# Kahramanmaraş mv. durdu özpolat ve 20 mv. nin (10/3), tekirdağ mv. enis tütüncü ve 38 mv. nin (10/8), kırklareli mv. tansel barış ve 23 mv. nin (10/12), adana mv. nevin gaye erbatur ve 23 mv. nin (10/28), bartın mv. muhammet rıza yalçınkaya ve 22 mv. nin (10/31), çanakkale mv. ahmet küçük ve 22 mv. nin (10/33), konya mv. hasan angı ve 19 mv. nin (10/38), konya mv. orhan erdem ve 28 mv. nin (10/42), çanakkale mv. mustafa kemal cengiz ve 27 mv. nin (10/47), aydın mv. ahmet ertürk ve 21 mv. nin (10/56), izmir mv. selçuk ayhan ve 25 mv. nin (10/59), afyonkarahisar mv. halil ünlütepe ve 23 mv. nin (10/62), izmir mv. mehmet ali susam ve 29 mv. nin (10/64), adıyaman mv. şevket köse ve 23 mv. nin (10/65), izmir mv. bülent baratalı ve 26 mv. nin (10/68), artvin mv. metin arifağaoğlu ve 24 mv. nin (10/71), afyonkarahisar mv. abdülkadir akcan ve 21 mv. nin (10/84), van mv. kayhan türkmenoğlu ve 19 mv. nin (10/87), kahramanmaraş mv. mehmet akif paksoy ve 23 mv. nin (10/89), ısparta mv. mevlüt coş

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Orhan Erdem (AK Parti, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim
- **Tarih:** 6 Mayıs 2008
- **Gündem:** KAHRAMANMARAŞ MV. DURDU ÖZPOLAT VE 20 MV. NİN (10/3), TEKİRDAĞ MV. ENİS TÜTÜNCÜ VE 38 MV. NİN (10/8), KIRKLARELİ MV. TANSEL BARIŞ VE 23 MV. NİN (10/12), ADANA MV. NEVİN GAYE ERBATUR VE 23 MV. NİN (10/28), BARTIN MV. MUHAMMET RIZA YALÇINKAYA VE 22 MV. NİN (10/31), ÇANAKKALE MV. AHMET KÜÇÜK VE 22 MV. NİN (10/33), KONYA MV. HASAN ANGI VE 19 MV. NİN (10/38), KONYA MV. ORHAN ERDEM VE 28 MV. NİN (10/42), ÇANAKKALE MV. MUSTAFA KEMAL CENGİZ VE 27 MV. NİN (10/47), AYDIN MV. AHMET ERTÜRK VE 21 MV. NİN (10/56), İZMİR MV. SELÇUK AYHAN VE 25 MV. NİN (10/59), AFYONKARAHİSAR MV. HALİL ÜNLÜTEPE VE 23 MV. NİN (10/62), İZMİR MV. MEHMET ALİ SUSAM VE 29 MV. NİN (10/64), ADIYAMAN MV. ŞEVKET KÖSE VE 23 MV. NİN (10/65), İZMİR MV. BÜLENT BARATALI VE 26 MV. NİN (10/68), ARTVİN MV. METİN ARİFAĞAOĞLU VE 24 MV. NİN (10/71), AFYONKARAHİSAR MV. ABDÜLKADİR AKCAN VE 21 MV. NİN (10/84), VAN MV. KAYHAN TÜRKMENOĞLU VE 19 MV. NİN (10/87), KAHRAMANMARAŞ MV. MEHMET AKİF PAKSOY VE 23 MV. NİN (10/89), ISPARTA MV. MEVLÜT COŞ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/orhan-erdem-23-2008-05-06-kahramanmaras-mv-durdu-ozpolat-ve-20-mv-nin-10-3-tekirdag-mv-eni

