# Emniyet genel müdürlüğüne ait araç, gereç, mal ve malzemenin satış, hibe, hek ve hurda durum ve işlemleri hakkında kanun (s.s.848)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Orhan Seyfi Terzibaşıoğlu (AK Parti, Muğla)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 60. Birleşim
- **Tarih:** 8 Şubat 2006
- **Gündem:** EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE AİT ARAÇ, GEREÇ, MAL VE MALZEMENİN SATIŞ, HİBE, HEK VE HURDA DURUM VE İŞLEMLERİ HAKKINDA KANUN (S.S.848)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/orhan-seyfi-terzibasioglu-22-2006-02-08-emniyet-genel-mudurlugune-ait-arac-gerec-mal-ve-malzemenin-satis-hi

> Orhan Seyfi Terzibaşıoğlu (AK Parti), 8 Şubat 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 60. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE AİT ARAÇ, GEREÇ, MAL VE MALZEMENİN SATIŞ, HİBE, HEK VE HURDA DURUM VE İŞLEMLERİ HAKKINDA KANUN (S.S.848)); konuşma 1.620 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA ORHAN SEYFİ TERZİBAŞIOĞLU (Muğla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 848 sıra sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, HEK ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı üzerinde AK Parti Grubu adına söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi, aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 4645 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, HEK ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Kanun, 24.4.2001 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanunun amacında ve tanım bölümünde zikredildiği gibi, satışa sunulacak malzemeler ikiye ayrılmış, silah, mühimmat, makine ve teçhizatın satışa sunulabilmesi için standart dışı veya ihtiyaç fazlası olması şartı getirilmiş. Hurda veya hizmette kullanılabilme vasfını kaybeden veya arızalı hale geldiklerinde onarımları ekonomik olarak mahzurlu olan taşıt, silah, mühimmat, makine ve teçhizat ile mal ve malzemeyi ifade eden HEK olarak ise sadece taşıtların satışı imkânı sağlanmıştır; bu çok önemli değerli arkadaşlarım.

Makine ve teçhizatın kanunda tanımı yapılarak role, telsiz, bilgisayar gibi haberleşme yazılım cihazları ile kriminal laboratuvar malzemeleri ve bunların donanımlarını kapsadığı hüküm altına alınmıştır. Bu malzemelerin satışı için de standart dışı veya ihtiyaç fazlası olma şartı getirilmiştir. Bu malzemelerden hurda ve HEK durumuna düşenlerin ise satışları mümkün görülmemektedir. Oysa, Emniyet Genel Müdürlüğünde kullanılan pek çok malzeme yukarıda belirtilen makine ve teçhizatın tanımı içerisine girmediği gibi, hurda durumunda bulunan taşıtlar hariç hiçbir malzemenin de satışı bu kanuna göre mümkün olmamaktadır.

Bütün bunların yanında, ilgili kapsama girmeyen, ama, miadını doldurmuş, teknolojik ömrünü tamamlamış veya yerine göre günün ihtiyaçlarını karşılamak üzere yeni araçlar alınmış, bu kabil her türlü malzemeden dolayı, idareye, depolama zorluğu, bu araçların, demirbaş listesinde göründüğü için, periyodik bakımlarının yapılması ve benzeri gibi ekyükler getirmektedir.

Getirilen bu tasarının iki yönü vardır: Birincisi, bu kabil araçlar kanun kapsamına alınarak, idarenin yukarıda zikredilen yüklerden kurtarılmasıdır. İkincisi, bu araçların satışından idareye gelir sağlanacaktır.

Bu amaçlara ulaşabilmek için yapılan düzenlemeyle kanuna mal ve malzeme tanımı ilave edilerek hurda, HEK, standart dışı veya ihtiyaç fazlası durumunda bulunan makine ve teçhizat ile diğer mal ve malzemenin de satışına imkân sağlanmaktadır.

Tasarıyla yapılan düzenlemenin 1 inci maddesinde 4645 sayılı Kanunda satışa sunulacak mal ve malzemeler iki bölüme ayrılmıştır; silah, mühimmat, makine ve teçhizatın satışa sunulabilmesi için standart dışı veya ihtiyaç fazlası olma şartı aranmaktadır. Hurda veya HEK durumuna düşmüş makine, teçhizat, silah ve mühimmat dahil, diğer mal ve malzemenin satışına da imkân tanımak üzere, anılan kanunun amaç maddesi yeniden düzenlenerek, hurda veya HEK durumunda bulunan taşıt dışındaki diğer mal ve malzemeyi de kapsama almaktadır.

