# 2007 yılı merkezi yönetim bütçesi kanun tasarısı (enerji ve tabii kay.bak., enerji piyasası üst kurulu, ulusal bor araştırma enstitüsü, elektrik işleri etüd idaresi gen.müd., türkiye atom enerjisi kurumu, mta genel müd., petorl işleri gen.müd., devlet su işleri gen.müd.) 10 tur

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Öner Gülyeşil (AK Parti, Siirt)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim
- **Tarih:** 20 Aralık 2006
- **Gündem:** 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KANUN TASARISI (ENERJİ VE TABİİ KAY.BAK., ENERJİ PİYASASI ÜST KURULU, ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ, ELEKTRİK İŞLERİ ETÜD İDARESİ GEN.MÜD., TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU, MTA GENEL MÜD., PETORL İŞLERİ GEN.MÜD., DEVLET SU İŞLERİ GEN.MÜD.) 10 TUR
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c141/b038/tbmm221410380683.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/oner-gulyesil-22-2006-12-20-2007-yili-merkezi-yonetim-butcesi-kanun-tasarisi-enerji-ve-tabii-kay

> Öner Gülyeşil (AK Parti), 20 Aralık 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KANUN TASARISI (ENERJİ VE TABİİ KAY.BAK., ENERJİ PİYASASI ÜST KURULU, ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ, ELEKTRİK İŞLERİ ETÜD İDARESİ GEN.MÜD., TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU, MTA GENEL MÜD., PETORL İŞLERİ GEN.MÜD., DEVLET SU İŞLERİ GEN.MÜD.) 10 TUR); konuşma 1.066 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA ÖNER GÜLYEŞİL (Siirt) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 2007 mali yılı merkezî yönetim bütçesinin Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü bütçeleri hakkında görüşlerimi sizlerle paylaşmak üzere Grubum adına söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle, yüce heyetinizi ve televizyonları başında bizi izleyen tüm vatandaşlarımı saygıyla selamlıyorum.

Ülkemizde nükleer teknolojiyle ilgili faaliyetler 1956 yılında Atom Enerjisi Komisyonunun kurulmasıyla başlamıştır. İlk reaktör ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına üyelik, birçok ilkleri gerçekleştiren Atom Enerjisi Komisyonu, atom enerjisiyle ilgili faaliyetlerin değişen koşullara uygun olarak daha etkin yürütülmesi için, 1982 yılında yerini 2690 sayılı Kanun'la kurulan Türkiye Atom Enerjisi Kurumuna bırakmıştır.

İstanbul'da bir, Ankara'da iki merkezde hizmet veren Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, iki temel sorumluluğu olan bir ihtisas kurumumuzdur.

Birinci sorumluluğu, ülkemizde nükleer teknolojinin enerji üretimi, tarım, tıp, çevre, gıda, hayvancılık gibi çeşitli alanlarda kullanımı sırasında çalışanların, halkın ve çevrenin korunması için nükleer güvenlik ve radyasyondan korunmayla ilgili düzenleme ve denetleme faaliyetlerini yerine getirmektir.

İkinci sorumluluğu ise, ülkemizin nükleer politikasının esaslarını ortaya koyarak, belirlenen strateji çerçevesinde halkımızın yaşam kalitesinin iyileştirilmesi doğrultusunda, nükleer teknolojilerden faydalanmada öncü olmak üzere araştırma ve geliştirme yapmaktır. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, nükleer teknolojinin çeşitli alanlarda uygulanması sırasında halkımızın radyasyona karşı güvenliğini sağlamak için kullanıcı ve işleticilere verilecek ruhsat ve lisans gibi yetkilendirmelere ve yapılacak denetimlere esas olacak yeni mevzuatı oluşturmakta ve mevcut mevzuatı değişen koşullara göre geliştirmektedir.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, mevzuat geliştirme faaliyetlerinde ülkemizin ihtiyaçlarını, Uluslararası Radyasyondan Korunma Komisyonu ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gibi kuruluşların tavsiyelerini ve Avrupa Birliği direktiflerini esas almaktadır.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, tıbbi uygulamalarda kullanılan 10 bini aşan sayıda cihaz ve endüstriyel uygulamalarda kullanılan 5 bini aşan sayıda cihaz lisanslamakta ve bunların periyodik takip ve denetimlerini yapmaktadır. Ülke sathında 74 adet radyasyon erken uyarı istasyonu, 14 gümrük ve sınır noktasında 39 adet radyasyon ölçüm sistemleri kurmuştur.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, ayrıca nükleer güvenlik alanında ülkemizin taraf olduğu birçok uluslararası anlaşmalardan doğan millî yükümlülüklerimizin yerine getirilmesi için yürütülen çalışmaları koordine etmekte, nükleer bilimler alanında yürütülen uluslararası çalışmaları desteklemekte, nükleer güç programı kapsamında kurulacak olan nükleer tesislerde yerli katkıyı azami oranda kullanmak üzere, nükleer reaktör ve yakıt çevrimi teknolojisi alanında araştırmalar yürütmektedir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bilindiği üzere, ülkemizin nükleer güç programının ilk aşaması olarak 5 bin megavat civarında nükleer güç kapasitesinin 2020'ye kadar devreye girmesi planlanmaktadır.

