# İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Orhan Eraslan (CHP, Niğde) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 46. Birleşim - **Tarih:** 14 Mart 2003 - **Gündem:** İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/orhan-eraslan-22-2003-03-14-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73-2 > Orhan Eraslan (CHP), 14 Mart 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 46. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73)); konuşma 1.001 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA ORHAN ERASLAN (Niğde) - Sayın Başkan, Türkiye Büyük Millet Meclisinin saygıdeğer üyeleri; hükümet tarafından getirilen İş Yasası Tasarısının 12 nci maddesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlarım. Değerli arkadaşlarım, daha önceki konuşmamda da belirttiğim gibi, toplum hayatını düzenleyen en önemli yasa tasarılarından birisini yapmaya çalışıyoruz, geçirmeye çalışıyoruz; doğrudur. Cumhuriyet Halk Partisi olarak, bu tasarıyı engellemeye çalışıyoruz; doğrudur, engellenmelidir de. Neden?.. İzin verirseniz, kısaca ona değinmek istiyorum. Bu kadar önemli bir yasa tasarısı, komisyonlarda, alt komisyonlarda pişirilmemiş; normal prosedüründen geçip, tartışılmamış. Burada, Sayın Bakanım söylediler; fakat, biraz önce dağıtılan işçi sendikalarının bildirisi Sayın Bakanın dediğinin aksine. "Taraflar uzlaştı" dediler; fakat, taraflar uzlaşmamış, sosyal taraflar da uzlaşmamış. Apar topar, sanki yangından mal kaçırır gibi, sel önünden kütük kapar gibi bir yasa yapmaya çalışıyoruz. Bu yasa, bir defa uygulanarak hükmü geçecek bir yasa değil; hükmü müteaddit senelere şamil olacak bir yasa. Bunu, biraz daha soğukkanlılığımızı muhafaza ederek, biraz daha itidalli davranarak yapsak olmaz mı arkadaşlar. Devlet idaresi ciddî bir iştir. Tarihten, geleneğimizden, kültürümüzden bir şey hatırlıyorum, hiç unutmadığım bir şey. Zamanın halifesi İmamı Azam'a görev verir; der ki İmamı Azam'a: "Bağdat kadısı olacaksın." İmamı Azam halifeye cevap gönderir: "Ben kadı olamam." Halife ısrar eder İmamı Azam'a: "Hayır, olacaksın..." İmamı Azam halifeye yazar: "1- Ben kadı olamam diyorsam ve sözüme güvenilirse, beni kadı yapmamamız gerekir; ben kadı olamam. 2- Ben kadı olamam dediğim halde, ben kadı olabilirsem ve siz kadı yaparsanız, ben o zaman yalan söylüyorum demektir; yalancı insanı kadı yapmamanız gerekir." (CHP sıralarından alkışlar) AHMET YENİ (Samsun) - Yaşar Nuri Öztürk... ORHAN ERASLAN (Devamla) - Lütfen... Lütfen... AHMET SIRRI ÖZBEK (İstanbul) - İmamı Azam onların tekelinde olduğu için, siz konuşamazsınız!.. ORHAN ERASLAN (Devamla) - Şimdi, biz, burada muhalefet yapmaya çalışıyoruz, bir ses dile getiriyoruz. Türkiye Cumhuriyetinin Sayın Bakanı mutlaka saygıdeğerdir, öyle de olmalıdır. Devlet işi ciddî iştir. Biz, saygı gösteririz Türkiye Cumhuriyetinin Bakanına. Türkiye Cumhuriyetinin Bakanı "katılıyorum" dediği bir önergeyi, Grubundan geçiremiyor ve geri çekmiyor bu durumda, katıldığı önergeyi Grubundan geçiremediği yasa tasarısını geri çekmiyor; bir... AHMET YENİ (Samsun) - Hür iradesini kullanıyor. ORHAN ERASLAN (Devamla) - Efendim, o zaman yasa tasarısını geri çeker; geri çeker -bu iş, ciddî bir iştir- üzerinde tartışılır, ya da katılmıyordur önergeye, muhalefetin sesini kısmak için katılıyor gibi yapıyordur. Bu, daha da ayıptır! Bu, daha da ayıptır! Bu, daha da ayıptır! (CHP sıralarından alkışlar) Ne yapmaya çalışıyoruz; yani, burada, muhalefetin sesini kısalım, muhalefetin katkısını almayalım mı diyorsunuz arkadaşlar! Değerli arkadaşlarım, sayısal çoğunluğunuz buna yetebilir. İhtimal ki, böyle bir yasa da çıkarabilirsiniz ve ihtimal ki, bu yasa uygulanabilir de. Yalnız, değerli arkadaşlarım, saygıdeğer milletvekilleri, siyasetçi, kafasında toplum projesi olan insandır. Siyasetçi, vazettiği kanunlarla toplumu şekillendiren, toplumun geleceğini biçimlendiren insandır. Bu yasayla, ülkenize ne şekilde bir gelecek vazettiğinizi, ne şekilde bir gelecek şekillendirdiğinizi düşünebiliyor musunuz?! Aklıma geldikçe tüylerim ürperiyor! Bu yasayla, Türkiye'yi, bir Angola, bir Filipin, bir Tayland, bir Venezuella durumuna düşürüyorsunuz. Bu yasayla, Türkiye'yi, yaşanılamaz, çalışma