> Orhan Erdem (AK Parti), 6 Mayıs 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAHRAMANMARAŞ MV. DURDU ÖZPOLAT VE 20 MV. NİN (10/3), TEKİRDAĞ MV. ENİS TÜTÜNCÜ VE 38 MV. NİN (10/8), KIRKLARELİ MV. TANSEL BARIŞ VE 23 MV. NİN (10/12), ADANA MV. NEVİN GAYE ERBATUR VE 23 MV. NİN (10/28), BARTIN MV. MUHAMMET RIZA YALÇINKAYA VE 22 MV. NİN (10/31), ÇANAKKALE MV. AHMET KÜÇÜK VE 22 MV. NİN (10/33), KONYA MV. HASAN ANGI VE 19 MV. NİN (10/38), KONYA MV. ORHAN ERDEM VE 28 MV. NİN (10/42), ÇANAKKALE MV. MUSTAFA KEMAL CENGİZ VE 27 MV. NİN (10/47), AYDIN MV. AHMET ERTÜRK VE 21 MV. NİN (10/56), İZMİR MV. SELÇUK AYHAN VE 25 MV. NİN (10/59), AFYONKARAHİSAR MV. HALİL ÜNLÜTEPE VE 23 MV. NİN (10/62), İZMİR MV. MEHMET ALİ SUSAM VE 29 MV. NİN (10/64), ADIYAMAN MV. ŞEVKET KÖSE VE 23 MV. NİN (10/65), İZMİR MV. BÜLENT BARATALI VE 26 MV. NİN (10/68), ARTVİN MV. METİN ARİFAĞAOĞLU VE 24 MV. NİN (10/71), AFYONKARAHİSAR MV. ABDÜLKADİR AKCAN VE 21 MV. NİN (10/84), VAN MV. KAYHAN TÜRKMENOĞLU VE 19 MV. NİN (10/87), KAHRAMANMARAŞ MV. MEHMET AKİF PAKSOY VE 23 MV. NİN (10/89), ISPARTA MV. MEVLÜT COŞ); konuşma 945 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ORHAN ERDEM (Konya) – Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; bir havza içerisinde yer alan Akşehir Gölü ve Eber Gölü’nün kirliliğinin önlenmesi ve korunmasıyla ilgili tedbirlerin alınması ve yasal düzenlemelerin oluşturulması amacıyla 28 milletvekili arkadaşımızla Anayasa’nın 98’inci, İç Tüzük’ün 104 ve 105‘inci maddeleri uyarınca verdiğimiz 10/42 sıra sayılı Meclis araştırması açılması önergemiz üzerinde söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bu önergemiz konusunda 28 milletvekilimizin dışında da hepimizin duyarlılığının olduğuna inanıyorum. Bilhassa tüm Konya milletvekillerimiz ve Afyon milletvekillerimiz de AK Partiden bu konuda bize destek olmuşlardır. Hızla gelişen ülkemiz de dünyada olduğu gibi artık kendi doğal varlıklarını ve zenginliklerini istediği gibi kullanma, israf etme lüksüne sahip değildir. Ülkemiz aynı zamanda bir tarım ülkesidir ancak son yıllarda gerek erozyon gerekse kuraklık, ayrıca yakın zamana kadar bilinçsizce atıklarımızın göle, nehire, denize akıtılması ve vahşi sulama yöntemleri sonucu çölleşme tehlikesi içinde biz de dünyadaki birçok ülke gibi kalmış durumdayız. Değişen iklim şartları ve yanlış sulama teknikleri de Türkiye'nin her yerinde olduğu gibi Konya’mızda yer altı sularını ve gölleri de tehlikeye sokmuştur.

Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, dünyamız, önlemler alınmadığı takdirde hızla çölleşmeye doğru gitmektedir. Bu sebepledir ki topraklarımızın, sularımızın, göllerimizin, tüm doğal kaynaklarımızın kıymetini bilmeli, şimdiden gereken tedbirleri almalıyız. Bugün ülkemizde hızla gelişme nedeniyle doğal kaynakların israfı söz konusudur. Doğal çevrenin önemli bir parçası olan göllerin korunması ve faydalı hâle getirilmesi lüzumu artık tartışılmayan bir konudur. Ancak bu konuda yapılması gerekenleri yapmak, tüm çevre konularında olduğu gibi, kolay değildir. Gelişmekte olan ülkeler için çevre sorunları zaman zaman lüks bile görünmekte iken günümüzde bu, ülkelerin en önemli temel sorunu hâline gelmiştir.

