# Trakya'daki su kaynaklarının korunması ve su kıtlığına karşı alınması gerekn önlemler, küresel ısınmanın ülkemize etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemler, çıldır gülünde meydana gelen kirliliğin sebepleri ve çözümlerinin araştırılarak alınması gereken önlemler, su kaynaklarının kullanımı ve korunması ile ankara'da yaşanan su sorunlarının araştırılması, beyşehir gölünün su seviyesi ve ekolojik dengesiyle ilgili, küresel ısınma ve iklim değişikliği sorunlarının araştırılması, küresel ısınma ve küresel ısınmanın neden oluğu su sorunları, izmir ili başta olmak üzere ege bölgesindeki su kaynakları yönetiminde yaşanan sorunlar hakkında, iznik gölündeki çevre sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemler hakkında, gediz nehrindeki kirliliğin araştırılarak alınması gereken önlemler, uluabat gölündeki çevre sorunlarının araştırılması, mavi tünel projesi'nin silifke ovası ve göksu deltasına muhtemel etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemler hakkında (10/1,4,5,7,9,10 - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Nuri Uslu (AK Parti, Uşak) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim - **Tarih:** 23 Ekim 2007 - **Gündem:** TRAKYA'DAKİ SU KAYNAKLARININ KORUNMASI VE SU KITLIĞINA KARŞI ALINMASI GEREKN ÖNLEMLER, KÜRESEL ISINMANIN ÜLKEMİZE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, ÇILDIR GÜLÜNDE MEYDANA GELEN KİRLİLİĞİN SEBEPLERİ VE ÇÖZÜMLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, SU KAYNAKLARININ KULLANIMI VE KORUNMASI İLE ANKARA'DA YAŞANAN SU SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, BEYŞEHİR GÖLÜNÜN SU SEVİYESİ VE EKOLOJİK DENGESİYLE İLGİLİ, KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, KÜRESEL ISINMA VE KÜRESEL ISINMANIN NEDEN OLUĞU SU SORUNLARI, İZMİR İLİ BAŞTA OLMAK ÜZERE EGE BÖLGESİNDEKİ SU KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE YAŞANAN SORUNLAR HAKKINDA, İZNİK GÖLÜNDEKİ ÇEVRE SORUNLARININ ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER HAKKINDA, GEDİZ NEHRİNDEKİ KİRLİLİĞİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, ULUABAT GÖLÜNDEKİ ÇEVRE SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, MAVİ TÜNEL PROJESİ'NİN SİLİFKE OVASI VE GÖKSU DELTASINA MUHTEMEL ETKİLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER HAKKINDA (10/1,4,5,7,9,10 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nuri-uslu-23-2007-10-23-trakya-daki-su-kaynaklarinin-korunmasi-ve-su-kitligina-karsi-alinmasi > Nuri Uslu (AK Parti), 23 Ekim 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TRAKYA'DAKİ SU KAYNAKLARININ KORUNMASI VE SU KITLIĞINA KARŞI ALINMASI GEREKN ÖNLEMLER, KÜRESEL ISINMANIN ÜLKEMİZE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, ÇILDIR GÜLÜNDE MEYDANA GELEN KİRLİLİĞİN SEBEPLERİ VE ÇÖZÜMLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, SU KAYNAKLARININ KULLANIMI VE KORUNMASI İLE ANKARA'DA YAŞANAN SU SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, BEYŞEHİR GÖLÜNÜN SU SEVİYESİ VE EKOLOJİK DENGESİYLE İLGİLİ, KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, KÜRESEL ISINMA VE KÜRESEL ISINMANIN NEDEN OLUĞU SU SORUNLARI, İZMİR İLİ BAŞTA OLMAK ÜZERE EGE BÖLGESİNDEKİ SU KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE YAŞANAN SORUNLAR HAKKINDA, İZNİK GÖLÜNDEKİ ÇEVRE SORUNLARININ ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER HAKKINDA, GEDİZ NEHRİNDEKİ KİRLİLİĞİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, ULUABAT GÖLÜNDEKİ ÇEVRE SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, MAVİ TÜNEL PROJESİ'NİN SİLİFKE OVASI VE GÖKSU DELTASINA MUHTEMEL ETKİLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER HAKKINDA (10/1,4,5,7,9,10); konuşma 982 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) NURİ USLU (Uşak) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. 