barışı olmayan, iş hayatı olmayan -yani, özel bürolarda, birtakım, işte, eskiden Çukurova'da uygulanan biçimde elciliğin yasallaşması gibi, çağdışı, özel istihdam büroları altında işçi ağaları türetiyorsunuz; işçi ağaları, part-time, dilediği şekilde çağırılan yere, onun bunun işyerinde çalışacak- düzeni olmayan, herkesi yarı işsiz, demokrasisi olmayan, örgütlenmesi olmayan, sendikası olmayan bir biçime dönüştürüyor... Değerli arkadaşlarım, kuracağımız toplum bu mu?! Ben, ülkeme böyle bir geleceğin biçilmesine, bir Türk vatandaşı olarak, vicdanım razı olmuyor, vicdanî isyan duyguları içerisindeyim; bu isyana katılın. Gelin, bu yasayı geri çekelim değerli arkadaşlarım. Gelin, daha düzgün bir şey, daha akla yatkın bir şey, daha anlaşılabilir bir şey yapalım. Gelin, bu, hayırlı değil... FARUK ÇELİK (Bursa) - Madde üzerinde bir cümle söyleyin lütfen ya... ORHAN ERASLAN (Devamla) - Madde üzerinde cümle söyledim beyefendi, madde üzerinde cümleler çok söyledim; söyleyeceğim, müsaade edin. CÜNEYT KARABIYIK (Van) - Hangisi kötüyse, onu bir oku. ORHAN ERASLAN (Devamla) - Bu yasanın tümü kötü. CÜNEYT KARABIYIK (Van) - Hayalî konuşma. ORHAN ERASLAN (Devamla) - Değerli arkadaşım, bu yasanın tümü kötü. Ben, demin, 9 uncu madde üzerinde konuştuğumda hiçbiriniz dinlemediniz. Ben, bunun genelini bir değerlendireyim; maddesine de geçeceğim, daha zamanım var, müsaade edin. Değerli arkadaşlarım, bu yasa, işçi açısından yarar sağlamıyor. Diyeceksiniz ki, işveren açısından mı yarar sağlıyor; hayır. Bir kar helvası yapıyorsunuz. Bunu yapan memnun olmayacak, yiyen de memnun olmayacak. Bir kar helvası yapıyorsunuz, bilin; tadı yok, tuzu yok, ruhu yok. Bu, aceleye gelecek iş değil. Gelin, bundan vazgeçin; gelin, ısrar etmeyin. Bu yasa hayırlı değil. Bu yasanın kimseye hayrı yok. Gelin, utanmayı, iki kızarıp bir bozarmak zannetmeyelim; tarih önünde mahcup oluruz, utanırız. Gelin, bu yasadan vazgeçelim. Sayın Bakanımıza da buradan teklifimiz şu: Katıldığı önergelerin geçmediği bir yasa teklifini geri çekmeye niye tereddüt ediyor? MEHMET SOYDAN (Hatay) - Hür irade... ORHAN ERASLAN (Devamla) - Demek ki, Grubuna anlatamamış bu yasayı. Demek ki, bunu anlatamamış Grubuna. O zaman, bu yasanın bu şekilde çıkmasına gerek yok. MEHMET SOYDAN (Hatay) - Meclis niye var o zaman? ORHAN ERASLAN (Devamla) - Böyle mi oluyor demokrasi arkadaşlar? ZÜLFÜ DEMİRBAĞ (Elazığ) - Biz, burada noter memuru muyuz; her geleni onaylayacak mıyız? ORHAN ERASLAN (Devamla) - Tabiî, noter değil Yüce Meclis. Umuyorum, bu sözünüzü, tezkerede de göstereceksiniz. Umuyorum, göstereceksiniz değerli arkadaşlarım. Bu yasayla, büyük işyerleri yok ediliyor arkadaşlar. Bu yasayla, kurumlar yok ediliyor, sanayi kurumları yok ediliyor. Bu yasa, sanayi toplumunun yasası değil; bu yasa, on kişilik atölyelerin merdiven altı imalathanelerinin yasası. Bu yasayla, Türkiye ihracat yapamaz; bu yasayla, Türkiye ileri gidemez; bu yasayla, Türkiye büyük kurumlara sahip olamaz; bu yasayla, Türkiye markalar yaratamaz arkadaşlar. Bu yasayla, Türkiye'ye biçilen rol, ibiş bir devlet olma rolüdür. Ortadoğu'da ibiş bir devlet olacak; sanayii olmayacak doğru düzgün, işçisi olmayacak, örgütü olmayacak, sendikası olmayacak; gelen ensesine vuracak ortaoyununun ibişi gibi. Türkiye'ye biçilen rol bu. Bunun bir açılımını yapın arkadaşlar, bir düşünün. Bu yasanın her maddesi buna göre dizayn edilmiş, her şey buna göre dizayn edilmiş ve ne yazık ki, Yüce Meclisin önüne getirilmiş. Değerli arkadaşlarım, Sayın Başkanın sabrını da suiistimal etmek istemiyorum; ama, bir kez daha düşünün; gelin, bunu yeniden yapalım. Bu hayırlı olmayacak. Hepinize, sevgiler, saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar) ÜMMET KANDOĞAN (Denizli) - 12 nci madde ne oldu; 12 nci madde?! ORHAN ERASLAN (Devamla) - Gelecek sefer de ondan bahsedeceğim. --- **Kaynak gösterme:** Orhan Eraslan (CHP, Niğde). “İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)”. TBMM Genel Kurulu, 46. Birleşim tutanağı, 14 Mart 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/orhan-eraslan-22-2003-03-14-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73-2 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.