# Antalya ili kale ilçesi adının "demre" olarak değiştirilmesi hk.kan.tekl.(ss.634) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Osman Akman (AK Parti, Antalya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim - **Tarih:** 24 Mart 2005 - **Gündem:** ANTALYA İLİ KALE İLÇESİ ADININ "DEMRE" OLARAK DEĞİŞTİRİLMESİ HK.KAN.TEKL.(SS.634) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/osman-akman-22-2005-03-24-antalya-ili-kale-ilcesi-adinin-demre-olarak-degistirilmesi-hk-kan-te > Osman Akman (AK Parti), 24 Mart 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ANTALYA İLİ KALE İLÇESİ ADININ "DEMRE" OLARAK DEĞİŞTİRİLMESİ HK.KAN.TEKL.(SS.634)); konuşma 621 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA OSMAN AKMAN (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; gerçekten arkadaşlar "çok fazla konuşma" dediği için ben de lafımı uzatmak istemiyorum. Aslında, Antalya'nın sıkıntılarından bahsetmek istiyordum, onu geçiyorum. Yalnız, Demre'nin... Ben, yine Demre diyorum görüyorsunuz, benim dilim bile Kale demeye alışmamış. Kale'nin ismini neden Demre yapıyoruz, neden değiştiriyoruz diyecek olursak, burada elbette Demre kelimesinin kökeni üzerinde durulmaya çalışılacaktır. Öncelikle iki soruya cevap vermek gerekir. Demre sözcüğü Türkçe midir değil midir? Türkçe olup olmamasının ne önemi vardır? Demre, eski ismi Myra'dan gelebilir mi; biraz zor; çünkü "mre" kısmı Myra'yı andırmıyor; fakat "de"nin açıklaması daha da zor. Nereden aklımda kaldıysa, bölgede "işte orada" anlamına gelen "da" ile "myra"nın birleşmesi olarak açıklanmaya çalışıldığını duymuştum. Bunu, bölge insanının bir yakıştırması olarak değerlendirmek gerekir. Myra'dan gelmiyorsa, hangi Türkçe sözcükten gelebilir? Bir çeşit deri hastalığı olan egzama anlamına gelen "temriye" sözcüğünün Anadolu ağızlarında "dermeği", "demirönü", "demravi" veya "terme", "termiye" ve "temreki" biçimlerinin kullanıldığı görülür. Dolayısıyla, "demre" sözcüğünü "temriye" sözcüğüyle birleştirebiliriz. Bu, iki nedenle olabilir: Birincisi, bölgenin bataklıklarıyla cilt hastalıklarına müsait bir alan olması; ikincisi de, Çayağzı mevkiinde, Likyalılar döneminde de bilinen pek çok hastalığa, özellikle cilt hastalıklarına iyi gelen şifalı bir suyun bulunması. Demre'den Çayağzı'na giderken yolun sağındaki kükürtlü ve soğuk suyun, cilt, güneş yanıklarına, mantar hastalıklarına ve egzamaya iyi geldiği bilinir. Evet, bunu, insanların, halkımızın bilmesinde yarar var. Ayrıca, yolun solunda bulunan içmelerden aç karnına içilecek suyun, gastrit, bağırsak kurdu ve böbrek taşı gibi hastalıklara iyi geldiği söylenir. Zaten, Nâbizade Nazım'ın "Karabibik" romanında "demre" -burası çok önemli bence- "temre" olarak geçmekte ve Temre Ovası, Temre Çayı, Temre Köyü vesaire şeklinde kullanılmaktadır. Ayrıca, amfiteatrın üst tarafındaki dağlara da Mira Sıradağları denmektedir. Dolayısıyla "temre" ve "myra" ayrımı bu romanda kesindir ve Demre'nin merkezi için "halin gözü", "merkezi", "işlerin görüldüğü yer" anlamında "Eynihal" ismi kullanılmaktadır. Ayrıca "demre"nin, göçüşme sonucunda, Türkçe "terme", "derleme", "toplama", "derme", "demre" sözcüklerinden de gelebileceğini burada belirtmek lazım. Değerli arkadaşlar, tarihçesinden, benden önceki her iki konuşmacı da bahsettiler. Ben, tarihçesi üzerinde çok fazla durmak istemiyorum; ancak, 1904 yılında Eynihal adıyla köy statüsüne kavuşan Demre, 6 Haziran 1968 yılında 4 köyün birleştirilmesiyle Demre, sonra 4 Temmuz 1987 tarihinde ise Kale adıyla ilçe olmuştur. Resmiyette, sadece Demre'nin içinde geçen çaya Demre denilmiştir. Demre'ye, Türkiye'nin herhangi bir yerinden "Demre" denilerek erişilebilir; fakat, Kale denilince erişilemez. Malatya'da, Denizli'de Kale ilçelerinin olduğunu arkadaşlarım belirttiler. Resmî yazışmalarda, banka havalelerinde, PTT kanalıyla yapılan haberleşmelerde de sorunlar yaşanmaktadır. Kale kelimesi ise, hem Türkçe kökenli değil hem de yöre ve yöre halkı açısından tarihî herhangi bir anlamı ve önemi de yoktur; çünkü, Demre için, 1987'den önce, Kale ismi kullanılmamış ve ilçe merkezinde bir kale de yoktur. Ayrıca -biraz önce Sayın Kaptan'ın ifade etmek istediği oydu galiba- Finike İlçemizde bir bölgeye de kale denilmektedir. Değerli milletvekilleri Demre sivrisi adıyla bilinen bir yeşil biber türü olduğunu arkadaşlarım söylediler. Kaş İlçemiz, tarihî, turistik güzellikleriyle, Finike ve Kumluca İlçelerimiz sebze ve meyve üretimiyle öne çıkmıştır; Demre İlçemiz ise, adında yaşanan bu ikilemle, âdeta kahrolmaktadır; iadei itibar edilip, Kale yerine Demre adını almayı kendine bir hak olarak görmektedir. Demre "Myra" adından gelmemektedir; gelse dahi, artık Türkçeleşmiş, bizim malımız olmuştur. Halkımızın dilinden hiç düşürmediği Demre, 1987'den bu yana da, resmî yazışmalarda Kale'nin yanında (Demre) olarak yazılmaya da devam etmektedir. Kale adını kullanmayı öğrenememiş ve kabullenememiştir halkımız. Öyleyse Kale isminde bu kadar ısrar etmenin ne anlamı vardı?! Kaldı ki, 1987'de, Demre'nin isminin değişmesiyle uğraşılacağına kaderinin değiştirilmesiyle uğraşılması çok daha iyi olmaz mıydı. Demre ismi değiştikten sonra, iyiye doğru bir gelişmenin olduğunu söylemek de zor. Yalnız, bizim iktidarımız döneminde, gerçekten, Kemer yolunun duble yol yapılması Finike-Demre arası yolun genişletilmesi; ayrıca, yine, Demre sivrisi gibi, Demre'nin yetiştirdiği ürünlerin İç Anadoluya daha kolay iletilebilmesi için Finike-Elmalı arasındaki yol çalışması bizim dönemimizde yapılan çalışmalardır. Kale ismini bırakarak, 2000'li yıllarda, Demre makûs talihini yenmek istiyor. Yasa teklifimize hepinizin destek vereceğini umuyor, saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Osman Akman (AK Parti, Antalya). “Antalya ili kale ilçesi adının "demre" olarak değiştirilmesi hk.kan.tekl.(ss.634)”. TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim tutanağı, 24 Mart 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/osman-akman-22-2005-03-24-antalya-ili-kale-ilcesi-adinin-demre-olarak-degistirilmesi-hk-kan-te (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.