# İl özel idarelerine ve belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden pay verilmesi hakkında kanun teklifi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:248) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Nusret Bayraktar (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 125. Birleşim - **Tarih:** 2 Temmuz 2008 - **Gündem:** İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:248) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/nusret-bayraktar-23-2008-07-02-il-ozel-idarelerine-ve-belediyelere-genel-butce-vergi-gelirlerinden-pa > Nusret Bayraktar (AK Parti), 2 Temmuz 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 125. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:248)); konuşma 728 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) NUSRET BAYRAKTAR (İstanbul) – Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; 248 sıra sayılı, İl Özel İdareleri ve Belediye Gelirleri Kanunu’ndaki değişiklikleri yapmaya yönelik teklifin geçici 1’inci maddesi üzerine şahsım adına söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlar, halka en yakın yerden hizmet edilebilme ayağı yerel yönetimlerdir. Yıllarca bunu konuştuk, tartıştık. Yetkilerin yerinden yönetim mantığına uygun olarak yerel yönetimlere devredilmesini hep birlikte tartıştık ve bu yasaları geçmiş dönem ve günümüzde Parlamentomuz tarafından birlikte verdik. Her şeyin Ankara’dan, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünden veya bakanlıklardan yürütülemeyeceğini, Anadolu’nun en ücra köşesindeki sıkıntının hem yaşayanlar tarafından daha iyi bilindiğini, sorunun da o bölgedeki yöneticiler tarafından daha iyi çözülebileceğini tartışırken yıllarca da gelirlerinin az olduğundan bahsettik. Önce bu yetkileri verdik, sorumlulukları verdik ama bu yetki ve sorumluluklarına paralel olarak gelirlerinin artırılmadığı iddialarında bulunduk. İşte, bunu bir teklifle, gelirlerin artırılarak mahallî hizmetlerin daha etkili, daha sürdürülebilir, daha verimli yürütülebilmesine yönelik büyükşehir belediyelerinde, il belediyelerinde, ilçe belediyelerinde, belde belediyelerinde hatta il özel idareleri ve köylerdeki, hizmetin yürütülebilmesine yönelik yüzde 42 ile 56 oranında gelirlerin artırılması sıradan bir olay değildir. Elbette bütçenin içerisindeki aktarımlarla, belki bütçenin bir tarafından alınıp bir tarafına veriliyor gibi gözüküyor ama verimli kullanıldığı takdirde neler olduğunu hep birlikte gördük. Bakın KÖYDES projeleri ve BELDES projeleri devam ediyor. Geçici maddenin içeriğinde bir köy muhtarı veyahut bir ilçe kaymakamı mahallî sıkıntılarını çözmek için her yıl Ankara’ya milletvekillerine ve Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne gelerek olayları takip etmeyi bırakmış, orada seçmiş olduğumuz il genel meclisi üyelerinden 2 kişi, seçmiş olduğumuz 2 muhtar -encümen olarak- bir de kaymakam olarak gönderilen,kaymakamlığa yükselmiş bir insana “Bu paralardan pay alarak nasiplenecek.” demek haksızlıktır. Belediye başkanları olarak seçilen ve görev yapan belediye başkanları bu paralardan fazla pay aldıklarında ceplerine mi alacaklar? Daha iyi hizmeti sürdürebilmek için arzu ettikleri, talep ettikleri hizmetlere yönelik paraların aktarılması iki buçuk-üç yıldır KÖYDES ve BELDES projeleriyle belli noktalara kadar yükseltilmiştir. Ama değişen ve gelişen şartlarda insanlarımızın doğduğu yerde doyması, mutlu olabilmesi ve büyük kentlere olan göçün azalmasına yönelik katkı vermek için bu gelirlerinin de artırılması gerekiyordu. İşte, genel bütçe gelir paylarından binde 1 payın