# Çalışma saatleri hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Önder Sav (CHP, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim
- **Tarih:** 15 Mart 2003
- **Gündem:** ÇALIŞMA SAATLERİ HAKKINDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/onder-sav-22-2003-03-15-calisma-saatleri-hakkinda

> Önder Sav (CHP), 15 Mart 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ÇALIŞMA SAATLERİ HAKKINDA); konuşma 441 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ÖNDER SAV (Ankara) - Sayın Başkan, aslında, kürsüye de gelsem, uzun konuşmayacaktım.

Belli bir süredir, iki gündür Türkiye Büyük Millet Meclisinin tansiyonunun yüksekliğinden, otuz yıllık parlamenterlik deneyimi olan bir üye olarak, üzüntü duyduğumu ifade etmek istiyorum. Bununla, ne Adalet ve Kalkınma Partisi Grubunu ne de kendi Grubumu aklıyor değilim. Elbette, bu üyelerin, her iki gruptaki üyelerin de karşılıklı sürtüşmeleri, sataşmaları, işin esasını bir kenara bırakıp birbirleriyle uğraşmalarından büyük bir üzüntü duyuyorum.

Otuz yıllık parlamenterlik yaşamımda, ne kimseye sataştım ne de kimsenin bana sataşmasına olanak tanıdım. Deneyimli bir siyaset adamı olarak, deneyimli bir parlamenter olarak, bu üzüntümü, buradaki, Türkiye Büyük Millet Meclisi oturumundaki bütün arkadaşlarımla bölüşmek istiyorum.

Bu arada, sizin -hoşgörüden yola çıkarak- takdir yetkinizi kullanırken İçtüzük hükümlerini de aştığınız konusundaki düşüncemi ifade etmek istedim; yoksa, niyetim sizi eleştirmek değil. Niyetim, Türkiye Büyük Millet Meclisinde kuralların işlemesini sağlamaya çalışmaktır. Hepimize düşen görev odur. Siz, Meclisi yönetirken, eğer kuralların dışına çıkan bir işleme, hoşgörünüzle bile olsa, olanak tanırsanız, sıkıntıya düşeriz.

Buna bu açıdan yaklaşıldığında, 69 uncu maddenin Türkiye Büyük Millet Meclisi oturumunu yöneten Başkana tanıdığı yetki, aynı oturum içinde sataşma konusunda söz verme yetkisidir; yoksa, o konuşmacının süresini takdir yetkisi değildir. Üzüntüyle izledim. Hem Cumhuriyet Halk Partisi Grubundaki hem Adalet ve Kalkınma Partisi Grubundaki arkadaşlarımızın sözlerini 3'er dakikayla sınırladınız. 3'er dakikayla sınırlama yetkisi, Meclis oturumunu yöneten Başkanın değildir. 3'er dakikayla sınırlama yetkisi İçtüzüğün hiçbir yerinde de yoktur; ancak, benim bu konuşmamı 3 dakikayla sınırlarsınız kısa bir açıklama yapacağım için; size o yetkiyi veriyor. Bizim İçtüzüğümüzde en kısa süre 5 dakikadır; gündemdışı konuşma, maddeler üzerinde üyeler tarafından yapılacak konuşmadır.

Şimdi, siz, bir usul geliştirdiniz. İçtüzüğe aykırı bir usul geliştiriyorsunuz. Geçmişte, Meclis oturumunu yöneten kimi arkadaşlarımız böyle uygulama yapmış olabilirler. O uygulamalar, bizi, gelenek doğmuştur diye bir yanılgıya yönlendirmemelidir. Açıklama hakkının zamanını -niçin "zaman" diyor- bir sonraki oturuma taşıramazsınız; sataşmayla ilgili konuşma hakkı verecekseniz, aynı oturum içinde vereceksiniz. O zaman, aynı oturum içerisinde, sonuna doğru mu verirsiniz, tutanak geldiği zaman mı verirsiniz, kani olursunuz -ilk günden beri burada yaptığınız gibi- tutanak gelmeden de verirsiniz o sözü; ama, sözü verdiğiniz zaman, 60 ıncı maddedeki 10 dakikaya yollama yapmış olursunuz.

Bu şudur: Herhangi bir grup adına veya şahsı adına konuşacak parlamenter, dikkatli ve özenli davranmak durumundadır. Birisine sataştığı zaman, karşının 10 dakika hakkı doğduğunu bilerek konuşma anlamındadır; onun için getirilmiş bir maddedir. O nedenle, bu maddenin caydırıcı bir yönü vardır. Bu konuya düşmemesi için arkadaşlarımızın, Meclisi yöneten Başkanımıza İçtüzüğün verdiği yetki, sadece, zamanı belirleme yetkisidir; süreyi belirleme yetkisi değildir.

MUSTAFA BAŞ (İstanbul) - Kaç dakika konuşacak Sayın Başkan! İçtüzük dersi mi alıyorsunuz!

ÖNDER SAV (Devamla) - Buna açıklık kazandırmak için, size bu düşüncemi açıklamak için söz istemiştim.

Gösterdiğiniz zaman ayırma toleransı için teşekkür ederim. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Önder Sav (CHP, Ankara). “Çalışma saatleri hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim tutanağı, 15 Mart 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/onder-sav-22-2003-03-15-calisma-saatleri-hakkinda (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.