# Bazı varlıkların milli ekonomiye kazandırılması hakkında kanun tasarısı (s.s.:302

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Orhan Ziya Diren (CHP, Tokat)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim
- **Tarih:** 6 Kasım 2008
- **Gündem:** BAZI VARLIKLARIN MİLLİ EKONOMİYE KAZANDIRILMASI HAKKINDA KANUN TASARISI (S.S.:302
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/orhan-ziya-diren-23-2008-11-06-bazi-varliklarin-milli-ekonomiye-kazandirilmasi-hakkinda-kanun-tasaris

> Orhan Ziya Diren (CHP), 6 Kasım 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAZI VARLIKLARIN MİLLİ EKONOMİYE KAZANDIRILMASI HAKKINDA KANUN TASARISI (S.S.:302); konuşma 885 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA ORHAN ZİYA DİREN (Tokat) – Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, 302 sıra sayılı Bazı Varlıkların Milli Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Kanun Tasarısı üzerinde söz aldım. Bu vesileyle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın milletvekilleri, ekonomik krize karşı önlem olarak kanun tasarısıyla üç konu düzenlenmektedir.

Bunlardan birincisi, yurt dışındaki varlıkların ülkeye çekilmesi.

İkincisi, ülkede kayıt dışı kalmış varlıkların kayıt içine alınması.

Ve üçüncüsü de şirketlerin bazı yurt dışı kazançlarına vergi istisnası getirilmesidir.

Şimdi, bu kanun tasarısını değerlendirmeden önce genel bir değerlendirme yapmakta da fayda görüyorum.

Sayın milletvekilleri, Türkiye, dünyayı etkisi altına alan ekonomik krize, finanse edilmesi gereken 45 milyar dolarlık bir cari açıkla yakalanmıştır. 2002 yılı itibarıyla hızla büyüyen ekonomimiz, 2005 yılı itibarıyla büyüme hızı bize benzeyen ekonomilere oranla düşmeye başlamıştır. 2008 yılında, gelişen ekonomilerin büyüme oranı yüzde 6,5 beklenirken bizim büyüme oranımız yüzde 3,5 olarak öngörülmektedir. Bizim ekonomimiz uzun süreden beri maalesef iyi sinyaller vermemektedir. “Türkiye’yi cazibe merkezi yaptık, yabancı sermaye bunun için geliyor.” denmiş, ama gerçeğin böyle olmadığı, yabancı sermayenin yüksek faiz kazancı için ülkede bulunduğu anlaşılmıştır. Kazanç son dört yılda borsada yaklaşık yüzde 400, hazine kâğıtlarında ise yüzde 200’ün üzerinde olmuştur.

Hükûmet, vatandaşlarımızın öncelikli beklentisi olan yaşam kalitesini yükseltememiş, eğitim, sağlık ve istihdam sorunlarını çözememiştir. Elektrik ve doğal gaza yapılan son zamlarla zaten iki yakası bir araya gelmeyen vatandaşımızın yaşam şartları iyice zorlaştırılmıştır.

Sayın Başbakan konutlarda kullanılan doğal gaza yapılan yüzde 22,5’luk son zamla ilgili olarak, “Biz bu zammı yapmasak vatandaşlara bunun faturası başka alanlardan çıkacaktı. Mart ayında petrol fiyatları düşer, o da doğal gaza yansır, yani mart ayında fiyatları tekrar regüle edeceğiz, düşüreceğiz, ayarlayacağız.” diyorlar. Niçin mart ayı? Soruyorum sizlere. Çünkü mart ayında seçim var arkadaşlar.

Son on ayda yaklaşık yüzde 82 oranında yapılan doğal gaz zammının açıklaması bu mudur? Doların yükseliş oranıyla enerji fiyatlarındaki düşüş başa baştır. BOTAŞ’ın tahsil edemediği alacaklarının faturası maalesef vatandaşa çıkarılmıştır. Böyle bir ortamda ekonomik önlem olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinin önüne böyle bir kanun tasarısı getirilmiştir ki her türlü istismara, her türlü yolsuzluğa açık olduğu görülüyor.

Sayın milletvekilleri, görüşmekte olduğumuz kanun tasarısının bu hâliyle kabulü hâlinde Türkiye uluslararası platformda “para aklama cenneti” olarak anılabilir. Legal kazançlar zaten böyle bir yasaya ihtiyaç duymadan ülkeye giriş yapmaktadırlar.

Komisyon görüşmeleri sırasında kanun kapsamı genişletilmiş, sisteme giren mükelleflerin 1 Ocak 2008 tarihinden önceki dönemleri incelenemez hâle getirilmiştir. Bu sayede, yapılan değişiklikle hâlihazırda incelenip vergi kaçakçılığı tespit edilen ve edilecek olan tüm mükellefler kurtulmuş olacaktır. Kara para trafiği içindeki kişi ve örgütler, kaçakçılar, hayalî ihracatçılar, uyuşturucu tacirleri de bu yasadan yararlanıp vergi affına uğrayacağı gibi, yasaya göre haklarında hiçbir cezai ve mali kovuşturma ve soruşturma yapılamayacak ve idari para cezası da kesilemeyecektir.