Bu iki gölün de bulunduğu Konya’ya coğrafi yapı bakımından bakıldığında, ülkemizin en büyük ili olan Konya’mız DSİ Genel Müdürlüğünün IV. Bölge Müdürlüğüne bağlı bir alanda. Akşehir ve Eber Gölü bu bölgenin dışında, XVIII. Bölgeye verilmiştir. Çünkü Akşehir ve Eber -Akşehir Konya tarafında, Eber Afyon bölgesinde olmak üzere- aynı havzada olmaları dolayısıyla bu bölge kapsamında yer almıştır. Her iki göl birbirleriyle çok bağlantılı sulak alanlardır.

(x) (10/3, 8, 12, 28, 31, 33, 38, 42, 47, 56, 59, 62, 64, 65, 68, 71, 84, 87, 89, 98, 101, 119, 145 ve 146) esas numaralı Meclis araştırması önergelerinin ön görüşmelerine 11 Mart 2008 tarihli 75’inci Birleşimde başlanmıştır.

Bu konuda, Eber Gölü’yle ilgili, Afyon Milletvekili Sayın Halil Ünlütepe ve yine Afyon Milletvekili Sayın Abdülkadir Akcan önergeler vererek geçmiş günlerde konuştular. Ama onlar Eber Gölü ile sadece konuyu ele aldılar, kısmen Akşehir Gölü’ne de atıfta bulundular. Ancak bu havza tek tek ele alınması mümkün olmayan, Eber-Akşehir Havzası olarak dikkate alınarak araştırma yapılması gereken bir bölgedir.

Göllere bakarsak, Eber Gölü -Türkiye'nin on iki büyük gölünden biri- 150 kilometrekareden bugün çok daha küçük metrajlara inmiş. Derinliği 7 metrelerden 4 metrelere ve bugün birkaç metrelere kadar inmiştir. Göl nilüferlerle dolu, sazlıkları, kuşlarıyla bir doğa güzelliğinden bugün, kirlenmeler ve çekilmeler nedeniyle bir çevre felaketi noktasındadır. Aynı şekilde Akşehir Gölü de 350 kilometrekareden bugün 35 kilometrekareye inmiş; derinlik 7 metreden 2-3 metreye inmiş ve geçen yıl tamamen kuruma noktasına gelmiştir. Her iki göl de bu doğal güzellikleriyle, kuş cenneti olan yapılarıyla her gölette, gölde olduğu gibi kamışları, sazlıkları, balık yapılarıyla artık yok olma noktasına gelmiştir.

Bu konuda Çevre ve Orman Bakanlığı 2005 yılında Akşehir ve Eber Göllerinin bozulan ekolojik dengesinin yeniden tesis edilmesi için uygun bir şekilde yönetilecek ve bu konudaki alınan önlemleri yürütecek bir araştırmanın ilk adımını atmıştır. 2005 yılı sonunda ihale edilen bu çalışma yirmi dört aylık ihaleyi alan firma tarafından tamamlanmış ve 2007 yılı sonunda bitirilmiştir. Bilimsel bir çalışma ve yöre halkıyla yapılan toplantılar sonucu yedi ideal hedef ve yirmi altı uygulama hedefi, doksan sekiz faaliyet belirtilmiştir. Bu çalışmadan dolayı Değerli Çevre ve Orman Bakanımıza ve bu konuda emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.

Bu önergemizle de yapılan bu çalışmanın daha geniş bir anlamda diğer göller ve Türkiye iklim şartları da değerlendirilerek bu belirtilen sonuçlara hızla gidileceğine inanıyorum.

Yine Akşehir Kaymakamlığı ve Belediye Başkanlığının ortak yürüttüğü, bölgenin tamamını kapsayan damlama sulama projelerine de önem verilmesini rica ediyoruz. Çünkü bu yolla yer altı suları ve göl yüzeyindeki sularda yükselmenin olacağı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

Değerli milletvekilleri, tüm doğal kaynaklarımız ve çevre sorunları önemlidir. Verilen bütün önergelerde benzer sorunlar mevcuttur. Ancak bizim önergemizde yer alan Akşehir Gölü, bu yıl sekiz yüzüncü doğum yıl dönümünü kutladığımız Nasreddin Hoca’nın da fıkralarına konu olan bir gölümüzdür. Yaşatılan bu soyut mirasın değeri “Nasreddin Hoca” adına her yıl düzenlenen etkinliklerde kutlanmaktadır. Artık fıkralara konu olan göle yoğurt mayalayarak “ya tutarsa” diyecek gölümüz ne yazık ki kalmamış veya göletler hâlinde ufak çukurlara inmiştir.

