarından alkışlar) Ama yok, üretim yok. Borçlanarak, kredi kartıyla vesaireyle aldığımız bu cihazlar da dışarıda üretildiği için bizim millî gelirimiz dışarıya gidiyor; insan bunu burada söyleyemez. ARZU AYDIN (Bolu) – SİHA’ları, İHA’ları alkışladığınız gibi mi? Onları da alkışlayın. NURHAYAT ALTACA KAYIŞOĞLU (Devamla) – Siz karar verirsiniz bizim neyi alkışlayacağımıza, her şeye karar verdiğiniz gibi. --- **Kaynak gösterme:** Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP, Bursa). “2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin Maddeleri münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim tutanağı, 19 Aralık 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nurhayat-altaca-kayisoglu-27-2019-12-19-2020-yili-merkezi-yonetim-butce-kanun-teklifi-ile-2018-yili-merkezi-yo (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=84231 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.