# 2010 yılı merkezi yönetim bütçe kanunu tasarısı (s.s.: 442) ve 2008 yılı merkezi yönetim kesin hesap kanunu tasarısı ile merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idare ve kurumların 2008 bütçe yılı kesin hesap tasarısına ait genel uygunluk bildirimi ve eki raporların sunulduğuna dair sayıştay başkanlığı tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:443) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Osman Demir (AK Parti, Tokat) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 39. Birleşim - **Tarih:** 22 Aralık 2009 - **Gündem:** 2010 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TASARISI (S.S.: 442) VE 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESAP KANUNU TASARISI İLE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KAPSAMINDAKİ İDARE VE KURUMLARIN 2008 BÜTÇE YILI KESİN HESAP TASARISINA AİT GENEL UYGUNLUK BİLDİRİMİ VE EKİ RAPORLARIN SUNULDUĞUNA DAİR SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:443) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/osman-demir-23-2009-12-22-2010-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-tasarisi-s-s-442-ve-2008-yi > Osman Demir (AK Parti), 22 Aralık 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 39. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2010 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TASARISI (S.S.: 442) VE 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESAP KANUNU TASARISI İLE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KAPSAMINDAKİ İDARE VE KURUMLARIN 2008 BÜTÇE YILI KESİN HESAP TASARISINA AİT GENEL UYGUNLUK BİLDİRİMİ VE EKİ RAPORLARIN SUNULDUĞUNA DAİR SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:443)); konuşma 518 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) OSMAN DEMİR (Tokat) – Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. 2010 Yılı Bütçe Kanunu Tasarısı’nın 3’üncü maddesi, yani bütçe denkliği ve borçlanma maddesi üzerinde söz aldım, konuşmamı bunun üzerinde kurgulayacağım. Değerli arkadaşlar, 2002 ve ondan bugüne devam eden yılların verilerini karşılaştırdığımızda, Türkiye'nin bütçe açıklarının, ödeme gücü bakımından, yani gayrisafi yurt içi hasılaya oran bakımından azaldığını görüyoruz. Aynı şekilde borç yükünün de azaldığını görüyoruz, yani borç ödeme gücümüzün arttığını, diğer bir deyişle borç stokunun gayrisafi yurt içi hasılaya oranının azaldığını görüyoruz. Örneğin, 2002 yılında merkezî yönetim bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranı yüzde 11,5’ken 2008 yılına geldiğimizde yüzde 1,8’e düşmüştür, bu son derece olumlu bir gelişmedir. Yine, 2002 yılında 100 liralık bütçe gelirimizin 68,6 lirası faiz ödemesine giderken 2008 yılına geldiğimizde 100 liralık bütçe gelirinin 24,2 lirası faiz giderine harcanır hâle gelmiştir, yani bunlar son derece olumlu göstergelerdir. Şimdi, öyle veya böyle, faizi de dâhil ettiğimizde bütçede açıklar var, açıklar devam ediyor. Bu açıkların boyutu nedir ve bu açıkları nasıl finanse edeceğiz buna bakmamız lazım. Açıkların finansmanı -biliyorsunuz- iki şekilde olabilmektedir: Yurt içine borçlanabilirsiniz veya yurt dışına borçlanabilirsiniz. Dolayısıyla, yurt içi borçlarınız artıyor olabilir veya yurt dışı borçlarınız artıyor olabilir, buna bakmamız lazım. Dış borç stokuna baktığımızda, 2002 yılında Türkiye'nin dış borç stoku 129,5 milyar dolar; 2008 yılına geldiğimizde 278,1 milyar dolar, artmış. Dolayısıyla, muhalefet milletvekili arkadaşlarımız, bu kürsüye çıktıklarında hep bu rakamdaki salt artışa bakıyorlar. Burada analizi doğru yapmamız gerekir. Bu rakamlar doğru, söylenen doğru, yanlış değil ama borç ödeme gücü ne olmuştur? Yani dünkü Türkiye'nin borcuyla bugünkü Türkiye'nin borcu bir olmayabilir çünkü gelir düzeyi de değişmektedir. O zaman 2002 yılındaki Türkiye'nin gayrisafi millî hasılasına bakmamız gerekir, bu da 233 milyar dolardır; 2008 yılına geldiğimizde bu rakam 731 milyar dolara çıkmıştır değerli arkadaşlarım. Dolayısıyla, borç ödeme gücüne baktığımızda, bunu oranladığımızda, yani 2002 yılında Türkiye'nin dış borçlarının gayrisafi millî hasılaya oranı yüzde 56,2’dir; 2008 yılına geldiğimizde bu oran yüzde 37,5’a düşmüş durumdadır. Görüldüğü gibi, Türkiye'nin borçları… Dış borçlar kritik borçlardır, kabul ediyorum. Türkiye'nin dış borçları artmaktadır ama millî gelirindeki artış oranı dış borçlardaki artış oranından çok daha hızlıdır. Dolayısıyla, Türkiye'nin borç ödeme kapasitesi artmaktadır. Bu yönden memnun edici bir süreç yaşanmaktadır. Şimdi, son… RECEP TANER (Aydın) – Özel sektör dâhil mi bu borçlara? KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) – Son Sayıştay raporunu bir okursanız iyi olur. OSMAN DEMİR (Devamla) – Sayın Vekilim, doğru söylediniz, burada özel sektör dâhildir bu borçlara. Kamu borçlarına… RECEP TANER (Aydın) – Değil, yanlış o. OSMAN DEMİR (Devamla) – Efendim, söyleyeceğiz, rakamlar benim elimde, merak etmeyin siz. Kamu borçlarına baktığımızda durum çok daha sevindiricidir. Şöyle ki: 2002 yılında kamu kesiminin dış borcu 64,5 milyar dolardır -2002 yılında- 2008 yılına geldiğimizde bu rakam 78,2 milyar dolardır. Yani 2002 yılından 2008 yılına gelinceye kadar aradaki artan fark 13,7 milyar dolardır. RECEP TANER (Aydın) – Sayın Vekil, kitabınızdaki rakamlar farklı. OSMAN DEMİR (Devamla) – Biz biliyoruz onları, merak etmeyin. Biz de onlardan alıyoruz, farklı bir yerden değil. O yüzden… RECEP TANER (Aydın) – Rakamlar farklı. OSMAN DEMİR (Devamla) – Efendim, onu sonra görüşürüz, zamanımı harcamayım. Bu rakamlar doğrudur, arkasındayım. Biz, öyle rüyada görerek rakam açıklamıyoruz, merak etmeyin. O konuda çok rahatız. Lütfen müdahale etmeyin. --- **Kaynak gösterme:** Osman Demir (AK Parti, Tokat). “2010 yılı merkezi yönetim bütçe kanunu tasarısı (s.s.: 442) ve 2008 yılı merkezi yönetim kesin hesap kanunu tasarısı ile merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idare ve kurumların 2008 bütçe yılı kesin hesap tasarısına ait genel uygunluk bildirimi ve eki raporların sunulduğuna dair sayıştay başkanlığı tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:443)”. TBMM Genel Kurulu, 39. Birleşim tutanağı, 22 Aralık 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/osman-demir-23-2009-12-22-2010-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-tasarisi-s-s-442-ve-2008-yi (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.