Yine, kanunun 2 nci maddesinde, Emniyet Teşkilatı kuvvesinde atıl olarak bulunan, ancak, çeşitli nedenlerle hizmette kullanımları mümkün olmayan her türlü taşınırın elden çıkarılmasına olanak sağlanarak, hem depolama ve bakım masraflarının azaltılması hem de elde edilecek gelirle teşkilatın ihtiyacı olan araç gereç için bütçe yükünün hafifletilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, kanunda sadece taşıtlar için kullanılan "HEK" ve "hurda" kavramları, hurda haline gelmiş veya hizmette kullanımı mümkün olmayan diğer malzemeyi de kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmiş, makine ve teçhizat tanımı içerisinde yer almayan diğer malzemelerin de satışını sağlamak üzere mal ve malzeme terimi kanuna ilave edilmiştir.

Ayrıca, kanunda tanımlanmayan ve uygulamada tereddütlere yol açan "ihtiyaç fazlası" kavramına açıklık getirilmiştir.

"Hizmet" kavramının tanımı da, teşkilatın ana hizmetlerinin yürütülmesi açısından zorunlu olmakla beraber, belirli dönemlerde atıl kalan kapasitenin ülke ekonomisine kazandırılması amacıyla genişletilmiştir.

Emniyet Teşkilatımız, üst yöneticilerinden en alt kademedeki çalışanına kadar, geceli gündüzlü, fedakârca, ülkemizde barış ve huzurun temini için çalışmaktadır. Bu çalışmaları yaparken, çok çeşitli nitelikte araç, makine ve teçhizat kullanılmaktadır. Bu teşkilatımızın kullandığı araç gereç, makine ve teçhizatın modernize edilebilmesi, günün şartlarına uygun hale getirilmesi gerekmektedir.

Merkezî idareden konulan bütçelerin yanında, elinde bulunan kullanımdışı malzemenin satışıyla, hem atıl olan millî servet değerlendirilmiş olacak hem de sağlanan gelirlerle, Emniyet Teşkilatımızın huzur ve güveni temin etmede kullanacağı yeni araçların alınmasına kaynak oluşturulmuş olacaktır. Öte yandan, atıl halde bekleyen araçlarla ilgili angaryalar ortadan kalkmış olacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 4645 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde, silah, mühimmat, makine, teçhizat ve taşıtların standart dışı durumları ile miadı ve ihtiyaç fazlalığının belirlenmesi için komisyon kurulması hüküm altına alınmıştır. Tasarıda getirilen yenilikle, teknik komisyonun teşekkülü ve işleyişi kolaylaştırılmaktadır. Yeni tanımlarla birlikte kapsama alınan her türlü atıl kapasite için oluşturulacak teknik komisyonun oluşmasına ilişkin İçişleri Bakanı onayı kaldırılarak, bu yetki ita amirlerine bırakılmaktadır. Böylece, yapılacak işlemin hızlandırılması, bürokrasinin önlenmesi sağlanmıştır.

Öte yandan, teşkilatın taşradaki uzman yetersizliği dikkate alınarak, komisyonda uzman yetersayısı ikiye düşürülmektedir. Yapılacak işlemlerin hızlı yürümesi ve kolaylaştırılması sağlanmaktadır.

Bu kanunda bazı tanımların genişletilmesi, kapsama giren bazı silah ve mühimmatın satılabilmesi için, devletin güvenliğini zedeleyici herhangi bir yön yoktur; çünkü, oluşturulacak komisyonlarda, gerektiği durumlarda, diğer kurumların görüşü ve ilgili kurumlardan uzman kişilerin çağrılması öngörülmüştür.

Kanuna eklenen maddeyle, mülkiyeti hazineye ait olup, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne tahsisli taşınmazlardan gerekli görülenlerin, İçişleri Bakanlığıyla mutabakat sağlanarak, tahsisleri kaldırmaya ve 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 46 ncı maddesine bağlı olmaksızın satmaya Maliye Bakanlığı yetkili kılınmaktadır. Ayrıca, satış sonunda elde edilecek bedellerin bütçeye gelir kaydedilebileceği, Emniyet Genel Müdürlüğünün ihtiyacı olan bina ve tesislerin yapımı, onarımı, donanımı ile asayiş ve trafik güvenlik hizmetleri için gerekli mal ve hizmet alımında kullanılmak üzere, Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine gerekli ödeneğin öngörüleceği düzenlenmektedir.

