# Çalışma saatleri ve konuları hk. - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Nuri Çilingir (CHP, Manisa) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 9. Birleşim - **Tarih:** 18 Ekim 2006 - **Gündem:** ÇALIŞMA SAATLERİ VE KONULARI HK. - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c132/b009/tbmm221320090397.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nuri-cilingir-22-2006-10-18-calisma-saatleri-ve-konulari-hk > Nuri Çilingir (CHP), 18 Ekim 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 9. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ÇALIŞMA SAATLERİ VE KONULARI HK.); konuşma 975 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) NURİ ÇİLİNGİR (Manisa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Cumhuriyet Halk Partisi Grup önerisi üzerinde soz almış bulunuyorum, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum Değerli arkadaşlar, eğer bu önerimiz kabul edilir ise neyi görüşeceğiz, önce. bunu anlatmak istiyorum Bundan ıkı sene önce vermiş olduğum çekirdeksiz kuru uzumun sorunlarıyla ilgili Meclis araştırma önergesi, konumuz budur Bu konuyu kısaca sizlere aktarmak istiyorum Bu öneriyi verdi, biraz önce de ifade ettiğim gibi, tam ıkı yıl oldu Ben, bu araştırma önergesini verdiğimde, uzum üreticileri ve ihracatçıları oldukça zor bir donem yaşıyordu Bu durumun araştırılarak düzeltilmesi için bu önergeyi vermiştim Ancak, ıkı yıl aradan sonra, çekirdeksiz kuru uzum üreticileri ve ıhıacatçıbrınm durumuna baktığımızda durum daha da içler acısıdır AKP İktidarı döneminde, çekirdeksiz kuru uzum üreticileri perişan olmuşlar, ürünlerini satamaz hale gelmişlerdir Türkiye'de, tarım, özellikle son yıllarda buyuk aşınmaya uğramıştır Ancak, tarım, ülkemiz için hem sektorel hem de sosyopohtık olarak büyük önem taşımaktadır Ülkemizde, tarım reformunun iç ve dış savunucuları, tarım sektörünü ülke kaynaklarını yutan bir kara delik olarak göstermektedirler Aslında, durum onların dusunduğu gibi değildir Ülkemizin tarımsal verimliliği, gelişmiş ülkelerin oldukça gerisindedir Dünyada esen liberal politikaların ülkemize yansımaları, tarımı sanayileşmeye engel olarak görmektedir Bugün, tarımın içinde bulunduğu çöküntünün ana sebebi üretimin yerinin tarımsal dış alımla doldurulması esasına dayanan teslimiyetçi politikalardır Saldın altında olan yalnız tarım değil, ülkenin ekonomisi ve toplumsal yaşamıdır Ülkemizin dört bir yanında, geçimlerini çiftçilikle sağlayan insanlarımız perişan durumdadırlar Ege bölgesinde çekirdeksiz uzum üreten çiftçilerimiz de aynı kaderi paylaşmaktadır Değerli milletvekilleri, ülkemiz, çekirdeksin kuru uzum üretici ülkeleri içerisinde, üretim ve ihracatta, dünyada birinci sırada yer almaktadır Ülkemizde üretilen çekirdeksiz kuru uzumun yaklaşık yüzde 90'ı ihraç edilmektedir Türkiye, dünyadaki çekirdeksiz kuru uzum ticaret hacminden yüzde 50'ye yakın pay almaktadır Yine, ülkemiz, fiyatların oluşmasında belirleyici rol oynamakta ve çekirdeksiz kura uzum ihracatından, yaklaşık, her yıl 250 milyon dolar ihracat gelin elde edilmektedir Türkiye açısından bu kadar öneme sahip olan çekirdeksiz kuru uzum, Ege bölgesi halkının buyuk çoğunluğunun tek geçim kaynağıdır Değerli milletvekilleri, ülkemiz ve Ege bölgemizin ekonomisinde önemı çok buyuk olan çekirdeksiz uzum üreticilerimiz buyuk sorunlarla karşı karşıyadırlar Yıllardır, üreticilerimiz için uygulanan yanlış politikalar, bu sorunların giderek çoğalmasına sebep olmuştur Önceki yıllarda, çekirdeksiz kuru uzum dikim alanlarının yeterli seviyede bulunması ve TARİŞ'in devlet destekli uran alımı sayesinde üreticilerimiz biraz olsun korunuyorlardı Dikim alanlarının yıllar itibariyle bilinçsiz olarak genişlemesi, üreticilerden devlet desteğinin çekilmesiyle, uzum üreticilerimiz kendi kaderlerine terk edilmişlerdir Dikim alanlarının yıllar itibariyle çoğalması, rekoltenin kaçınılmaz olarak yükselmesine de sebep olmaktadır Geçmiş yıllara baktığımızda Türkiye'nin çekirdeksiz kura uzum ihracatı, yıllara göre değişmekle birlikte, 200-230 bin ton aralığındadır Örneğin 2000-2002 15 yılında, üretim 226 bin ton iken, ıhracaıımız 206 bin ton olarak gerçekleşmiştir 2005-2006 iş yılında, yanı geçen yıl üretim 243 bin ton olarak gerçekleşirken, ıhracalımız 202 bin ton olmuştur Yanı, söylemek istediğim, üretim karşılığında ihracatımızda önemli bir değişiklik olmuyor Uzum rekoltesinin yüksek olması ve buna bağlı olarak ihracatın artmaması, üretici ve ihracatçıları zor durumda bırakmakladır Ozum üretiminden zarar