21 milletvekili arkadaşımla birlikte vermiş olduğumuz küresel ısınma ve iklim değişikliği sorunlarının araştırılması amacıyla Meclis araştırması açılması konusunda söz almış bulunuyorum. Konuşmama başlamadan önce, artan terör saldırılarıyla şehit düşen kardeşlerimize Allah’tan rahmet, ailelerine ve milletimize de başsağlığı diliyorum. Bugün cenaze törenine Uşak Milletvekili arkadaşım Sayın Mustafa Çetin’le birlikte katıldığımız Uşaklı Asteğmen Mehmet Bozkuş da yapılan hain saldırı sonucunda hayatını kaybetmiş ve şehit olmuştur. Bugün binlerce Uşaklı hemşehrimin vakur duruşu ve duaları arasında ebedi makamına uğurladığımız kardeşimize de Allah’tan rahmet ve merhamet diliyorum. Ayrıca, onunla birlikte olup da yaralanan tüm vatan evlatlarımıza da Allah’tan acil şifalar diliyorum. Sayın milletvekilleri, küresel ısınma ve buna bağlı olarak oluşan iklim değişikliği insanlığın en önemli sorunlarından biri hâline gelmiştir. Küresel ısınmanın sebep olduğu iklim değişikliğine bağlı sıkıntılar insanlık için her geçen gün daha ağır bir şekilde hissedilmeye başlanmıştır. Küresel ısınma, sıcaklık, yağış, nem, rüzgâr gibi iklim etmenlerinde bölgesel ve küresel bazda değişimlere neden olmaktadır. Fosil yakıtların yakılması, sanayinin plansız ve düzensiz gelişmesi, arazi kullanımındaki değişimler, ormansızlaşma, orman yangınları ve benzeri etkenler sera gazlarının atmosferdeki miktarının hızla artmasına ve son yüzyılda yeryüzündeki ortalama sıcağın 0,74 °C yükselmesine neden olmuştur. İklim değişikliği ve küresel ısınmaya neden olan sera gazlarının atmosfere en fazla enerji sektörü tarafından verildiği bilinmektedir. Ülkemizde 1990 yılından bu yana toplam sera gazı salınımı, on beş yılda yaklaşık 2 kat artış göstererek, 2004 yılında 286 milyon tona çıkmıştır. Bu salınımın yüzde 76’sı enerji kaynaklıdır. Yutak alanlarıyla net salınım 230 milyon tona inecektir. Küresel sıcaklıktaki artışlara bağlı olarak hidrolojik döngünün düzensizleşmesi, kara ve deniz buzullarının erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, sıcak hava dalgalarının şiddet ve seviyesinin artması bazı bölgelerde ekstrem yağışların ve taşkınların artmasına, bazı bölgelerde ise kuraklıkların daha şiddetli ve sık olmasına, dolayısıyla ekolojik sistemleri ve insan yaşamını doğrudan etkileyecek önemli değişikliklerin oluşmasına neden olmaktadır. İklim değişiklikleri hayvan ve bitkilerin doğal yaşam alanlarında da değişikliklere yol açacak, yaşam alanları daralacak ve büyük göçler yaşanabilecektir. Yeni koşullara uyum sağlayamayan çok sayıdaki bitki, böcek ve kuş türünün ortadan kalkacağı bilim otoritelerince söylenmektedir. İklimdeki bu değişiklikler tarım bitkilerinin bir kısmında da değişime neden olacak, bitkilerin ekim ve dikim tarihleri ile çeşit ve türlerinde önemli değişiklikleri beraberinde getirecektir. Artan sıcaklıkla beraber buharlaşma da artacağından, özellikle sulanan alanlarda tuzlanma ve çoraklaşma daha da artacaktır. Sıcaklık artışıyla birlikte tarım alanlarında sulama ihtiyacı artacağından, şu anda su tüketiminin büyük bir kısmını oluşturan tarımsal sulamada kullanılan su ile ev ve sanayide kullanılan su rekabeti büyüyecek, özellikle büyük kentlerde su kaynaklarındaki sorunlara yenileri eklenecektir. İçme amaçlı su ihtiyacı daha da artacaktır. Yer altı su seviyelerinde de önemli ölçüde azalmalar görülecektir. Su kaynaklarına olan ihtiyacın artması, ulusal ve uluslararası su ihtilaflarının artmasına neden olabilecektir. Günümüzde ve gelecekte, su en çok ihtiyaç duyacağımız maddelerin başında gelmektedir. Bu nedenle, su kaynaklarının temiz olarak muhafaza edilmesi, dağıtımının, dağıtım sistemindeki kayıpların önlenmesi, tasarruflu kullanılması ve kullanıldıktan sonra toplanıp temizlenmesi ve tekrar kullanıma verilmesi çok büyük önem arz etmektedir. Türkiye, küresel ısınmanın etkileri açısından yüksek risk grubu ülkeler arasında yer almaktadır. Yapılan araştırmalarda küresel ısınmadan dolayı oluşacak iklim değişikliğinden, özellikle su kaynaklarının azalması, orman yangınları, kuraklık ve çölleşmeyle, bunlara bağlı ekolojik bozulmalardan ülkemiz olumsuzca etkilenecektir. İklim değişikliği sonucu iklim kuşaklarının Ekvator’dan kutuplara doğru yüzlerce kilometre kayabileceği, bunun sonucunda da, Türkiye, bugün, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da hâkim olan sıcak ve kurak iklim kuşağının etkisine girebileceği, özellikle çölleşme tehlikesi bulunan İç Anadolu, Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri gibi yarı kurak ve yarı nemli bölgelerde, tarım, ormancılık ve su kaynakları açısından olumsuz etkilere yol açabileceği düşünülmektedir. Sayın milletvekilleri, özellikle Ege, Akdeniz, İç ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde aşırı sıcaklık, gece,gündüz ortalama sıcaklık farkları, yağmur ve kar yağışlarında azalmalar, iklimdeki mevsimsel değişiklikler, ekstrem sıcaklık ve soğukluk artışları söz konusu olabilecektir. İklim kuşaklarındaki bu değişime uyum gösteremeyen flora ve faunanın belli oranda mutasyona uğrayacağı veya kaybolacağı bilim otoritelerince kabul edilmektedir. Tarım, iklim değişikliği ve kuraklık karşısında en fazla etkilenecek sektörlerin başında gelmektedir. Yağış miktarında ve rejimindeki değişmeler, su kaynaklarının kullanım stratejilerinin yeniden belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. 