# İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Osman Coşkunoğlu (CHP, Uşak)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim
- **Tarih:** 8 Mayıs 2003
- **Gündem:** İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/osman-coskunoglu-22-2003-05-08-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73

> Osman Coşkunoğlu (CHP), 8 Mayıs 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73)); konuşma 431 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

OSMAN COŞKUNOĞLU (Uşak) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz tasarının 42 nci maddesi üzerinde, şahsım adına söz aldım.

Biraz önce, Sayın Bakan çok önemli bir konuşma yaptı burada. Konuşmasında çok önemli üç kavrama değindi; verimlilik nasıl artar, rekabet gücü nasıl artar, bir de, esnek çalışma usulleri. Bu konular ve görüşmekte olduğumuz tasarı üzerinde bir açıklamada bulunmak istiyorum.

Cumhuriyet Halk Partisi, sosyal demokrat bir parti olarak, elbette, emeğin yanındadır; fakat, bu, bir yardımseverlik duygusu, yardım sevenler derneği gibi, bir emeğin yanında olmak değildir ki! Emeğin yanında olarak ekonomik büyümenin, emeğin yanında olarak verimlilik artışının, emeğin, çalışanın yanında olarak, onların durumunu iyileştirerek rekabet gücünün arttığını bilen, ekonomi anlayışını bunun üstüne inşa etmiş olan bir siyasî partidir. Bunun örneklerini tarihte bol bol yaşadık. En eskisine gideyim; Henry Ford... Ford, bildiğiniz gibi, seri imalat sistemini geliştiren, gelişmesine önayak olan isimlerden biriydi. Henry Ford, verimlilik arttıktan sonra veya daha da artırabilmek için işçilerin ücretlerine zam yaptığı zaman, 5 dolara çıkardığı zaman, büyük gazetelerin manşeti olmuştu. Henry Ford, bunu, bir solcu olduğu için, bir sosyaldemokrat olduğu için, emeğe saygı duyduğu için yapmıyordu; benim arabalarımı bu işçilerimiz alacak diye yapıyordu ve bunu, verimlilikle, rekabet gücüyle çelişen bir durum olarak görmüyordu.

Keza, Japonlar, Amerika dahil bütün dünyada esnek imalat sistemini, çağdaş, bugün bildiğimiz anlamında, güçlü, üstün rekabet gücü olan imalat sistemini oluştururken, işçiyi bir eşya gibi veya bir robot gibi görmek yerine, işçiden en fazla verimliliği nasıl alırım anlayışıyla bunu yapıyordu.

Esnek çalışma usulleri, bir aforizm olarak kullanılıyor iktidar tarafından. Aforizm nedir; aforizm, aslında kötü olan bir şeyi iyi göstermeye yönelik bir kavram. Örneğin, bodrum katı diyeceğinize bahçe katı denir; hani, daha hoş gösterir. Esnek çalışma usulünün, bir aforizm olarak, işçiyi istediği zaman çıkarıp, istediği zaman göndermek, atmak, geri almak şeklinde anlaşılması yanlıştır.

Bir de, işlevsel, fonksiyonel esneklik vardır, imalatta üstün rekabet gücü kazandıran. İşlevsel esneklik kazanmak için, hızlı değişen piyasa koşullarına göre, yani, piyasadaki talep edilen farklı modellere göre veya inen çıkan talebe göre üretim yapabilme yeteneğidir esnek imalat veya esnek çalışma sistemi; sadece, işçiyi atıp, geri almaktan ibaret değildir. Dolayısıyla, işçilerin koşullarını, çalışma koşullarını, ekonomik koşullarını düzeltmek ile yeni işyeri açmak arasında bir çelişki olmadığı gibi, tam tersine, bunlar, birbirlerini destekleyen yaklaşımlardır. Bu, sosyal demokrat anlayışın bir sonucu değildir ve kapitalist üretim sistemini, katıksız kapitalizmi benimsemiş ülkeler bile bunun farkındadır.

Şimdi, bakınız, 42 nci madde "gerek bir arıza sırasında, gerek bir arızanın mümkün görülmesi halinde" diye başlıyor. Bir işyerinde bir arıza olsa, rekabet gücü üstün olan bir firma ne yapar; orada çalışan -kalite çemberleri lafını belki duymuşsunuzdur- işçisinden, bunu nasıl düzelteceğim diye akıl alır. İşte, verimlilik ve rekabet gücü böyle artar.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Osman Coşkunoğlu (CHP, Uşak). “İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)”. TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim tutanağı, 8 Mayıs 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/osman-coskunoglu-22-2003-05-08-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.