# Türk vatandaşlığı kanununda değişiklik yapılamısana dair (ss.124) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Nusret Bayraktar (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim - **Tarih:** 28 Mayıs 2003 - **Gündem:** TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILAMISANA DAİR (SS.124) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nusret-bayraktar-22-2003-05-28-turk-vatandasligi-kanununda-degisiklik-yapilamisana-dair-ss-124 > Nusret Bayraktar (AK Parti), 28 Mayıs 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILAMISANA DAİR (SS.124)); konuşma 907 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA NUSRET BAYRAKTAR (İstanbul) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; Türk Vatandaşlığı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 124 Sıra Sayılı Kanun Tasarısı hakkında, AK Parti Grubu adına söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, şahsım ve Grubum adına, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Bu kanun tasarısının, Kıbrıs sorunun geldiği son aşamada, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarına süratle Türk vatandaşlığını kazandırma, ekonomik, sosyal ve beşerî geleceklerini güvence altına alma amacıyla hazırlandığını görmekteyiz. Kuzey Kıbrıs'taki soydaşlarımızın, 1974'ten bu yana, ağır bir ambargo ve sıkıntılar içinde yaşamakta olduğunu biliyoruz. Bu sıkıntıların en önde geleni, yurt dışına çıkamama; bu çıkamama, hem fizikî hem ekonomik; ayrıca, sosyal boyutlarıyla birlikte, kültürel boyutu gibi boyutları da var. Güneyde Rum tarafı, ekonomik bakımdan çok ileri bir seviyeye gelmiş; ayrıca, Avrupa Birliğinin güvencesi altına girmiştir. Oysa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının, hâlâ ambargo altında, çeşitli ikilemler sonucu ne yapacaklarına dair belirsizlik içinde olduklarını üzüntüyle izlemekteyiz. Bugüne kadar, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarına, bir Nijeryalı, bir Japon vatandaşına verildiği gibi "yabancı pasaportu" veriliyordu (Ancak, işlemler biraz seri ve çabuk olarak) ancak; yabancı pasaportlarla, bizim Dışişlerine ve temsilciliklerine müracaat ettiklerinde, şüphe ve tereddütle bakılıyor, işlemleri geciktiriliyor, hak ettikleri muamelelerle karşı karşıya gelemiyorlardı. Bu defa, yasayla, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarına, istedikleri takdirde "yabancılara mahsus" ibaresi yazılmayan, otantik bir Türk pasaportu verilecek; böylece, ambargonun kırılması, üzerlerindeki o ekonomik ve sosyal baskının ortadan kalkmasına katkı sağlanacaktır. Aslında, bu tasarı, yeni bir tasarı değildir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye'nin entegrasyonu çerçevesinde geçilen aşamalardan biri olarak değerlendirilebilir. Daha açık bir ifadeyle, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlarının, 20.1.1997 ve 23.4.1998 tarihlerinde imzaladıkları ortak deklarasyonlar ve iki ülke arasında 20.7.1997 tarihinde kabul edilen ortak açıklamalarda, Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında ikili ilişkilerin daha da güçlendirilmesi ve derinleştirilmesi hedefi benimsenmiş, Kıbrıs Rum tarafının Avrupa Birliği yoluyla Yunanistan'la gerçekleştireceği bütünleşme hareketinin benzerinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Türkiye arasında da gerçekleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Ortaklık Konseyi Eşbaşkanlarının 14 Kasım 1998 tarihinde yayımladıkları ortak açıklamada, bu hedef doğrultusunda saptanan muhtelif tedbirler meyanında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına tanınan tüm ekonomik ve sosyal haklardan yararlanmasının sağlanması öngörülmüştür. Böyle bir imkân verildiğinde Kuzey Kıbrıs'ın boşalması endişesine mahal yoktur. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarına çeşitli vesilelerle kolaylıklar sağlanmış ve zaten istedikleri şekilde Türkiye'de ikamet edebilme imkânları vardır. Verilecek ilave hakla elde edecekleri en önemli avantaj, güvencedir. Güney Kıbrıs Rum yönetiminin Kuzey Kıbrıs'taki Türklere vatandaşlık hakkını sunma ve pasaport verme konusunda çalışmaları olduğunu biliyoruz. O halde, biz, elimizi daha çabuk tutacağız, bu hakları vermeye yönelik geciken çalışmalarımızı bir an önce bitireceğiz. Yunanistan ile Güney Kıbrıs vatandaşları arasında ikamet, yerleşme, eğitim, sosyal hizmetler ve buna benzer her türlü işbirliği vardır. Vatandaşlarımızın Güney Kıbrıs Rum kesimine doğru işlemlerinin kolaylaştırılması zaten