7 Ağustos 2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarımsal Kuraklık Yönetimi çalışmaları titizlikle takip edilmelidir. Doğa, su, toprak ve ormanlar koruma kullanma dengesi altında kullanılmalıdır. Ülkemizde, kısa, orta ve uzun vadede iklim değişikliği sonucu etkilenecek sektör ve alanlar tespit edilerek plan ve projeleri yapılarak, zamanla etkisini daha da artırması beklenen iklim değişikliği sorunlarına hazırlıklı olmalıyız. Yapılacak bu çalışmalarla, bu konuda ilgili tüm kurum ve kuruluş ve kişilerin alacakları tedbirlere ışık tutacak bilgilerin ortaya konulması gerekmektedir. Küresel ısınmanın, ülkemiz ve bölgemiz doğal kaynaklarına, ormanlarına ve su kaynaklarına olan olumsuz etkilerine karşın, ulusal, bölgesel ve bireysel bazda çözümler üretmek mecburiyetindeyiz. Sera gazlarındaki artışların olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi ve atmosferdeki sera gazlarının dengesinin yeniden kurulabilmesi için, bir yandan sera gazı salınımının azaltılması bir yandan da karbon yutaklarının artırılması gerekmektedir. En önemli karbon yutaklarını ise sulak eko sistemler ile karasal eko sistemler içindeki ormanlar ve meralar teşkil etmektedir. Bu nedenle, orman varlığının artırılması, bozuk orman alanlarının rehabilite edilmesi, meraların ıslahı çok büyük önem arz etmektedir. Ülkemizdeki karbon yutakları olan orman, mera, tarım ve sulak alan eko sistemleri toplam emisyonun ancak yüzde 25’ini tutabilmektedir. Bu nedenle, iklim değişikliği ile mücadele kapsamında birinci öncelik, temiz enerji kaynaklarının kullanımı olmalıdır. Temiz enerji kaynağı olarak hidroelektrik santrallerini, rüzgâr, güneş ve nükleer enerji santrallerini sayabiliriz. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; özet olarak, küresel ısınma ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin azaltılması için yapılması gerekenleri de şöyle sıralayabiliriz: Küresel ısınma ve etkileri konusunda kamuoyu bilgilendirilmeli ve halkın duyarlılığı artırılmalıdır, bunun için eğitim çalışmalarına hız verilmelidir. Hükûmetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin tüm süreçlerinde Türkiye’nin aktif katılımı sağlanmalıdır. Bozkırlar ağaçlandırılmalı, bozuk orman alanları süratle rehabilite edilmelidir. Su sıkıntısı yaşanması muhtemel bölgelerdeki gölet ve baraj projeleri ile havzalar arası su aktarma projelerine öncelik verilmelidir. Su yönetimi tek elden ve etkince yürütülmelidir. Yeni sulama projelerinden, su tasarrufu sağlayan kapalı sistemler yapılmalı, geçmişte yapılan tesisler gözden geçirilerek yenilenmeli, damlama ve yağmurlama sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması için verilen destekler artırılmalıdır. Sera gazlarını yutan, orman, çayır, mera ve yeşil alanların genişletilmesi ve iyileştirilmesine hız verilmelidir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Nuri Uslu (AK Parti, Uşak). “Trakya'daki su kaynaklarının korunması ve su kıtlığına karşı alınması gerekn önlemler, küresel ısınmanın ülkemize etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemler, çıldır gülünde meydana gelen kirliliğin sebepleri ve çözümlerinin araştırılarak alınması gereken önlemler, su kaynaklarının kullanımı ve korunması ile ankara'da yaşanan su sorunlarının araştırılması, beyşehir gölünün su seviyesi ve ekolojik dengesiyle ilgili, küresel ısınma ve iklim değişikliği sorunlarının araştırılması, küresel ısınma ve küresel ısınmanın neden oluğu su sorunları, izmir ili başta olmak üzere ege bölgesindeki su kaynakları yönetiminde yaşanan sorunlar hakkında, iznik gölündeki çevre sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemler hakkında, gediz nehrindeki kirliliğin araştırılarak alınması gereken önlemler, uluabat gölündeki çevre sorunlarının araştırılması, mavi tünel projesi'nin silifke ovası ve göksu deltasına muhtemel etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemler hakkında (10/1,4,5,7,9,10”. TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim tutanağı, 23 Ekim 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nuri-uslu-23-2007-10-23-trakya-daki-su-kaynaklarinin-korunmasi-ve-su-kitligina-karsi-alinmasi (erişim: 28 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.