# Kültür ve turizm bakanlıklarının birleştirilmesine ilişkin kanun ( s. sayısı : 112 )

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Oğuz Oyan (CHP, İzmir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 67. Birleşim
- **Tarih:** 16 Nisan 2003
- **Gündem:** KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIKLARININ BİRLEŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN KANUN ( S. SAYISI : 112 )
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/oguz-oyan-22-2003-04-16-kultur-ve-turizm-bakanliklarinin-birlestirilmesine-iliskin-kanun-s-2

> Oğuz Oyan (CHP), 16 Nisan 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 67. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIKLARININ BİRLEŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN KANUN ( S. SAYISI : 112 )); konuşma 978 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

OĞUZ OYAN (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; burada, biraz önce AKP Grubu adına konuşan sayın hatip, terbiye ve saygı sınırlarını aşmıştır; Cumhuriyet Halk Partisinin manevî kişiliğine ve burada denetim görevini hakkıyla yerine getirmeye çalışan bir muhalefet grubuna hakaret etmiştir, bu partinin tarihsel geçmişine hakaret etmiştir, bu partinin bu ülkeye kazandırdıklarını, âdeta, alay konusu yapmıştır; çok yazık ve çok hazin bir durumdur.

Değerli arkadaşlarım, keyfîliği herkesçe bilinen, bir hukuk fakültesi birinci sınıfı öğrencisinin bile "bu, temel yasa değildir" diyebileceği bir tasarıyı temel yasa olarak görüşüp tartışmadan kaçıran bir zihniyet varken, burada birilerinin demokrasi dersi vermeye hakkı ve haddi yoktur. Burada, altını tekrar çiziyorum, temel yasa olmadığı herkesçe ve sizin hepiniz tarafından çok güzel bilinen bir demokrasi dışına kaçırma olayına tanık oluyoruz ve birileri, kalkıp bize hem de üstelik tarihimize de laf ve dil uzatarak hakaret ediyor. Bu ne biçim iştir arkadaşlar?! Bu kadar zeytinyağı gibi üste çıkmak nereden geliyor?!

ALİ SEZAL (Kahramanmaraş) - Sizden... Sizden...

OĞUZ OYAN (Devamla) - Nereden geliyor?! Yani, çoğunluk grubu olmak, biraz daha olgunluk gerektirir, biraz daha tahammül gerektirir. Siz çoğunluk grubusunuz, zaten, bunu 40 madde olarak görüşseniz de geçirirsiniz. Bunu 40 madde olarak getirseydiniz buraya, temel yasa değil de, mevcut haliyle, biz zaten bugün olduğundan daha fazla konuşmayacaktık bunun üzerinde. Neyi kaçırıyorsunuz? Ama, en azından, burada, bu yasanın maddeleri okunacak ve belki içimizden üç beş kişi dinleyecekti, şimdi o dahi yok. Eğer bunu oturup okumadıysanız, burada da okunmadığı için, neyi oyladığınızın da farkında olmadan, okunmadan, 40 maddelik bir yasa, tartışılmadan geçip gidiyor ve birileri de çıkıp bize ders veriyor. Bu ne hazin bir durumdur, bu ne üzüntü verici bir durumdur, bu ne kaygı verici bir durumdur!

MEHMET EMİN TUTAN (Bursa) - Hep siz mi ders vereceksiniz yani...

OĞUZ OYAN (Devamla) - Bu ne kaygı verici bir durumdur değerli arkadaşlarım!

Bakınız, demokrasi ve hukuk sizin de işinize yarar, hepimizin işine yarar. Burada içtüzük değişikliğine biz karşı çıkarken bir şey yapmadık, sizlerin burada daha iki sene önce söylediğiniz sözleri tekrarladık ve size şunu söyledik: Muhalefette başka türkü, iktidarda başka türkü; bu, bir samimiyetsizliktir ve yakışmaz. Türkiye demokrasiyi görecekse, ancak muhalefette söylenenlerle iktidarda söylenenler örtüştüğü zaman görecek. Bu ülke ancak böyle...

Siz, burada, Meclis Başkanı dahil, burada Başbakan Yardımcısı dahil, kendi sözleri daha kurumamışken, onun tam aksine bir tüzük değişikliği getiriyorsunuz ve ilk uygulamasını bugün burada yapıyorsunuz ve bizim 5 bölüm üzerinde konuşmalarımıza dahi sataşarak, müdahale ederek konuşturmamaya çalışıyorsunuz. Yani, lütfedin de 40 madde değil de 5 madde üzerinde bari konuşalım, özgürce konuşalım. Buna da tahammülünüz yoksa... Başka rejimler var tabiî. Başka rejim nedir; ille askerî yönetim gerekmiyor, sivil diktalar da vardır, sivil diktalar da. Sizin bu gittiğiniz yol, sivil dikta yoludur... Sivil dikta yoludur bu... (CHP sıralarından alkışlar)

Bu konuda Türkiye birkaç tecrübe yaşadı, bu sivil dikta konusunda... 1950'lerde gördük bunu, muhalefeti hiçe sayma olayını. (AK Parti sıralarından gürültüler)

Türkiye, tek parti sağ iktidarlarında, ne zaman iktidarı eline geçirdiyse, bunu bir baskı aracı olarak kullandı. Bakın 1980'lerde 12 Eylülün içinden gelen tek parti, yasama organını hiçe saydı, bütçe gelirlerinin yüzde 55'ine varan bir fon sistemi yarattı. Bunu kim yarattı; aslında yasama organı yarattı. Yasama organı her önüne getirilen yasaya, iktidarın milletvekili olduğu için evet oyu verdi. Sonuçta, yasama organı Türkiye'deki bütçe gelirlerinin yüzde 55'ine varan bir fon sistemini kendi denetiminin dışına attı, Sayıştay denetiminin dışına attı, bunu kendi elleriyle verdi, yasamayla yürütme arasındaki kuvvetler ayrılığını kendi eliyle bozdu. Şimdi siz bunu yapmaktasınız. Siz, bir yasama organı olarak, kendi haklarınızı teslim ediyorsunuz yürütmeye.

