# Petrol piyasası kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ve içişleri ile sanayi, ticaret, enerji tabii kaynaklar, bilgi ve teknoloji komisyonları raporları (s.s.:1230) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Nuri Çilingir (CHP, Manisa) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim - **Tarih:** 17 Ocak 2007 - **Gündem:** PETROL PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI VE İÇİŞLERİ İLE SANAYİ, TİCARET, ENERJİ TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONLARI RAPORLARI (S.S.:1230) - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c144/b051/tbmm221440510444.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nuri-cilingir-22-2007-01-17-petrol-piyasasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-tasarisi-v > Nuri Çilingir (CHP), 17 Ocak 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: PETROL PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI VE İÇİŞLERİ İLE SANAYİ, TİCARET, ENERJİ TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONLARI RAPORLARI (S.S.:1230)); konuşma 835 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) NURİ ÇİLİNGİR (Manisa) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; 1230 sıra sayılı Petrol Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı üzerinde şahsım adına söz aldım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Az önce bize bilgiler sunan, Akaryakıt Kaçakçılığını Önleme Araştırma Komisyonu Başkanlığını da yapan Sayın Vahit Kiler'e çok teşekkür ediyorum. Türkiye'de akaryakıt kaçakçılığının hangi boyutlarda olduğunu net bir şekilde ortaya koydu. Ben biraz daha, tekrar, vurgulamak istiyorum, çünkü, rakamlar çok çarpıcı. Türkiye'nin bunu çok iyi kavraması lazım. Bu hesaplar araç sayısıyla yapılıyor. Hatta, bu, çıkarılan hesapların eksik olduğu iddiaları da var. İki yıl içerisinde 7,8 milyon ton kaçak petrol, yakalanan ancak 70 bin ton. Devletin vergi kaybı 10,7 milyar YTL iki yılda. Yıla böldüğümüz zaman 5 milyar YTL'nin, yani, eski rakamla 5 katrilyonun üstünde bir rakam, yani, rant ve kaçak bu kadar çok olunca şunu görüyoruz ki, buna bulaşmayan ne şirket var ne insan var, ne yazık ki, ne de bürokrat var. Bunu önlemek için 2003'ten bu yana çalışmalarımız var, ama, yeteri kadar adım atıldığını, tedbir alındığını, yasa olarak değil, ama, uygulama olarak, ne yazık ki, göremiyoruz. Bir şeyler söyleniyor, komisyonlar kuruluyor, çalışmalar yapılıyor, yasa çıkarılıyor. Yasanın maddesi, uygulaması geciktiriliyor. Hatta, son noktaya kadar uzatılıyor. Uzatıldıktan sonra da tekrar erteleme talepleriyle karşı karşıya kalıyoruz. Ulusal marker uygulaması 2003 yılında çıkarılan yasada yer aldı. Aradan geçen iki buçuk-üç seneye yakın zaman içerisinde bunu Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu yapamayacak idiyse ne diye bu kanun teklifini getirdi? Yani, şuna karar vermemiz lazım: Biz bu kaçakçılığı gerçekten önlemek istiyor muyuz, istemiyor muyuz? Rakam bu kadar büyük olunca, gerçekten insanın düşünmesi gerekiyor. Değerli arkadaşlar, Sanayi Komisyonu toplantısında Sayın Abdüllatif Şener, konuşmasında "Başbakanlık genelgesiyle Akaryakıt Kaçakçılığıyla Mücadele Komisyonu oluşturulmuştur." diye bir ifadede bulundu ve "Bu Komisyonda 10 kurum vardır." dedi. İçişleri Bakanlığını temsilen Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı temsilcileri, Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Denizcilik Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu temsilcilerinden oluşan bir komisyon. Yani, aşağı yukarı Kabinenin yarısını temsil edecek durumda bakandan oluşan bir kurul. Şimdi, Türkiye'de meşhur bir laf var: Çıkmayacak iş istiyorsanız kurullara havale edeceksiniz. Bu da, herhalde öyle olmuş. Aradan geçen iki buçuk sene içerisinde bu konuda yapılan bir çalışma, ciddi bir çalışma, atılmış bir adım, ne yazık ki, yok. Bundan üzüntü duyuyoruz, çünkü, bu çalışma ne kadar çok gecikirse akaryakıttaki fiyat artışı o kadar yüksek. Vatandaşlarımızın