# Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 28. Dönem) - **Konuşmacı:** Nurten Yontar (CHP, Tekirdağ) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim - **Tarih:** 8 Ocak 2025 - **Gündem:** Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=131540 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nurten-yontar-2025-01-08-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu-ile-bazi-kanunlarda > Nurten Yontar (CHP), 8 Ocak 2025 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle); konuşma 523 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) NURTEN YONTAR (Tekirdağ) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 175 sıra sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin 1'inci maddesi üzerine söz aldım. 1'inci maddeyle, engelli olan sigortalıların emekliliğe hak kazanmalarına ilişkin birtakım düzenlemeler yapılmakta olup kanun teklifinde yer alan 14'üncü, 16'ncı ve 17'nci maddelerle birlikte değerlendirilmelidir. Kanun teklifinin 16'ncı maddesinde, 5510 sayılı Kanun'a göre engellilik hâlinde emekliliğe hak kazanmada, kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalılığı olanlar açısından engellilik derecelerine göre emeklilik için hak kazanma koşulları yeniden düzenlenmektedir. Buna göre, 31 Ekim 2008 yılından önce emekli olan engelli vatandaşlarımızın kazanımlarında herhangi bir sorun olmazken 2008 yılında emekliliğe hak kazanmış ancak emekli olmayan emekli vatandaşlarımız bu kanun marifetiyle hak kayıpları yaşayacaklardır. Teklifin 1'inci maddesinin yürürlükten kaldırılma gerekçesi, emekliliğe hak kazanmada sakatlığın belirlenmesine ilişkin şartın kaldırılmasıdır. Söz konusu düzenlemeyle, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış durumda olan sigortalılardan birinci derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az on beş yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3600 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak; ikinci derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az on sekiz yıldan beri sigortalı olmak ve 4000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödemiş olmak; üçüncü derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az yirmi yıldan beri sigortalı olmak ve en az 4400 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şartıyla yaşlılık aylığından yararlanırlar. Sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanması dolayısıyla yaşlılık aylığına hak kazanarak yaşlılık aylığı alanlar kurumca kontrol muayenesine tabi tutulabilirler. Yani engelliliğin tespitinde vergi indiriminden hak kazanma ve buna dayalı ilgili mevzuat hükümleri esas alınmıştır. Ekim 2008 yılı ve öncesinde sigortalı olmuş engelliler açısından engellilik derecesi ve oranı tespiti söz konusu vergi indirimi mevzuatına göre yapılmak zorundadır. Teklifin görüşüldüğü Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonunda söz konusu bu durumun engelli sigortalıların aleyhine bir durum olabileceği dile getirilmiş, bunun üzerine SGK yetkililerince kazanılmış hakların korunacağı ve engelli kişilerin raporu aldığı tarihteki engellilik yönetmeliğindeki kriterler üzerinden değerlendirmeye tabi tutulacağı ve bir hak kaybına yol açmayacağı dile getirilmiştir fakat vergi indirim belgesi esas alınarak yürütülen emeklilik işlemlerinin, 5510 sayılı Kanun kapsamında çalışma gücü kaybına göre belirlenmesinin kesinlikle hak kaybına yol açmayacağının garantisinin kayıt altına alınması gerekmektedir. Ayrıca, engellilerin eğitime, istihdama, sağlığa ve tüm insan haklarına erişimi ve toplumsal yaşama aktif katılımları bir hak olarak kabul edilmeli ve uygulama değişikliğinden önce kapsamlı bir erişilebilirlik yasası çıkarılmalıdır. Engelli haklarından yararlanmak için vücut fonksiyon kaybı oranı ne olursa olsun, kayıp oranına göre kişinin ihtiyaç duyduğu haklar verilmelidir. Engellilerin istihdam politikalarında düzenleme yapılarak engelli istihdam kotası dikkate alınmalı, yüzde 3'lük kota artırılmalı ve KPSS'yle personel alımlarında kurayla alım yapılmalıdır. Bakım hizmetleri bağımsız yaşamı destekleyecek biçimde dizayn edilmeli, evde engelli bireyin bakımını üstlenen kişilerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması sağlanmalıdır. Sosyal yardımlar engellilerin gelirleri dikkate alınarak ve enflasyona ezilmeyecekleri düzeyde artırılmalı ve sosyal konut projelerinde engellilerin gelir azlığı dikkate alınmalıdır. Engellilerin beş yılda bir aldıkları ÖTV'siz araç hakkı "On yılda bir yararlanabilir." şeklinde değişmiş, ayrıca yüzde 40 yerlilik şartı getirilmiştir. Yandaşlardan sildiğiniz vergi ve faiz borçları bütçenize zarar vermedi de engellinin zar zor aldığı aracın ÖTV'si mi Hükûmeti zarara soktu? (CHP sıralarından "Bravo" sesleri, alkışlar) (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Nurten Yontar (CHP, Tekirdağ). “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim tutanağı, 8 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nurten-yontar-2025-01-08-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu-ile-bazi-kanunlarda (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=131540 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.