# Çeşitli kanunlarda değişiklik yapılması hk.

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Önder Sav (CHP, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 17. Birleşim
- **Tarih:** 2 Ocak 2003
- **Gündem:** ÇEŞİTLİ KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HK.
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/onder-sav-22-2003-01-02-cesitli-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi-hk

> Önder Sav (CHP), 2 Ocak 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 17. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ÇEŞİTLİ KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HK.); konuşma 726 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ÖNDER SAV (Ankara) - Sayın Başkan, Grup adına söz istiyorum.

BAŞKAN - Buyurun Sayın Sav.

Sayın Sav, söz süreniz 10 dakikadır.

CHP GRUBU ADINA ÖNDER SAV (Ankara) - Sayın Başkan, Yüce Meclisin değerli üyeleri; aslında, bir yasa tasarı veya teklifinin yürürlük" ve yürütme maddeleri üzerinde konuşmanın pek uygun düşmediğini deneyimlerimle biliyorum; ancak, bir özel durum nedeniyle konuşma gereğini duydum.

Komisyonumuz, yürürlük ve yürütme maddelerini geri çekmiş idi. Geri çekme nedeni, sanıyorum, bu yasalardan önce kabul etmiş olduğumuz anayasa değişikliğinin sonucunu beklemeye ilişkin idi. Şimdi, anayasa değişikliğinin tekrar geri gelmesinden sonra referanduma sunulmayacağı da anlaşıldı ve anayasa değişikliği hüküm ifade edecek noktaya geldi.

Elimizdeki yasa metninde, Adalet ve Anayasa Komisyonlarında eklenen bir madde var; hükümet tasarısında yok idi. Tasarıya 16 ncı madde olarak geçmiş olan değişiklik, Milletvekili Seçimi Kanununun 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının değişikliğiyle ilgilidir. Anımsanacağı gibi, halen yürürlükte olan Milletvekili Seçimi Kanununun 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrası, "herhangi bir nedenle bir seçim çevresinde seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, yenilenme kararının Resmî Gazetede ilanından sonraki altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü seçimlerin yenileneceği tarihtir" der. Elimizdeki tasarının 16 ncı maddesinde, bu altmış gün, doksan güne çıkarılmış oluyor.

Özel olarak önümüzde Siirt seçimleriyle ilgili bir tablo var. Sanıyorum, bu değişiklik de, Siirt seçimlerine yönelik olarak düşünülmüş ve Komisyonda, hükümet tasarısında olmamasına karşın, eklenmiş bir değişiklik idi. Siirt seçimlerinin akıbeti belli oldu. Yüksek Seçim Kurulu, 2 Aralık tarihinde, seçimlerin 9 Şubatta yapılacağını ilan etti. Arkasından, yine, ek bir kararla, 989 sayılı Kararla, hangi koşullarda seçimin yapılacağını belirledi ve o kararının eki olarak da, seçim takviminin Resmî Gazetede ilan edildiğine dair bir karar verdi 3.12.2002 tarihinde.

Aslında, maalesef, Yüksek Seçim Kurulumuz, son zamanlarda işlevini çok sağlıklı olarak yerine getiremiyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi kürsüsünden bunu söylediğim için, bir hukukçu olarak, üzgünüm; ancak, gerçeğin de altını çizmek zorundayız. "Seçim takvimi ekindedir" dedikten sonra, ilgili siyasî partilere göndermesi ve Resmî Gazetede yayımlanması gerekir idi.

Sonra, bir başka kararla, Yüksek Seçim Kurulu, ekinde takvimi de ilan eden bir metni 25 Aralık 2002 tarihinde duyurdu; yani, ekinde vardır dediği, 3 Aralıktan itibaren yirmiiki gün sonra seçim takvimi geldi.