şunu bilmesi gerekir ki, bugün 2 dolara, 2,5 dolara akaryakıt alıyorlarsa bunun üçte 2'si vergidir. Yani, devlet demektedir ki, ben normal yollarla gelir vergisiyle para toplaya- mıyorum, bütçeyi denkleştiremiyorum. Burada hazır bir kumbara var, her ay para buraya düşüyor. Bundan yüksek vergi alıyorum. Bu yüksek vergiyi aldığınız süre de kaçakçılığı önlemek tabii ki zor, ama, azaltmak mümkün. İşte, bunun için yasada ulusal marker uygulaması getirme çalışması yapıldı. O zaman, Komisyonumuzdan oy birliğiyle çıktı bu karar ve sevinmiştik, hiç olmazsa bu kaçakçılık önlenir diye. Kaçakçılık konusunda Türkiye'de bir yanlış anlayış daha var. Biraz önce de ifade edildi, ben, tekrar etmek istiyorum. Sanki, sınırdan kamyonlarla getirilen az miktardaki akaryakıt, Türkiye'nin kaçak akaryakıtı zannediliyor, ama, bu olay böyle değil. Esas kaçakçılık, tankerlerle ve başka araçlarla yapılan kaçakçılıktır; yoksa, 7,8 milyon ton petrol iki yılda herhalde Habur Sınır Kapısı'ndan veya Van'daki sınır kapılarından, Gürbulak'tan, Edirne'den girecek değildir. Bu rakamlara baktığımızda, yapmamız gereken çalışma net ortaya çıkmaktadır değerli arkadaşlar. Şimdi, bu getirilen tasarıyla, umuyoruz ki, bunlara bir son verilmiş olur ve bu kaçakçılığın önlenmesi sonucunda, petrol fiyatları aşağı çekilir. Talebimiz ve isteğimiz budur. Dünyanın hiçbir ülkesinde artık 2,5 dolara, 2 dolara petrol kalmamıştır. Ay sonunda kredi kartlarımıza ve ödememize baktığımız zaman görüyoruz ki, en büyük masrafımız akaryakıt gideridir, petrol gideridir. Bunu, Türkiye vatandaşları, Türkiye halkı, Türkiye sanayisi daha fazla taşıyamaz. Kaçakçılığı önleyeceksiniz, ulusal marker'ı bir an önce uygulayacaksınız, tedbirlerinizi tam alacaksınız ve buradan elde edeceğiniz ilave vergiyle, akaryakıt fiyatlarını aşağı düşüreceksiniz. Yani, dolaylı vergileri yüzde 72'den yüzde 30'lara indirmeniz gerekir süreç içerisinde, ama, siz, AKP İktidarı sürecinde, iddianızın tam tersini yaptınız, bu oranı yükselttiniz. İşte size bir fırsat, önleyin akaryakıt kaçakçılığını, bunlar normal vergi yoluyla tahsil edilsin, hem petrol fiyatlarını düşürün hem dolaylı vergilerin oranını düşürmüş olun. Bizim arzumuz ve isteğimiz şudur ki, bu kanunda, biraz önce Grup sözcümüz de söyledi, birtakım yanlış hükümler de var. Bu hükümler, biraz aşırı kaçmış hükümler. Tabii ki, yakalanan, kaçak yakalanan akaryakıtın elde edilen gelirinden bir miktar, ihbar edene, pay verilmesi gerekir, ama, bu miktar, herhalde, yüzde 25, artı yüzde 25, yüzde 50 olamaz. Düşününüz ki, biraz önce verdiğim rakamlarda 10 milyar YTL, 10,7 milyar YTL iki yılda, bir yılda 5,35 YTL paradan bahsediyoruz burada. Bu sadece vergisi. Satıldığı zaman bunun yarısı yakalatana verilmiş olacak ki, bu biraz yüksek rakam olarak görülüyor. Sayın Bakan da burada, kendisi bir önerge verirse, bu rakamların biraz aşağı çekilmesi gerektiğini düşünüyoruz, maddeler bazına geldiğimizde. Değerli arkadaşlar, Türkiye'nin enerjiyle ilgili en önemli sorunu, tabii ki, petrol sorunu. Biraz önce görüştüğümüz ve kanunlaşan, petrol aramayla ilgili yasa da, inşallah, beklediklerimiz doğrul- tuşunda gerçekleşir. Karadeniz'den derin noktalarda petrol çıkar ve bu kaçakçılık da önlenirse Türkiye rahata, refaha kavuşur, daha güzel günlere gitmenin başlangıcını yapmış olur. Ben bu duygularla, hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Nuri Çilingir (CHP, Manisa). “Petrol piyasası kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ve içişleri ile sanayi, ticaret, enerji tabii kaynaklar, bilgi ve teknoloji komisyonları raporları (s.s.:1230)”. TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim tutanağı, 17 Ocak 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nuri-cilingir-22-2007-01-17-petrol-piyasasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-tasarisi-v (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c144/b051/tbmm221440510444.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.