# Türkiye cumhuriyeti ile italya cumhuriyeti hükümeti arasında türkiye'de bur türk - italyan üniversitesinin kurulmasına dair anlaşmanın onaylanması hakkında (s.s.416) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Osman Durmuş (MHP, Kırıkkale) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim - **Tarih:** 2 Aralık 2009 - **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE İTALYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA TÜRKİYE'DE BUR TÜRK - İTALYAN ÜNİVERSİTESİNİN KURULMASINA DAİR ANLAŞMANIN ONAYLANMASI HAKKINDA (S.S.416) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/osman-durmus-23-2009-12-02-turkiye-cumhuriyeti-ile-italya-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-turkiye-d > Osman Durmuş (MHP), 2 Aralık 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE İTALYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA TÜRKİYE'DE BUR TÜRK - İTALYAN ÜNİVERSİTESİNİN KURULMASINA DAİR ANLAŞMANIN ONAYLANMASI HAKKINDA (S.S.416)); konuşma 1.108 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MHP GRUBU ADINA OSMAN DURMUŞ (Kırıkkale) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına kanunun bütünü üzerinde söz alacaktım, geciktiğim için özür diliyorum; şu anda maddeyle ilgili görüşlerimi ifade ediyorum. Değerli arkadaşlarım, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Anayasa’mızın 130’uncu maddesi, Yüksek Öğretim Kanunu’nun 4’üncü maddesi, Tevhidi Tedrisat Kanunu Sayın Bakanım bu üniversitenin kuruluşuna cevaz vermez. Türkiye Cumhuriyetinde üniversiteyi devlet kurar ya da devletin izin verdiği vakıflar kurar. Yabancı bir üniversitenin bu ülkede kurulması hâlen meri Anayasa ve kanunlar çerçevesinde mümkün değildir. Kişisel olarak benim bilgimi sorarsanız, benim, iş birliği hâlinde know how üretecek yüksek teknoloji üniversitelerinin Türkiye’de kurulmasıyla ilgili beklentilerim var. Ama mevcut Anayasa’yı değiştirmezsek, 2547’yi değiştirmezsek, Tevhidi Tedrisat’ı değiştirmezsek siz ikili anlaşma adı altında Türk-İtalyan üniversitesini kurarsınız ama Anayasa’yı ihlal etmiş olursunuz, yasaları ihlal etmiş olursunuz. Gelin ilgili yasalarda düzenlemeler yapalım. Bakın “amaç” bölümü var, yükseköğretimin amaç bölümü. Siz bir kere gerekçede yanlış yapıyorsunuz. Gerekçede diyorsunuz ki: “Dili İtalyanca’dır.” Birinci rauntta siz bu üniversiteyi Türk-İtalyan üniversitesi olarak kurmuyorsunuz, İtalyan-Türk üniversitesi olarak kuruyorsunuz. Dili Türkçe değil, İtalyanca. Sonra açıklamalarda, maddelerde “İtalyanca da olabilir, Türkçe de olabilir.” diyorsunuz, Anayasa’nın eşitlik prensibini ihlal ediyorsunuz, İtalyanca bilenlerin mülakatla bu üniversiteye gireceğini söylüyorsunuz. Hâlbuki Türkiye’ye dışarıdan gelen öğreniciler Türkçe sınavını başarmaları hâlinde mülakatla girebilirler. Burada hükümran olan ülke Türkiye’dir. Hükümran olan ülkenin diliyle mülakatla girecekken, İtalyanların diliyle girecek. Hatta burada “İngilizce eğitim de verilebilir.” diyorsunuz. Verilebilir ama başta tüm kuralları altüst eden… Yani Sayın Başbakan İtalya’ya gitmiş, bir sofra yarenliği sırasında Berlusconi’ye bir söz vermiş, Anayasa’yı da ihlal ediyoruz, 2547’yi de ihlal ediyoruz… 1924 yılında çıkan Tevhidi Tedrisat Kanunu’nun amacı sadece tekke, zaviye, medreseleri kapatmak değildi; yabancı okullarını, liseleri, kolejleri, ajan okullarını kapatmaktı, Merzifon Kolejini kapatmaktı; o tedbir o gün onun için alındı. 