Bu kapsamda, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, 2004, 2005 yıllarında nükleer güç santrali kurulması için lisans almış; alınmış olan Akkuyu sahasının yanı sıra, diğer olası nükleer tesis sahaları konusunda çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar sonucunda Sinop, demin değerli milletvekili arkadaşım Mustafa Bey'in de ifade ettiği gibi, en uygun saha olarak öne çıkmıştır.

Sinop sahasında jeoloji, hidroloji, çevre ve diğer konularda saha lisanslarına esas verileri toplamak üzere çalışmalar sürdürülmektedir.

Enerji sektöründeki küresel ve bölgesel gelişmeler de göz önünde tutularak, 73 milyon insanımızın nükleer ve radyasyon güvenliğini, emniyetini emanet ettiğimiz, nükleer teknoloji alanında araştırma ve geliştirmeler yaparak halkımızın refah seviyesinin artırılmasına katkı koymasını beklediğimiz Türkiye Atom Enerjisi Kurumuna, burada özetlemeye çalıştığım faaliyetlerini yerine getirmek için 2007 yılı bütçesinden ayrılan ödeneğin geçmiş yıllara oranla artırılmış olmasına rağmen yetersizliği Hükümetimizin de malumlarıdır.

Ülkemizde özellikle nükleer güç programındaki gelişmeler paralelinde gelecek dönemde artması beklenen nükleer teknoloji alanındaki faaliyetlerde nükleer güvenliğin, emniyetin, radyasyondan korunmanın temin edilebilmesi ve nükleer teknolojiden faydalanmada gelişmiş ülkeler seviyesini yakalayabilmek için, gelecek yıllarda daha büyük miktarda ve yıllara göre artan oranlarda kaynak tahsis etmek hedeflerimizden birisidir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 1935 yılında 2819 sayılı Yasa ile kurulmuş bulunan Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü, ülkemizin hidrolik, rüzgâr, jeotermal, güneş, biyokütle ve diğer yenilenebilir enerji kaynakları öncelikli olmak üzere, tüm enerji kaynaklarının değerlendirilmesine ve enerjinin etkin ve verimli tüketilmesine yönelik olarak hidrolik, rüzgâr ve güneş enerjisi potansiyellerini belirlemekte, fizibilite ve örnek uygulama projeleri hazırlamakta, tanıtım amaçlı pilot sistemleri geliştirmekte, etüt, eğitim ve bilinçlendirme hizmetlerini yürütmektedir.

Ayrıca, 3096 sayılı Yasa kapsamında hazırlanan HES projelerinin tesis, işletme ve denetimi ve danışmanlık hizmetleri, 4628 sayılı Yasa kapsamında başvurulan HES projelerinin değerlendirilmesi ve kamulaştırma işlemleri Elektrik Etüt İdaresi tarafından gerçekleştirilmekte, diğer kamu kurum ve kuruluşlara, bu görev ve uzmanlık alanı içinde etüt ve araştırma işleri yaptırmaktadır. 2003-2006 döneminde Türkiye genelinde 130 adet proje tamamlanarak 2,3 milyar kilovat saatlik ilave hidroelektrik enerji potansiyeli belirlenmiş, yatırımcılar tarafından kullanılabilecek proje portföyü, 232 adet proje ile 34,8 milyar kilovat saatlik potansiyele ulaşmıştır.