Bizler, bu dünyadaki küresel ısınma, iklimsel değişikliklerin getirdiği etkilere bir şey diyemiyoruz. Bunlara, tabii ki dünyadaki tüm ülkelerin yapacağı anlaşmalarla uymaları noktasındaki hassasiyetlerini bekliyoruz. Ancak dar bölge kapsamında bu göletlerin olduğu, göllerin olduğu, sulak alanların olduğu bölgelerde artık, bir an önce yapılan bilimsel çalışmaların ve bu konudaki sulama teknikleri olsun, diğer kirlilikleri önleyici çalışmalara hızla gidilmesi gerektiğine inanıyorum ve bu konuda çok değerli Çevre Bakanımızın birikiminin ve vizyonunun da buna önayak olacağına inanıyorum.

Eber ve Akşehir dışında yine Konya’da Çavuşçugöl, Beyşehir, Ereğli Sazlıkları ve krater gölü, Karapınar’da hepsin de aynı sıkıntıları da yaşamakta, çekmekteyiz.

Yine, bugün 350 kilometrekareden 35 kilometrekarelere, yer yer 3,5 kilometrekarelere inen gölümüzün bir de yıllardır süregelen kıyı kenar çizgisi sorunu mevcuttur. Bugün gölün kurtarılmasını düşünüyoruz ama zamanında çizilen bir göl kenar çizgisinden dolayı da yaklaşık 40 bin kişi mahkemelerle uğraşmaktadır. Bu konuda son yıllarda İnsan Hakları Mahkemesinin aldığı bir kararla bu tip iptal edilen tapuların bedelinin de ödenmesi gerekmektedir. Bu konunun ilgili bakanlığın, Bayındırlık Bakanlığının ve Çevre Bakanımızın da önayak olarak bir an önce düzeltilmesini rica ediyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun Sayın Erdem.

ORHAN ERDEM (Devamla) – Teşekkür ediyorum.

Birleştirilerek yapılacak bu önergelerin inşallah Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabulünden sonra, çevre sorunlarının giderilmesi noktasındaki hassasiyet ve çalışmaların hızla süreceğine inanıyorum.

Hepinize saygılarımı sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Orhan Erdem (AK Parti, Konya). “Kahramanmaraş mv. durdu özpolat ve 20 mv. nin (10/3), tekirdağ mv. enis tütüncü ve 38 mv. nin (10/8), kırklareli mv. tansel barış ve 23 mv. nin (10/12), adana mv. nevin gaye erbatur ve 23 mv. nin (10/28), bartın mv. muhammet rıza yalçınkaya ve 22 mv. nin (10/31), çanakkale mv. ahmet küçük ve 22 mv. nin (10/33), konya mv. hasan angı ve 19 mv. nin (10/38), konya mv. orhan erdem ve 28 mv. nin (10/42), çanakkale mv. mustafa kemal cengiz ve 27 mv. nin (10/47), aydın mv. ahmet ertürk ve 21 mv. nin (10/56), izmir mv. selçuk ayhan ve 25 mv. nin (10/59), afyonkarahisar mv. halil ünlütepe ve 23 mv. nin (10/62), izmir mv. mehmet ali susam ve 29 mv. nin (10/64), adıyaman mv. şevket köse ve 23 mv. nin (10/65), izmir mv. bülent baratalı ve 26 mv. nin (10/68), artvin mv. metin arifağaoğlu ve 24 mv. nin (10/71), afyonkarahisar mv. abdülkadir akcan ve 21 mv. nin (10/84), van mv. kayhan türkmenoğlu ve 19 mv. nin (10/87), kahramanmaraş mv. mehmet akif paksoy ve 23 mv. nin (10/89), ısparta mv. mevlüt coş”. TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim tutanağı, 6 Mayıs 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/orhan-erdem-23-2008-05-06-kahramanmaras-mv-durdu-ozpolat-ve-20-mv-nin-10-3-tekirdag-mv-eni (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.