1972’de özel üniversiteler kuruluşuna izin verilince bu Tevhidi Tedrisat Kanunu delindi. Delindi ama Yükseköğretimin amaçları maddeleri sıralandığında, orada çok ciddi maddeler önümüzde duruyor: “Öğrencilerini; ATATÜRK İnkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK milliyetçiliğine bağlı,” İtalyan milliyetçiliği var canım! Nerede Atatürk milliyetçiliği? İtalyan üniversitesi bu. “Türk milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini taşıyan, Türk olmanın şeref ve mutluluğunu duyan,” insan İtalyanca eğitim almaz; İtalyancayı öğrenir, İngilizceyi öğrenir ama müfredat dilini İtalyanca asla kabul etmez ama siz bunu getiriyorsunuz. “Toplum yararını kişisel çıkarının üstünde tutan, aile, ülke ve millet sevgisi ile dolu,” Burada kişi yararı var, başka ülke yararı var, kişinin bir İtalyan üniversitesinde okuma yararı var. Ülke yararı nedir? Siz, İtalya’da bulunan bir teknolojiyi, bir yüksek teknoloji üniversitesi ya da teknik bir üniversite iş birliğiyle kurarsınız, “O teknolojiyi getirecek.” dersiniz. Bunların hiçbiri yok. İtalyan dili edebiyatı, arkeoloji… Yani ben bu kanunu Milliyetçi Hareket Partisi adına destekleyemem ama siz Anayasa’da gerekli düzenlemeleri yaparsanız, 2547’de gerekli düzenlemeleri yaparsanız, gelin Türk-Alman üniversitesi kuralım, Türk-Amerikan üniversitesi kuralım, İngiliz, İtalyan kuralım; hiçbir sakıncası yok ama önce, amaç ve hedefleri net ortaya koymamız lazım. Biz burada amaçları da bir tarafa atıyoruz, hedefleri de bir tarafa atıyoruz. “Sağ olsun, İtalya bize dost davranıyor, Başbakanımızı iyi ağırlıyor, hadi bir üniversite kuralım.” Böyle bir şey olabilir mi? Bu kabul edilebilir mi? Türkiye'nin yurt dışında Manas Üniversitesi var, Türk dünyasında kurduğumuz üniversiteler var; tamam, onu anlarım. Hatta Türkiye-Gürcistan iş birliği var. Bakın -Batılı bir ülke- Gürcistan tıp fakültelerinde okuyan öğrenciler üçüncü sınıftan sonra Hacettepe Üniversitesine gelip tahsillerini ikmal edebiliyorlar. Bu bir dostluktur. İtalyanlarla da dostluk kurabiliriz. İtalyan üniversitesine prensipte karşı çıkmıyorum. Türkiye'nin mevcut konumu buna uygun değil, Anayasa’yı canınızın istediği gibi delemezsiniz, “Bu uluslararası anlaşmadır, nasıl olsa Anayasa Mahkemesinden dönmez.” diyemezsiniz… MEHMET ŞANDIR (Mersin) – Anayasa Mahkemesine gidilmez. OSMAN DURMUŞ (Devamla) – …“Gidilmez.” diyemezsiniz. Bunu derseniz Anayasa’yı delmeyi alışkanlık hâline getirirsiniz. Gelin yanlıştan dönelim. Bizim İstanbul Milletvekilimiz Sayın Melen’e ben rica ettim “Amerikalılar Türkiye’de bir teknoloji üniversitesini Türk üniversiteleriyle birlikte kurabilirler mi…” Bakın, 1933 üniversite reformunda Reşit Galip’i rahmetli Atatürk İsviçre’ye gönderdi, oradan Musevi orijinli öğretim üyeleri getirildi ve 33 reformu onlarla yapıldı. Onlara bir direktif verdi Mustafa Kemal: “Dört yıl içinde Türkçeyi öğreneceksiniz.” dedi. Bugün Medeni Kanun’umuz, Borçlar Kanunu’muz, Ticaret Kanunu’muz, modern tıbbın uygulaması, birçok şeyi onların sayesinde öğrendik. İtalyan bilim adamlarına karşı değiliz. Uluslararası arenada belirgin, öne çıkmış, bir bilim alanında Türkiye’ye ciddi bir üniversite kurulacağına dair işaretler de vermiyorsunuz Sayın eski Bakanım. Burada bahsedilen fakültelerin, mesela, heykeltıraşlık bölümünde bir heykel yapılsa Melih Bey’in önünde o heykeli nasıl koruyacağız? Kampus içine Melih Bey’i sokmamak lazım. Dolayısıyla, gelin iyi şeyler yapalım, sofra yâreni babından “Tayyip Bey istiyor, haydi çıkaralım…” Yok öyle şey, olmaz böyle bir şey! Türkiye'nin modern üniversitelere ihtiyacı var. Türkiye üniversitelerinin kendi kendini yeniden reforme