Bu tasarının kanunlaşması halinde, Emniyet Genel Müdürlüğü kullanımında görünen, atıl bulunan ve millî servet niteliği taşıyan her türlü HEK kapsamındaki malzemeler, hurda araç, mal ve malzeme ve taşıtlardan bir kaynak elde edilmiş olacaktır. Ayrıca, Emniyet Genel Müdürlüğünce üretilen hizmetlerin satılabilmesi ve verilebilmesine imkân tanınmış olacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şimdi, edindiğim bazı bilgileri sizlerle paylaşmak istiyorum. Kanunun niçin değiştirildiğini ve ne fayda sağlayacağını, bu verileri incelediğimizde daha net görebilme imkânı bulacağız.

4645 sayılı Kanunun yürüklükteki haliyle yapılan uygulama sonrasında, 2003 yılında, Emniyet Genel Müdürlüğümüz ve bağlı il emniyet müdürlükleri tarafından yapılan hizmet satışı ve 1 974 adet hurda araç satışından 5,5 trilyon gelir elde edilmiştir. 2004 yılında ise, hizmet satışlarından ve 1 111 adet araç satışından 4 579 689 YTL gelir elde edilmiştir. 2005 yılında ise, 1 126 taşıtın satışından, yıl içinde yapılan hizmet satışlarıyla birlikte, yine, yaklaşık 5 000 000 YTL gelir elde edilmiştir. Toplam rakam yaklaşık olarak, üç yıl içinde, 15 000 000 YTL şeklindedir.

Bu verileri not ettikten sonra, Emniyet Genel Müdürlüğümüzün halen elinde bulunan kullanımdaki araçların niteliğine göz attığımızda ise, kazanılan bu gelirlerle Emniyet Genel Müdürlüğümüzün araç parkının genişlediğini, daha modern hale geldiğini görmemiz mümkün olacaktır.

Emniyet Genel Müdürlüğümüz, merkez ve taşra teşkilatında bulunan muhtelif marka, model 24 114 araçtan 10 yaş ve yukarısı araçların toplama oranı yüzde 24, 5-10 yaş arası yüzde 45, 0-5 yaş arası yüzde 31'ini teşkil etmektedir. Bu kanunun değişikliğinde, Emniyet Teşkilatımız, daha geniş imkânlarla, daha geniş ve genç araçlarla hizmet etme imkânı bulacaktır. Memleketimizde huzur ve barışın tesisinde her türlü şartta özveriyle hizmet veren Emniyet Teşkilatımızın mensuplarına da daha çağdaş şartlarda, vatandaşlarımıza hizmet etme imkânı sunulacaktır.

Değerli arkadaşlar, biraz önce sizlere hitabını ve konuşmasını dinlediğimiz Sayın Ülkü arkadaşımızın konuşmalarında belirttiği bir iki konuya temas etmek istiyorum, özellikle akaryakıt kaçakçılığıyla ilgili. Ülkemiz bu konuda hakikaten çok büyük yaralar almıştır; ama, bununla ilgili çalışmalar yapılmıştır, marker ihalesi yapılmıştır; yani, marker ihalesinden kastımız şudur: Akaryakıtın içine özel bir katkı maddesi konulacak ve bu katkı maddesiyle akaryakıt istasyonlarında akaryakıtlar kontrol edilecek, eğer bu katkı maddesi bulunmazsa, o akaryakıtın ülkeye kanundışı yollarla girdiği tespit edilmiş olacaktır; fakat, bu marker ihalesi geçtiğimiz günlerde iptal edildi ve önümüzdeki günlerde, bunun, TÜBİTAK vasıtasıyla ihaleye çıkacaklardır, TÜBİTAK ihalesini yapacaktır.

HASAN ÖREN (Manisa) - Yani, yeşil mazot gibi mi?

ORHAN SEYFİ TERZİBAŞIOĞLU (Devamla) - İçki ve sigara kaçakçılığıyla ilgili, yine Maliye Bakanlığının bir çalışması vardır. Burada, taklit edilemez bandrol yapıştırılacaktır içki ve sigaraya. Bunun da önüne geçmek bu şekilde mümkün olacaktır.