Sayın milletvekilleri, tasarı bu hâliyle yasalaşırsa vergi kaçakçıları milyarlarca lira cezadan kurtulacaklar, yasadan yararlanmak için bildirilen varlıklar nedeniyle 1 Ocak 2008’den önceki dönemlere ilişkin vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılamayacaktır. Buna karşılık yasa yürürlüğe girdikten sonra 2008’den önceki dönemler için başlatılan vergi incelemelerinde yükümlü aleyhine bir matrah farkı çıkarsa, varlık barışından yararlanana bu matrah farkını bildirdiği tutardan yüzde 2 vergisini ödeyerek mahsup etme olanağı da tanınmaktadır. Bu da yasayı af yasası kapsamına sokmaktadır. Ülkemizde yıllarca sistem içinde normal biçimde kazançlarını beyan eden, vergisini ödeyen vatandaşlarımız varken kazançlarını yurt dışında tutanların bir gecede yüzde 2’lik vergi ödeyerek temize çıkarılması toplumumuzda güvensizlik ve adaletsizlik duygusunu yaratacak, kamuoyunu bu konuda ikna etmek düşündüğünüz kadar kolay olmayacaktır.

Sayın milletvekilleri, ayrıca Türkiye’de büyük yatırımları ve sermayesi bulunan ülkeler de mukabil bir kararla vatandaşlarına çağrıda bulunup menkul varlıklarının ve sermayelerinin kendi ülkelerine transferini isterlerse bunu biz nasıl kabulleneceğiz veya bu yasa, bu taslak hazırlanırken böyle bir öngörüde bulunuldu mu, bunu da ayrıca merak ediyorum.

Önemli hususlardan bir tanesi de, yurt dışı kazanç istisnasıyla ilgili beyanları Sermaye Piyasası Kuruluna yapmayan, yapmadığı için de suçlanan malum dernek ve şirketlerin aklanması sonucunu da beraberinde getirecektir. Ama muhalefet olarak bu olayların takipçisi olacağımızdan hiç kimsenin kuşku duymamasını istirham ediyoruz. Yolsuzluk, belgeli rüşvet ve terör olaylarıyla gündemden düşmeyen ülkemizde böyle bir yasanın kabulü adalet ve eşitlik ilkelerine büyük zarar verecektir. Vergisini ödeyen namuslu vatandaşları yaralayacak bir uygulamadır. Hükûmetin üzerinde durduğu tek konu, Türklere ait yurt dışındaki paranın yurda dönüşü gibi gösterilmek isteniyor. Burada itirazımız, yurt dışındaki paraların getirilmesine asla değildir. Endişemiz, geleceği varsayılan paranın böylece aklanıp tekrar yurt dışına çıkartılacağıdır. Bununla ilgili herhangi bir önlemi de bu tasarıda göremediğimizi özellikle belirtmek istiyorum.

Sayın milletvekilleri, öncelikle yasadan beklenenlerin gerçekleşebilmesi için çözülmesi gereken sorunlar vardır. Finansal yatırım araçlarındaki vergi yükü yerli ve yabancıda farklı uygulanmaktadır. Bu farklılık AKP İktidarı döneminde çıkarılan uygulamalarla yaratılmıştır. Vergi yükü yerliye yüzde 10, yabancıya sıfırdır. Maliye Bakanımızın açıklamasında, yerli yatırımcının İstanbul Menkul Kıymetler Borsasına kota edilmiş kayıtlı olan hisse senetleri için sıfır olacağı belirtilmiş, ancak bugüne kadar gereği yapılamamıştır. Hazine bonosunda da vergi sıfıra indirilmelidir. Aksi hâlde yurt dışındaki tasarrufların ülkemize yabancı fon gibi gelip sıfır vergi olanağı varken, yüzde 10 vergi ödemek suretiyle giriş yapması mümkün değildir. Hâlen vergi yükü menkul kıymetlere dayalı yatırım fonlarında yüzde 15, altına dayalı yatırım fonlarında ise yüzde 25’tir. Bütün menkul kıymetler yatırım fonlarında vergi yükü eşitlenmeli, yüzde 10-15 civarına mutlaka getirilmelidir.

Sayın milletvekilleri, biz yasama görevini üstlenenler, çıkaracağımız kanunların eksilerini ve artılarını iyi analiz etmeli, ülkemizin geleceği için neler getirip neler götüreceğini iyi hesaplamak zorundayız. Görüşmekte olduğumuz bu kanun tasarısının ülkemize katkısı, yaratacağı zarar ve tahribatın gölgesinde kalacaktır inancındayız. Kara para aklama cenneti yaftasını temizlemek sanıldığı kadar kolay olmayacaktır.

Bu yasanın bu hâliyle ülke çıkarlarının uzağında olduğu inancıyla destek vermeyeceğimizi belirtir, yüce Meclisi saygıyla selamlarım. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Orhan Ziya Diren (CHP, Tokat). “Bazı varlıkların milli ekonomiye kazandırılması hakkında kanun tasarısı (s.s.:302”. TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim tutanağı, 6 Kasım 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/orhan-ziya-diren-23-2008-11-06-bazi-varliklarin-milli-ekonomiye-kazandirilmasi-hakkinda-kanun-tasaris (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