bir havuza aktarılması suretiyle küçük belediyelere BELDES projesinin dışında yüzde 60 ve yüzde 40 pay ayırmak suretiyle yılda iki kez maktuen Maliye Bakanlığı tarafından para aktarılması artı bir olaydır, eksi değildir ve bunlar eksik hizmetlerin yürütülmesine yönelik faaliyettir. Bir de altyapı hizmetlerine yönelik, sadece kentsel dönüşüm ve altyapı hizmetleriyle ilgili kullanılmaya, maksadına uygun kullanılmaya yönelik, yasada arzu edilen bir düzenleme vardır ve bütün bu düzenlemelerle, işte, bugüne kadar tartışılan, bugüne kadar konuşulan, ne söylerseniz söyleyin bunu “davul ve zurnanın sesi” gibi ifade etmenin doğru olmadığını, Parlamento ve parlamenterlik anlayışına sığmadığını, gelirlerin artırılması talebinde bulunan bütün milletvekillerinin aslında arzu, ihtiyaç, düşüncelerine de ters geldiğini burada söylemek istiyorum. Değerli arkadaşım burada geldi… Bazı arkadaşlarımız dahi “Bu yetkileri fazla verdiniz, paraları da aktardınız, kentsel dönüşüm yaptınız da ne oldu?” diyerek eleştirenler oluyor. Elbette eksik yanları olabilir. Hukuki eksiklikler varsa, Türkiye’de hukuk vardır, sistem vardır, savcılar vardır, onlar görevlerini yapacaklar. Biz İçişleri Bakanlığının merkezî vesayetinden kısmen de olsa uzak olmakla birlikte, yine de organizasyon olarak, koordinasyon olarak, İçişleri ve Maliye Bakanlığının öngördüğü ilkeler doğrultusunda, yönetmelikler doğrultusunda, mahallî seçilen yetkililerin ve görevlilerin en verimli bir şekilde kullanmalarına yönelik ödeneklerin aktarılmasını konuşuyoruz burada. Çok fazla ihtiyaç var, çok fazla talep var, çok fazla istek var, arzu var. Gönül arzu eder ki gelişen ve büyüyen dünya devletlerinin birçoklarında olduğu gibi belediye gelirlerinin payının daha da artırılmasına yönelik katkı sağlayalım. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) NUSRET BAYRAKTAR (Devamla) – Bitiriyorum Sayın Başkan. BAŞKAN – Buyurun Sayın Bayraktar, devam ediniz. NUSRET BAYRAKTAR (Devamla) – Ama biz mevcut şartlarla vatandaşa ek yük getirmeden, daha adil, daha sağlıklı gelirleri paylaşmaya yönelik kriterleri yeniden göz önüne aldık. Yani o ilin nüfusu, o ilin arazi genişliği, kırsal alan durumu, gelişmişlik kriteri ve bir de köy sayısını da gündeme koymak suretiyle gelirlerin paylaşımı ve dağıtımının en adaletli bir yol olduğunu görüyoruz. Artı, bütün bunların yanı sıra, hiçbir siyasi parti ayrımı yapmadan yaz aylarında yerel yönetimlerin yatırımlarına yönelik İller Bankasındaki kesintilerin dört ay süreyle kesilmeden hizmete dönüştürülmesi mantığı ve bütün bu ödeneklerde hangi şartlarda olursa olsun -Bakın, (A) belediyesine, (B) belediyesine denmiyor- nüfus kriteri, o bölgedeki hadise ve bu kriterler çerçevesinde hangi partili olursa olsun herkes hakkını alacak, hakkının karşılığında verecek olduğu hizmetin değerini de millet verecektir. Elbette milletin bu verecek olduğu değerlere yönelik gelir paylaşımının daha güzel olması temennisiyle yasanın hayırlı olmasını diliyorum. Emeği ve katkısı olanlara teşekkür ediyor, hepinize saygılar sunuyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Nusret Bayraktar (AK Parti, İstanbul). “İl özel idarelerine ve belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden pay verilmesi hakkında kanun teklifi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:248)”. TBMM Genel Kurulu, 125. Birleşim tutanağı, 2 Temmuz 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/nusret-bayraktar-23-2008-07-02-il-ozel-idarelerine-ve-belediyelere-genel-butce-vergi-gelirlerinden-pa (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.