Bakınız, şunu söylüyorum: Bu yürütme, bu hükümet sizin hükümetiniz dahi olsa bunu yapmayınız, yanlıştır, yanlış yapılıyor, kendi haklarınızı vermeyin; yoksa, demokrasi olmaz. Yasamayla yürütme ayrılığı yoksa, bir demokrasiden bahsedilemez ve siz bugün bunun örneğini sergiliyorsunuz ve çok üzülüyoruz; gerçekten, kaygı duyuyoruz ve sizin adınıza da üzülüyorum. (AK Parti sıralarından "buna gerek yok" sesleri)

Değerli arkadaşlarım, burada, biraz önceki hatip "bu kafa" dedi. Bunu aynen iade etmek yetmez tabiî; bunu söyleme haddini ve cüretini burada bulmaması gerekir. Sayın Meclis Başkanının, bu söylendiği an müdahale etmesi gerekir, buna izin verilmemesi, bu kürsüde bu tür bir hitap tarzına izin verilmemesi gerekir.

Manevî değerleri istismar etmekle suçluyor Cumhuriyet Halk Partisini. Efendim, sen önce aynaya bak. İnanç özgürlüğü üzerinden kim geliyor, ona, önce aynaya bakın. (CHP sıralarından alkışlar) Kimse, bize, manevî değerleri istismar ederek herhangi bir eleştiri, herhangi bir muhalefet yaptığımızı söyleyemez; herhangi bir seçmen çalışması yaptığımızı söyleyemez. Bunu yapanlar başkaları ve burada iktidar grubu.

Değerli arkadaşlarım "İttihat ve Terakki" dedi; Cumhuriyet Halk Partisi-İttihat ve Terakki bağlantısı kurdu kendi kafasınca. Mustafa Kemal Atatürk, İttihat ve Terakkinin de içinde olduğu hareketin Birinci Dünya Savaşı macerasından sonra Osmanlıyı getirdiği o çöküntüden kurtaran liderin adıdır ve bunu İttihat ve Terakki hareketi üzerinden yapmamıştır; ama, İttihat ve Terakki hareketinin yargılanacağı yer burası değil ayrıca.

Cumhuriyet Halk Partisi, bu ülkenin siyasî yapısını, bir padişahlıktan cumhuriyete geçişi, bu ülkenin ekonomik bağımsızlığını, bu ülkenin hukukî devrimlerini yapan partidir. Cumhuriyet Halk Partisi olmasaydı Amerikan mandası altında bir ülkenin milletvekili olma olasılığınız çok yüksekti, Cumhuriyet Halk Partisini kuranlar olmasaydı. Bakın, bugün, Cumhuriyet Halk Partisi şimdi de olmasaydı, 1 Marttaki tezkere geçmişti. Cumhuriyet Halk Partisi olmasaydı, 62 000 Amerikan askeri orada üs kurmuştu ve eğer Cumhuriyet Halk Partisi olmasaydı, Türkiye, bugün olduğu kadar dahi bağımsızlığını kurtaramazdı, elinde tutamazdı ve bugün, bakın, -bu konuda Türkiye'ye çok dayatma var. Tüzük değişikliği dayatması da Türkiye'ye dıştan dayatıldı bir ara; bu yasalar hızlı geçmiyor, çabuk geçirin diye- sizin içinizden bazı arkadaşlar, Şubat 2001'de, buna karşı burada mücadele ettiler, saygı duyuyorum; ama, şimdiki duruma saygı duymuyorum. Mücadele ettiniz, saygı duyuyoruz; ama, şimdi, bütün laflarınızı yuttunuz, buna hiçbir şekilde saygı duymuyoruz. Bu kadar tutarsızlık ve bu kadar samimiyetsizlikle Türkiye'de doğru şeyler yapmak mümkün değildir, Türkiye'nin geleceğini aydınlığa götürmek mümkün değildir. Önce samimiyet, önce samimiyet arkadaşlar! Kendimize güvenmemiz, kendimize inanmamız, söylediğimiz söze güvenmemiz, ancak, kendimize saygıyla mümkün olur.

RESUL TOSUN (Tokat) - Sayın Başkan, bu hakaret değil mi?! "Samimiyetsiz" demek hakaret değil mi?!

Sayın Başkan, lütfen, ikaz edin!

OĞUZ OYAN (Devamla) - Bütün bunlara rağmen, kendimize saygı duyuyoruz diyorsanız, o zaman yapacak bir şey yok.

---

**Kaynak gösterme:** Oğuz Oyan (CHP, İzmir). “Kültür ve turizm bakanlıklarının birleştirilmesine ilişkin kanun ( s. sayısı : 112 )”. TBMM Genel Kurulu, 67. Birleşim tutanağı, 16 Nisan 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/oguz-oyan-22-2003-04-16-kultur-ve-turizm-bakanliklarinin-birlestirilmesine-iliskin-kanun-s-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