etmeye ihtiyacı var. Türkiye’de pratik uygulamalar iyi değil. Biz ilk defa tıp fakültelerinde yapıyorduk, ben tıp fakültelerindeki pratiği bile yeterli bulmuyorum. Niçin bizim mühendislik fakültelerinin öğrencileri kâğıt üzerinde staj yapar; niçin sanayinin içinde eğitim yapmaz; sanayi-üniversite iş birliği niçin ciddi olarak yapılmaz, buna kafa yoralım. İtalya’nın Torino kentindeki sanayi Türkiye’ye gelecek mi? Hayır. Bize teknokent kursunlar, o yolla bir girişimde bulunalım. Hayır, İtalyan dili-edebiyatı öğrenecekmişiz, arkeoloji öğrenecekmişiz, sosyal bilimlerde eğitim verecekmişiz! Bunlar doğru değil. Floransa’ya da gidersiniz, Bologna’ya da gidersiniz, orada eğitim de yapabilirsiniz. Öğrencilerimiz İtalya’ya gidiyor ikili anlaşmalar çerçevesinde, eğitim de alıyorlar. Ama her şeyde olduğu gibi bunu da oldu bittiye getiriyorsunuz. Burada da ciddi bir hazırlığınız yok. Beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş gençleri nasıl yetiştireceksiniz? Türkçeyle bilimi anlamak farklı bir şey, yorumlamak farklı bir şey, kavramlar arası ilişkiyi kurmak farklı bir şey. Yeni öğreneceğiniz bir dille siz pozitif ilim, matematik teoremlerini çözeceksiniz! İnandırıcı olamazsınız. Nitekim Türkiye’de bunun örneklerini görüyoruz. Orta Doğu Teknik Üniversitesine yüksek puanla giren bir öğrenciyi Siyasal Bilgilerden mezun olan öğrenciyle mukayese ettiğinizde Mülkiyeden çıkan daha başarılı oluyor, öbürü yavaşlamış oluyor. Niçin? Türkçe düşünmenin, Türkçe anlamanın, Türkçe savunma yapmanın becerisi… Yeni bir dil öğrenmek ve öğreneceğiniz dil üzerinden eğitim yapmak sizi yavaşlatıyor, 8 kat yavaşlatıyor. Bilimsel araştırmalar yapılmış. Bu teklifteki dilin İtalyancası da yanlış, üniversite kuruluşundaki -ben son dakikada dinledim- CHP sözcüsü arkadaşımın söylediği tavizler de yanlış. İtalya’nın bize burada getireceği ne var? ENGİN ALTAY (Sinop) – Külfet! OSMAN DURMUŞ (Devamla) – Bir şey getirmesi lazım. Ne getirecek? Müsaade edin de biz çocuklarımızın cebine para koyalım İtalya’ya gönderelim, İtalyancayı da orada öğrensinler, bilimi de orada öğrensinler. Bu fakültelerin de bize getireceği bir şey yok. Ciddi fakülte kuracaksanız Anayasa’da gerekli değişiklikleri yapın; biz de Milliyetçi Hareket Partisi Grubu olarak Türkiye’ye yeni, modern, Batılı anlamda, en yeni bilgiyi, know-how’u üretecek üniversiteler kuruluyor diye Anayasa değişikliklerine, eğer şartlar, hedefler ve amaçlar düzgün ortaya konursa, o zaman destek veririz. “Burada söz verdiniz, sonra caydınız.” demeyin. Hedefleri, amaçları doğru koyun, biz de o zaman destek verelim diyorum. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) OSMAN DURMUŞ (Devamla) – Sayın Başkanım, bitiriyorum selamlayıp. BAŞKAN – Buyurun Sayın Durmuş. OSMAN DURMUŞ (Devamla) - Bu vesileyle uluslararası ortaklıklar hâlinde üniversite kurulması anlayışına “Evet” ama mevcut şartlar düzeltilmeden böyle bir girişimde bulunmaya “Hayır” diyor, saygılar sunuyorum. (MHP ve CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Osman Durmuş (MHP, Kırıkkale). “Türkiye cumhuriyeti ile italya cumhuriyeti hükümeti arasında türkiye'de bur türk - italyan üniversitesinin kurulmasına dair anlaşmanın onaylanması hakkında (s.s.416)”. TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim tutanağı, 2 Aralık 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/osman-durmus-23-2009-12-02-turkiye-cumhuriyeti-ile-italya-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-turkiye-d (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.