Tabiî, kanunlar, yönetmelikler kaçakçılığa, kanundışı olaylara çare bulmak için çalışmakla birlikte, kanundışı hareketleri yapanlar da, kayıtdışı ekonomiden kazanç sağlamaya çalışanlar da, onlar da birtakım çareler düşünmektedirler. Devletin, tabiî ki, iktidarların görevi bunlara mâni olmaktır, bunun için de çalışma yapılmaktadır.

Şimdi, biraz önce, yine, benden önce konuşma yapan Kurtulmuşoğlu Hocamız ağırlıklı olarak kapkaçın üzerinde durdu, muhalefet milletvekili arkadaşlarımızın da desteğiyle. Biliyorsunuz, halk arasında, ikinci el cep telefonunun kayıt altına alınmasıyla ilgili yasayı çıkardık. Bu konuda, Türkiye'nin, ülkemizin çok büyük yarası vardı. Birçok milletvekili arkadaşımız da gaspa maruz kalmıştı. Hasan Gemici arkadaşımız da cep telefonu dolayısıyla gaspa maruz kaldı; ama, bu kanun çıktıktan sonra, artık, ülkemizde, gasp olayları, Allah'a şükürler olsun ki, yüzde 70 oranında azaldı; ama, bunu…

NURETTİN SÖZEN (Sivas) - Allah allah!..

ORHAN SEYFİ TERZİBAŞIOĞLU (Devamla) - "Allah allah" değil, allah allah" değil; doğru...

Bakın, cep telefonuna yönelik kapkaçlar neticesinde, ülkemizde, 7 kişi, ne yazık ki, hayatını kaybetti, 627 kişi de yaralandı. Şimdi, biz iktidara geldik, bir yıl çalıştık -bu çok kapsamlı bir kanundur; çünkü, elektronikle ilgili bir kanundur- bu konuda çok önemli bir adım atıldı ve kapkaçta çok önemli bir başarı elde edildi. Ama, bu yeterli mi; tabiî ki yeterli değil. Tabiî ki yeterli değil; ama, öbür tedbirler de alınmalıdır. İşte, muhtelif yerlere kameralar konulmalıdır, polis adedi artırılmalıdır; ama, biz, 10 000 polis alıyoruz dediğimiz zaman, muhalefete mensup arkadaşlarımız da "kadrolaşacaksınız" dediler. Bunu da akıldan çıkarmayalım.

KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) - Nasıl alacağınız önemli.

K. KEMAL ANADOL (İzmir) - Nasıl alacağınız önemli.

ORHAN SEYFİ TERZİBAŞIOĞLU (Devamla) - Yine, Sayın Ülkü -ben, biliyorsunuz, Muğla Milletvekiliyim, Yatağan da bizim ilçemiz- Yatağan'daki Yatağan Termik Santralıyla ilgili, bir iki yanlış bilgi verdiler, bunları da düzeltmek mecburiyetindeyim.

Yatağan'daki baca gazı arıtma tesisinin ihalesi, biz iktidara gelmeden önce yapılmış. Ne yazık ki, çok becerikli bir şirket bunu almamış. Bunun, bizimle alakası olmadığı halde, Enerji Bakanlığı masaya oturdu, bunu da çözdü şirketle anlaşarak. İnşallah, önümüzdeki aylarda, bir iki ay sonra, baca gazı arıtma tesisi çalışmaya başlayacak.

Bir de…

K. KEMAL ANADOL (İzmir) - Atıktan bahsediyor, atıktan!

HAKKI ÜLKÜ (İzmir) - Küller ne oldu, küller?..

ORHAN SEYFİ TERZİBAŞIOĞLU (Devamla) - Bir de, geçtiğimiz yıllarda, özellikle, çevrecilerin, üstünde çok durduğu…

HAKKI ÜLKÜ (İzmir) - Ben küllerden bahsediyorum.

ORHAN SEYFİ TERZİBAŞIOĞLU (Devamla) - Ben sizi dinledim, dinleyin. Gelip, burada konuşursunuz, öyle diyorsunuz ya!..

---

**Kaynak gösterme:** Orhan Seyfi Terzibaşıoğlu (AK Parti, Muğla). “Emniyet genel müdürlüğüne ait araç, gereç, mal ve malzemenin satış, hibe, hek ve hurda durum ve işlemleri hakkında kanun (s.s.848)”. TBMM Genel Kurulu, 60. Birleşim tutanağı, 8 Şubat 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/orhan-seyfi-terzibasioglu-22-2006-02-08-emniyet-genel-mudurlugune-ait-arac-gerec-mal-ve-malzemenin-satis-hi (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