Küçük HES potansiyelinin belirlenmesi kapsamında Doğu Karadeniz, Batı Karadeniz, Batı Akdeniz ve Orta Akdeniz havzalarında etüt çalışmaları yapılmıştır. 5,3 milyar kilovat saatlik 141 adet Elektrik İşleri Etüt İdaresi projesine yatırımcı başvurusu gerçekleşmiş ve toplam değeri 60 milyar YTL olan protokoller imzalanmıştır.

Biyokütle kaynaklarımız konusunda hâlihazırda kırsal bölgelerimizde odun, tezek ve bitkisel atık kullanımı yılda yaklaşık 6 milyon ton eş değer petrol büyüklüğündedir ve bu miktar, hidrolik enerji kaynaklarından ürettiğimiz elektrik enerjisinin yaklaşık yarısı ve 2005 yılı Türkiye toplam birincil enerji tüketiminin 90 milyon eş değer petrol olduğu dikkate alınarak, yaklaşık yüzde 7'sini karşılamaktadır. Bu tür kaynakların geleneksel yöntemlerle yakılması yerine, gazifıkasyon ve sıva- laştırma yöntemleriyle akaryakıt, elektrik ve ısı enerjisi üretiminde değerlendirilmesi için TÜBİTAK ile uygulamalı ar-ge projeleri de sürdürülmektedir.

Elektrik İşleri Etüt İdaresinde, 226'sı teknik personel olmak üzere, toplam 837 personel çalışmaktadır. 2007 yılı bütçe talebi 32 milyon 299 bin YTL olup, bu miktarın 3,3 milyon YTL'si yatırım harcamaları için öngörülmüştür.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; iktidarımız döneminde, Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğüne, yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarımızın değerlendirilmesinde, enerjinin etkin, verimli kullanımında yönlendirici ve öncü kuruluş olma vizyonu doğrultusunda yeni bir ufuk kazandırılmıştır. İdare, tüm ilgili taraflarla güçlü iş birliği tesis etmek ve teknolojideki gelişmeleri öncelikle gözetmek suretiyle, hidrolik enerji, rüzgâr enerjisi, güneş enerjisi, biyoenerji ve enerji verimliliği alanlarında sergilediği etkinliklerle yatırımcımıza ışık tutmakta ve halkımızı bilinçlendirmektedir.

Son dört yılda ortaya konulan 2,3 milyar kilovat saatlik ilave hidroelektrik potansiyel, 2004 yılında hizmete açılan enerji parkı ve aynı yılda kurulan biyodizel pilot tesisi, 2005 yılında inşa edilen örnek bina çalışmaları, geçtiğimiz günlerde tamamlanmış olan Türkiye Rüzgâr Enerjisi Atlası, yenilenebilir enerji kaynakları ve enerji verimliliği kanun taslakları, İdarenin gerçekleştirdiği çalışmalardan bazılarıdır.

Elektrik İşleri Etüt İdaresi, kapsamına aldığı görevlerdeki etkinliklerini insan gücü ve bütçe imkânları ölçüsünde ve diğer kuruluşlarla iş birliği ortamını geliştirmek suretiyle giderek artırma çabası içinde çalışmalarını sürdürmeye devam edecektir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun efendim.

ÖNER GÜLYEŞİL (Devamla) - Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ile Türkiye Atom Enerjisi Kurumu yönetici ve çalışanlarını gerçekleştirdikleri başarılı çalışmalarından dolayı tebrik ediyor, önümüzdeki dönemlerde bu başarının artarak daha iyi noktalara taşınacağına yürekten inanıyorum.

Bu duygu ve düşüncelerle, 2007 yılı mali bütçesinin devletimize ve milletimize hayırlı olmasını diliyor, yaklaşan Kurban Bayramı'nızı kutluyor, hepinize kalbî saygılarımı sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Öner Gülyeşil (AK Parti, Siirt). “2007 yılı merkezi yönetim bütçesi kanun tasarısı (enerji ve tabii kay.bak., enerji piyasası üst kurulu, ulusal bor araştırma enstitüsü, elektrik işleri etüd idaresi gen.müd., türkiye atom enerjisi kurumu, mta genel müd., petorl işleri gen.müd., devlet su işleri gen.müd.) 10 tur”. TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim tutanağı, 20 Aralık 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/oner-gulyesil-22-2006-12-20-2007-yili-merkezi-yonetim-butcesi-kanun-tasarisi-enerji-ve-tabii-kay (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c141/b038/tbmm221410380683.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