gündemde. Aslında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarımıza Güney Kıbrıs Rum kesiminin kolaylık sağlayarak davet edebileceği ve hatta pasaport verebileceği duyumları alınmaktadır. Böyle bir şey söz konusu olduğu takdirde, Güney Kıbrıs'ta fert başına millî gelirin 16 000 dolar ve üzeri olduğunu, Avrupa Birliği üyesi olması sıfatıyla da aslında cazibe merkezi oluşturduğunu, zaman zaman Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarımızın asgarî ücretle dahi çalışmak üzere güneye doğru göç ettiklerini bilerek, bu cazibe merkezine doğru kayma eğiliminden endişe etmek gerektiğini, o halde, bugüne kadar uzatılan bu konunun bir an önce gündeme alınarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarına istedikleri takdirde, hemen, pasaport verilmesi gerektiğini... 1974'ten beri ambargo altında yaşayan bir toplum, Türkiye'nin bütün gayretlerine rağmen, uluslararası camiada hak ettiği yeri alamadı. Bir örnek vermek gerekirse: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin bir sporcusu, asla, kendi toprakları dışında bir spor müsabakasına, karşılaşmasına gidememekte. Bu ülkelere, maalesef, Türkiye'de dahildir; yani, Türkiye'ye dahi gelememektedirler. Federasyonlar arasında bile çeşitli kopukluklar ve sıkıntılar oluştuğunu biliyoruz. Öte yandan, Rum tarafının, gerek Yunanistan gerek dış destek ve gerekse kendi organizasyonları sayesinde ulaşmış olduğu fert başına düşen millî gelir nedeniyle, bölgeler arasındaki ekonomik dengesizliğin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti aleyhine gelişmekte olduğunu da görüyoruz. Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Ortaklık Konseyinin 19 Temmuz 1999 tarihinde Lefkoşa'da düzenlenen üçüncü toplantısında imzalanan anlaşmayla bu yönde bir adım atılmıştır. Bu anlaşma gereğince, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının, Türkiye'de ikamet şartı aranmaksızın vatandaşlığımıza alınabilmeleri için, vatandaşlık mevzuatında gerekli değişiklikler yapılmıştır. Böylece, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının, Türkiye'de ikamet etme şartı aranmaksızın vatandaşlığa alınması imkânı getirilmiştir; ama, buna rağmen beklenilen sonucun elde edilemediğini de görmekteyiz. Tasarının tümü üzerindeki değerlendirmeyi özetlersek: Kıbrıs sorununun bugün geldiği noktada çözümün zorlaşmış bulunduğu, Gerek Avrupa Birliğinin sağladığı olanaklar gerekse kendi gayretleri sonucu Güney Kıbrıs, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti karşısında göreceli olarak önemli oranda güçlenmiş olduğu, dengelerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti aleyhine bozulduğu, Güney Kıbrıs'ta millî gelirin, 16 000 doların üzerine yükselmeye devam ettiği, Öte yandan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin yıllarca uygulanan ambargolar yüzünden bir gelişme gösteremediği ve hatta gerilediği, Avrupa Birliği üyeliğiyle birlikte Güney Kıbrıs'ın bir cazibe merkezî haline geldiği, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının asgarî ücretle çalışmak için dahi günübirlik Güney Kıbrıs'a gittikleri, Avrupa Birliği üyeliğiyle birlikte, kuzeyden güneye bir göç yaşanabileceği, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetiyle ilişkiler anlamında beş ayrı anlaşmanın da masada olduğu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarına çifte vatandaşlık yolunun açılmasıyla, Türkiye'ye bir göç hareketinin beklenmediği, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının, sadece, bir ayrıcılıkla donatılmış olacağı, Yunanistan'ın da, güneydeki Rumlara benzer ayrıcalıklar tanıdığı bir dönemde, bu nedenle, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının geleceklerinin güvenceye alınması gerektiği, Kıbrıs sorununun çözümüne katkı sağlayacağını umduğumuz ve yıllarca çözülemeyen bir sorunun, AK Parti hükümeti ve iktidarı döneminde, Yüce Meclisin kararıyla bir an önce atılabilecek adım olacağı ve bu tasarının, geç kalmış, önemli bir adım sayılabileceği kanaatiyle, kanun tasarısını olumlu buluyor, katkılarınızı bekleyerek, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Nusret Bayraktar (AK Parti, İstanbul). “Türk vatandaşlığı kanununda değişiklik yapılamısana dair (ss.124)”. TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim tutanağı, 28 Mayıs 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nusret-bayraktar-22-2003-05-28-turk-vatandasligi-kanununda-degisiklik-yapilamisana-dair-ss-124 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.