eden çiftçilerimiz, uzum bağlarını sökerek yerine nar, kiraz gibi meyveler dikmeye başlamışlardır Bu durum, uzun vadede, ülkemizde yetiştirilen çekirdeksiz uzumun azalmasına, dolayısıyla, dünyadaki üstünlüğümüzün kaybolmasına yol açacaktır Yine bu durum, buyuk bir bolumu ihraç edilen çekirdeksiz kuru üzümden ülkemizin elde etmiş olduğu gelirin azalması anlamına gelmektedir Değerli milletvekilleri, Dünya Bankası ve IMF"nın dayatmasıyla, 2000 yılında kabul edilen 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatifleri Birlikleri Hakkında Kanun, birliklere daha geniş bir özerklik verdi Bu Kanun'la birlikte, sadece özerk kılınmadı aynı zamanda malı açıdan bağımsız sayıldı Yanı, devletin malı desteğinden yoksun bırakıldı Ülkemizde çekirdeksiz kuru üzümdeki arz fazlalığı nedeniyle oluşan stoklar, bir üretici kuruluşu olan TARİŞ Uzum Birliği tarafından taşınmaktadır Devlet desteği alamayan TARİŞ Uzum Bıdığı, kendi oz kaynaklarıyla arz fazlası urctımı karşılamakta zorlanmaktadır Bu stok yûku nedeniyle, TARİŞ Uzum Bıdığının oz kaynakları gun geçtikçe zayıflamaktadır Aslında, TARİŞ Uzum Bıdığının varlığı, ortaklarının yanında, ortak olmayan üreticiler için de bir güvencedir TARİŞ Uzum Bıdığı tarafından açıklanan fiyat, ortak olmayan üreticiler tarafından da referans fiyat olarak kabul edilmektedir Ancak, devletin malı desteğinden yoksun olan TARİŞ Üzüm Bıdığı, istediği şekilde piyasaya müdahale edememektedir Devletin müdahale alımı yapmaması, üreticilerimizin piyasada yalnızlığı ve piyasada tek başına hareket etmek zorunda kalmaları alıcıların değişik yol ve yöntemlerle üretici uzenne baskı oluşturmasına yol açmaktadır Yanı üreticiler, piyasa fiyatlarının belirlenmesinde hiçbir katkıda bulunamıyorlar Değerli milletvekilleri, rekolte fazlalığı nedeniyle 26 Haziran 2006 tarihinde 1 kilogramı 1,54 YTL olan çekirdeksiz kuru uzumun borsa fiyatı, bugünlerde, I YTL'nın altına düşmüştür Müdahale edilmemesi durumunda duşuş devam edecektir Bu durumun, bir şekilde, mutlaka onunc geçilmelidir Son yıllarda, özellikle Adalet ve Kalkınma Partisi Hükümeti donemmde, üretici len m iz, ürettikleri ürünleri maliyetinin altında satmak zorunda kalmaktadırlar Bu durum, devletin etkin denetiminin olmayışından kaynaklanmaktadır Arz fazlası urun var diye üreticinin cesaretim kırmaya hakkımız yoktur Hükümetler, doğru kararlar alarak üreticisini, ihracatçısını korumak zorundadırlar Olayları ve gelişmeleri önceden görerek üreticilerimizin ve ihracatçılarımızın lehine piyasa oluşturmak, kamunun mutlak görevi olmalıdır Sayın milletvekilleri, bakın, Turgutlu Belediyesi Adalet ve Kalkınma Partili bir belediye Belediye Başkanımız uzumde yaşanan bu duruma isyan ediyor Belediyenin resmî kâğıdı altında birinci imza kendisinin olmak üzere, Ziraat Odası, birlik başkanları, butun muhtarların imzaladığı yardım çağrısını biz mıttetvekMerine gönderiyor Belediye Başkanı sızın partinizden ve bu konunun çözümüne katkıda bulunabilmek adına böyle bir girişime ihtiyaç duyuyor Belediye Başkanımız, haklı olarak isyanını paylaşıyor, vatandaşın isyanını paylaşıyor Arkadaşlar, durum, gerçekten çok kotu ve içler acısıdır Burada tekrar dikkatinizi çekmek istiyorum Ülkemizin en önemli urunu olan çekirdeksiz uzumun sorunlarının bu boyuta gelmesinin sebeplen araştırılarak çozum yollarının bir an önce tespit edilmesi gerekmektedir Sorunun çozümu için tespit edilen önlemler hemen uygulanmalıdır Bu duygularla, Meclis araştırma önergemizin, yanı getirdiğimiz Grup önerimizin kabul edilmesini bekliyorum Biraz önce Tekirdağ Milletvekili Sayın Enis Tutuncu de bahsetti Tekelin özelleştirilmesiyle çok buyuk bir yanlış yapıldı Hem çekirdeksiz kuru uzum üreticisi hem yaş uzum satarken, bunlar yağmur aldıktan sonra çatladığından ve saklamadığından dolayı, elde kalan üzümlerin suma yapılması anlamında düşündüğümüzde, Tekel elden gittiği için, bu üreticiler tamamen desteksiz kaldı ve sız, eski politikalara aynen devam elliniz Dolayısıyla, sızın bundan önceki hükümetten bir farkınız yoklur Bu üreticiler size bu cevabı en kısa zamanda vcreccklır Hepinize saygılar sunuyorum (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Nuri Çilingir (CHP, Manisa). “Çalışma saatleri ve konuları hk”. TBMM Genel Kurulu, 9. Birleşim tutanağı, 18 Ekim 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nuri-cilingir-22-2006-10-18-calisma-saatleri-ve-konulari-hk (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c132/b009/tbmm221320090397.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.