Yüksek Seçim Kurulu politik kurul değildir, politik karar mercii değildir; Anayasamıza ve yasalarımıza göre, seçimin denetim ve gözetimiyle yükümlü yargı yetkisini kullanan kuruldur. Yargı yetkisini kullanan kurulların bu denli politik karar alma aşamasına gelmesinden, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, üzüntü duyduğumuzu ifade etmek istiyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

Bugün görüşülecek olan tasarıyla ilgili olarak, İktidar Partisinin Grup Başkanvekili arkadaşımızla bir görüşme yaptım ve 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasının artık hüküm ifade etmediğini, Yüksek Seçim Kurulunun takvimi ilan ettiğini, 9 Şubatta seçimin yapılmasına göre takvimin işlemeye başladığını, sandık kurullarına görevler yüklendiğini ve seçmen bilgi kartlarının hazırlanmakta olduğunu söyledim. Böyle bir aşamadan sonra, artık, geçerli bir dönem için, kısa bir dönem için hüküm ifade edecek olan bir maddenin kalıcı bir madde yerine gelmesi fevkalade sakıncalıdır. Yıllardır uygulanan ve bir değişikliğe gereksinim duyulmayan 39 uncu madde, şimdi bir yenileme seçimi vesilesiyle, altmış gün olan süre doksan güne çıkarılarak değiştirilecek olursa gerçekten hukuk zedelenmiş olur diye düşünüyorum. Biz, önümüze çıkan her duruma göre o gereksinimi göz önünde bulundurarak, hukuku dolanarak bir düzenleme yapmaya kalkarsak Türkiye Büyük Millet Meclisinin yasama yetkisinde zaaflar yaratmaya başlarız. Bu yürürlük ve yürütme maddelerinden önce bu konuları Meclis tutanaklarına Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına geçirmek için söz almış bulunuyorum.

Şimdi, Çok Değerli Komisyon Başkanımız ve Çok Değerli Adalet Bakanımıza, İçtüzüğün 89 uncu maddesindeki yetkilerini kullanarak, tekriri müzakere talebiyle, bu, sonradan Adalet ve Anayasa Komisyonlarında eklenmiş olan, hükümet tasarısında bulunmayan, 39 uncu maddenin üçüncü fıkrasına ilişkin değişikliği geri almalarını öneriyoruz; yaparlar, yapmazlar kendi takdirlerine kalmış bir konudur; ama, gerçekten hukuku bu kadar hırpalamaya "efendim, 9 Şubatta Siirt'te seçim olmaz, 9 Martta yapalım" diye Yüksek Seçim Kurulu Başkanının onbeş dakika, yarım saat önce yaptığı duyurunun peşinden gitmeye de gerek görmüyorum. Siirt'teki hava koşullarının 9 Martta 9 Şubata göre daha düzgün olacağına dair hiçbir taahhüt, hiçbir mukavele de yoktur. O bakımdan, zamanında yapılması, yasanın zedelenmemesi, hukukun dolanılmaması, hukuka karşı hile yapılmaması açısından bu tespitlerde bulunmayı yararlı görüyorum. Kaldı ki, doğrusu, tabiî hükümeti bağlamaz İktidar Partisinin Grup Başkanvekilinin sözleri; ama, çok deneyimli arkadaşımız Sayın Salih Kapusuz'un Anadolu Ajansına geçen "tekriri müzakere yapılacaktır, tekrar altmış güne çekilecektir" şeklindeki sözlerinden sonra, bugün geldiğimiz, bir saat sonra geldiğimiz bu aşamayı da çok kayda değer bulduğumu ifade etmek istiyorum ve tekrar, Komisyon ve Hükümetten, tekriri müzakereyle, 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasını eski haline döndürmelerini talep ediyorum.

Yüce Meclise saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Önder Sav (CHP, Ankara). “Çeşitli kanunlarda değişiklik yapılması hk”. TBMM Genel Kurulu, 17. Birleşim tutanağı, 2 Ocak 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/onder-sav-22-2003-01-02-cesitli-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi-hk (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.